• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Języki berberyjskie

    Przeczytaj także...
    Język tarifit, ar. rifia - język berberyjski używany przez 1,7 mln osób w północnej Afryce, z czego 1,5 w Maroku. Nazwa języka pochodzi od gór Rif. Język tarifit zapisywany jest oficjalnie alfabetem tifinagh, w popularnym użyciu jest również alfabet arabski i łaciński.Język szenua (chenoua, chenoui, shenwa) – język afroazjatycki z północnej grupy języków berberyjskich, używany w Algierii.
    Tuaregowie – lud berberyjski zamieszkujący obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso. Sami mówią o sobie kel tamasheq. Tradycyjnie są nomadami, podróżują po pustyni i jej obrzeżach, zajmują się hodowlą bydła i kóz, wytwarzaniem biżuterii i turystyką. W 2012 r. podjęli próbę utworzenia suwerennego państwa Azawad na terenie północnego Mali.
    rozmieszczenie poszczególnych języków berberyjskich

    Języki berberyjskie (berberskie) – podrodzina języków afroazjatyckich, używanych głównie na terenach gór Atlas w Maroku (gałąź północna) oraz w Libii, Algierii i Nigrze (gałąź południowa). Widoczna wydaje się unifikacja językowa północnych plemion berberyjskich wyrażająca się w przyjęciu wspólnej wersji języka zwanej tamazight, plemiona południowe (Tuaregowie) posługują się natomiast głównie językiem tamaszek.

    Język żydowsko-berberyjski , należy do języków berberyjskich, jest to grupa dialektów, używanych dawniej przez Żydów w środkowym i południowym Maroku, a obecnie w Izraelu.Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.

    Językami berberyjskimi mówi ok. 22 milionów ludzi.

    Główne języki berberyjskie[]

    Podział języków berberyjskich jest kwestią sporną; wśród uczonych brak jednomyślności w kwestii czy dana mowa to język, czy jedynie dialekt innego języka.

    Jedna z wersji podziału języków berberyjskich:

  • język libijski starożytny †
  • język Guanczów
  • język tamaszek (tuareski)
  • język tamazight
  • język beraber
  • język riff
  • język shilha
  • język kabylski
  • język siwi
  • język nefusi
  • język zanaga
  • język zanata
  • Inny podział języków berberyjskich:

    Język Guanczów – wymarły język słabo znanego ludu Guanczów - przedkolonialnych mieszkańców Wysp Kanaryjskich. Wyszedł z użycia w XVI wieku n.e., zachowało się jedynie kilka fraz i pojedynczych wyrazów zapisanych przez wczesnych hiszpańskich podróżników.Język tamazight (ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ tamaziɣt) - nazwa odnosząca się w najogólniejszym znaczeniu do rodziny języków berberyjskich, zwłaszcza do ich północnej gałęzi używanej w Maroku, Saharze Zachodniej, północnej Algierii i w Tunezji. W najwęższym znaczeniu termin tamazight odnosi się do języka berberskiego z Gór Atlas, obok języka tamaszek (tuareskiego) szeroko akceptowanego jako ponadregionalny język Berberów.
  • język libijski starożytny †
  • język Guanczów
  • język beraber
  • język kabylski
  • język tuareski
  • język szlech
  • język zenaga
  • grupa języków zenet
  • Kolejna wersja podziału:

  • język tashelhiyt
  • język tamazight środkowomarokański
  • język tarifit (riff, rifski)
  • język chenoua
  • język kabylski
  • język chaouia
  • język tamaszek (język tuareski)
  • języki Berberów saharyjskich
  • język judeo-berberyjski (obecnie w Izraelu)
  • Liczba użytkowników[]

    Szacunki dotyczące liczby użytkowników poszczególnych języków berberyjskich są bardzo rozbieżne, zaś różnice pomiędzy skrajnymi wariantami liczebności są kilkukrotne. Określenie dokładnej liczby mówiących poszczególnymi językami jest utrudnione także z tego powodu, że duża część Berberów to osoby dwujęzyczne, posługujące się zarówno którymś z języków berberyjskich (niekiedy dwoma), jak i językiem arabskim.

    Język siwi albo berberyjski oazowy, sioua, siwa lub zenati – język afroazjatycki ze wschodniej grupy języków berberyjskich, używany w Egipcie w oazach Siwa i Qara.Libia (arab. ليبيا – trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا – trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).
  • język tuareski (różne dialekty) 1-3 mln
  • język tamazight środkowomarokański: 3-5 mln (podawana jest nawet liczba 20 mln)
  • język tarifit: 1,5-5 mln
  • język chenoua: 4,5-28 tys. (podawana jest nawet liczba 4 mln)
  • język kabylski: 3-6 mln
  • język chaouia: 1,5-4 mln
  • język tachelhiyt: 3-8 mln (podawana jest nawet liczba 20 mln)
  • języki berbero-saharyjskie: 70-300 tys., w tym
  • język nafusi: 140-170 tys.
  • język zenaga: 250-300 osób
  • Zobacz też[]

  • Berberowie
  • Wikipedie w berberyjskich:

    Niger (Republika Nigru, franc. République du Niger) – państwo położone w Afryce Zachodniej na Saharze. Graniczy na południu z Nigerią i Beninem, na północy z Algerią i Libią, od zachodu z Burkina Faso i Mali, a od wschodu z Czadem. Nazwa pochodzi od przepływającej przez ten kraj rzeki Niger. Stolicą Nigru jest Niamey.Język arabski należy do rodziny języków semickich, w której zaliczany jest do grupy języków południowo-zachodnich według klasycznego podziału, bądź grupy języków zachodnich, centralnych według podziału Hetzrona i Voigta. Zapisywany jest alfabetycznym pismem arabskim, typu abdżad, od strony prawej do lewej.
  • Wp/shi
  • Wp/tzm
  • Wp/rif
  • Kabyle Wikipedia



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język tashelhiyt (tashelhit, tachelhit, shilha, szilha, tasoussit) - najczęściej używany język północnoberberyjski, spotykany głównie w dolinie Sus w południowo-zachodnim Maroku, a w mniejszym stopniu w Algierii (przy granicy z Maroko) i wśród emigrantów we Francji. Ma wiele zapożyczeń z arabskiego. W Algerii istnieje dialekt tego języka zwany susiua.
    Atlas - najwyższe pasmo górskie w Afryce. Rozciąga się na przestrzeni ponad 2000 km od wybrzeży Oceanu Atlantyckiego po Zatokę Kabiską na Morzu Śródziemnym. Znajduje się na teryturium trzech państw: Maroka, Algierii oraz Tunezji. Dzieli się na dwie części, zewnętrzną (nadbrzeżną) i wewnętrzną, rozdzielone Wyżyną Szottów i Mesetą Marokańską. Zostało wypiętrzone podczas fałdowań alpejskich. Są to najmłodsze tektonicznie alpidy.
    Języki afroazjatyckie (dawniej zwane rodziną semito-chamicką lub chamito-semicką) – wielka rodzina języków, zajmująca obszary od afrykańskich wybrzeży Atlantyku z językami hausa, arabskim i berberyjskimi na zachodzie po Róg Afryki (języki kuszyckie) i Bliski Wschód z językami hebrajskim i arabskim na wschodzie. Rodzina języków afroazjatyckich dzieli się na sześć podrodzin językowych:
    Maroko, Królestwo Marokańskie (arab. المملكة المغربية Al-Mamlaka al-Maghribijja, berb. ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ Tagldit N Lmaġrib) – państwo położone w północno-zachodniej Afryce nad Oceanem Atlantyckim i Morzem Śródziemnym. Graniczy z Algierią (na wschodzie), Saharą Zachodnią (na południu) i hiszpańskimi eksklawami w Afryce: Ceutą i Melillą (na północy). Należy do państw Maghrebu.
    Język tamaszek, (tamaszeq, także tuareg, tuareski) – makrojęzyk z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso. Rozpada się na cztery dialekty, przez SIL International uznawanych za osobne języki (mówi się wtedy o grupie języków tamaszek/tuareskich): tamahaq (Algieria, tamajaq (Niger), tamajeq (Niger) i tamasheq (Mali). Wywarł silny wpływ na nilo-saharyjskie języki songhaj. Obok języka tamazight jest jednym z dwóch najważniejszych języków Berberów, używanych jako wspólny, ponadregionalny środek komunikacji.
    Język tamaszek, (tamaszeq, także tuareg, tuareski) – makrojęzyk z południowej gałęzi języków berberskich, używany w Afryce na rozległych obszarach Mali, Nigru, Algierii, Libii i Burkina Faso. Rozpada się na cztery dialekty, przez SIL International uznawanych za osobne języki (mówi się wtedy o grupie języków tamaszek/tuareskich): tamahaq (Algieria, tamajaq (Niger), tamajeq (Niger) i tamasheq (Mali). Wywarł silny wpływ na nilo-saharyjskie języki songhaj. Obok języka tamazight jest jednym z dwóch najważniejszych języków Berberów, używanych jako wspólny, ponadregionalny środek komunikacji.
    Język kabylski (kabyle, nazwa własna: taqbaylit) – afroazjatycki język z północnej gałęzi rodziny berberyjskiej, używany według różnych szacunków przez od ponad 3 do 6 milionów Kabylów, głównie w północnej Algierii. Nie posiada tam jednak, podobnie jak inne berberyjskie języki, oficjalnego statusu, choć pojawia się w publicznym radiu i telewizji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.