• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Języki azjanickie



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Gutejowie (Gutejczycy, Gutowie) – starożytny lud wywodzący się z gór Zagros (dzisiejszy zachodni Iran), o nieznanej bliżej przynależności etnicznej. Pod koniec III tysiąclecia p.n.e. doprowadził on do upadku imperium akadyjskiego przejmując na ponad stulecie kontrolę nad terenami środkowej i południowej Mezopotamii.Azja Zachodnia, Azja Południowo-Zachodnia, Azja Przednia – region geograficzny Azji obejmujący wyspę Cypr, półwyspy: Azja Mniejsza, Arabski, Synaj; teren górzysty na styku kontynentów Azji i Europy (tak zwane Zakaukazie) oraz wyżyny: Armeńską i Irańską.
    Mapa niektórych przedindoeuropejskich języków Europy

    Przedindoeuropejski substrat językowy – grupa języków, używanych w Europie i Azji Przedniej przed przybyciem na te tereny ludów mówiących językami indoeuropejskimi – najstarsza znana warstwa językowa tych terenów. Na określenie substratu przedindoeuropejskiego używano dawniej nazwy języki azjanickie, współcześnie języki tej grupy dzieli się na mniejsze ligi, bądź rodziny językowe.

    Języki drawidyjskie - rodzina językowa, obejmująca 85 języków południowych Indii i Sri Lanki. Współcześnie posługuje się nimi ponad 200 mln mówiących. Języki te prawdopodobnie miały historycznie większy zasięg, ale wraz z przybyciem Ariów zostały zepchnięte na południe.Języki jafetyckie (od imienia biblijnego Jafeta, syna Noego) - grupa języków, postulowana po raz pierwszy przez Marra, obejmowała początkowo tylko języki kaukaskie, około roku 1920 poszerzona o w zasadzie wszystkie stare języki Europy i Bliskiego Wschodu, nie będące językami indoeuropejskimi ani semickimi, przy czym miały być one ze sobą spokrewnione. Pojęcie języków jafetyckich odegrało kluczowa rolę w pseudonaukowej teorii marryzmu, z tego też względu (a także celem uniknięcia konotacji biblijnych, tak jak w przypadku języków chamickich) zostało obecnie zastąpione zasadniczo tożsamym pojęciem języków azjanickich.

    Z przedindoeuropejskiego substratu językowego najprawdopodobniej wywodzi się używany do dziś w Hiszpanii izolowany język baskijski. Grupę tę stanowią jednak w większości wymarłe i słabo poświadczone języki, takie jak m.in. język pelazgijski, język iberyjski, język etruski, język liguryjski wraz z innymi nieindoeuropejskimi językami Italii oraz język minojski z Krety okresu przedmykeńskiego (zob. pismo linearne A, kultura minojska). Niektórzy badacze zaliczają tu także język piktyjski oraz używany w Elamie od ok. XXVI w. do VII w. p.n.e. i starożytnej Persji w okresie od VI do IV w. p.n.e. (do podbojów Aleksandra Wielkiego), język elamicki.

    Języki kaukaskie – termin stosowany na określenie grupy języków, używanych przez rdzenną ludność Kaukazu. Pod względem liczby użytkowników rodzina języków kaukaskich nie jest zbyt liczna (zaledwie kilka milionów), lecz wewnętrznie ogromnie zróżnicowana, ponieważ według rozmaitych zestawień może obejmować nawet do 50 różnych języków. Niektórzy językoznawcy uważają jednak, iż liczba ta jest znacznie przesadzona.Marija Gimbutas (lit. Marija Gimbutienė; ur. 21 stycznia 1921 w Wilnie, zm. 2 lutego 1994 w Los Angeles) – amerykańska archeolog pochodzenia litewskiego, profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego, badaczka religii i kultur neolitycznych i epoki brązu Starej Europy (zgodnie z terminem, który wprowadziła do archeologii) oraz autorka teorii kurhanowej. Jej publikacje wprowadziły nową perspektywę do archeologii, poprzez połączenie tradycyjnej metody archeologicznej z lingwistyką i interpretacją mitologii. Jej działalność naukowa, a zwłaszcza teoria o egalitarnej strukturze społecznej w Europie epoki Neolitu oraz centralnej materialnej i duchowej pozycji kobiet, stała się kluczowa dla studiów matriarchalnych i ruchu Bogini. Gimbutas jest jedną z głównych przedstawicielek archeologii feministycznej.

    Często zakłada się, że języki substratu przedindoeuropejskiego stanowią luźną grupę niespokrewnionych ze sobą języków i wywodzą się najprawdopodobniej z drobnych prajęzyków, używanych w okresie paleolitu (uważa się, że z jednego z takich prajęzyków wyrosły języki nostratyczne). Niektóre języki zaliczane tradycyjnie do azjanickich są spokrewnione z językami Kaukazu, np. język Hurytów był najprawdopodobniej pokrewny czeczeńskiemu, a język hatycki językom północno-zachodniokaukaskim. Inne, takie jak elamicki, można łączyć z rodziną drawidyjską. Niektórzy badacze uznają języki substratu przedindoeuropejskiego za ligę językową, wskazując na pewne typologiczne podobieństwa między nimi, świadczące o ich wzajemnym oddziaływaniu w zamierzchłej przeszłości.

    Kreta (gr. Κρήτη od słowa krateia – silna, łac. Creta, tur. Kirid, wen. Candia) – grecka wyspa położona na Morzu Śródziemnym. Jest ona największą grecką wyspą i piątą co do wielkości wyspą śródziemnomorską. Linia brzegowa ma długość ok. 1040 km. Największym miastem jest Heraklion (Iraklion).Liga językowa – grupa języków różnego pochodzenia, które wskutek długotrwałego wzajemnego oddziaływania wytworzyły wiele wspólnych cech w systemach gramatycznych i fonologicznych, np. liga bałkańska, czy uralo-ałtajska.

    Inna teoria proponuje, że substrat praindoeuropejski w Europie wywodzi się z języków waskońskich oraz "atlantyckich języków semickich".

    Spis treści

  • 1 Wpływ na języki indoeuropejskie
  • 2 Bibliografia
  • 2.1 Archeologia i kultura
  • 2.2 Rekonstrukcje językowe
  • 3 Przypisy
  • 4 Zobacz też
  • Język (lub języki) używane przez starożytną cywilizację minojską zamieszkującą Kretę w latach ok. 1800-1450 p.n.e. Język ten był zapisywany poprzez kreteńskie pismo hieroglificzne, a później sylabiczne pismo linearne A. Ponieważ kreteńskie hieroglify pozostają nierozszyfrowane, a pismo linearne A zostało tylko częściowo rozszyfrowane, "język minojski" jest nieznany i niesklasyfikowany do żadnej grupy językowej. Nie jest również możliwe określenie czy owe pisma przedstawiają ten sam język lub czy tylko jeden język został zapisany przy pomocy każdego z nich. Język eteokreteński, który został potwierdzony na kilku alfabetycznych inskrypcjach z Krety tysiąc lat później, może wywodzić się z języka minojskiego, lecz ten język także nie przynależy do żadnej znanej grupy językowej.Kasyci (Kaššu, Kaszszu, Kaszu) to jeden ze starożytnych ludów, który zamieszkiwał rejon gór Zagros, a w latach ok. 1600-1100 p.n.e. władał Mezopotamią. Jego pochodzenie nie jest do końca jasne. Niektórzy badacze wywodzą Kasytów z południowo-zachodniego Iranu, ale teza ta nie jest dostatecznie uzasadniona. Źródła babilońskie podają, że Kasyci byli federacją kilku nomadycznych plemion.


    Podstrony: 1 [2] [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kultura minojska, kultura kreteńska – jedna z najstarszych cywilizacji epoki brązu w obszarze Morza Śródziemnego. Odkryta i poznana dokładniej dopiero na początku XX wieku dzięki pracom wykopaliskowym prowadzonym przez archeologa Arthura Evansa w Knossos. Zaczęła kształtować się około 3000 r. p.n.e. na wyspie Krecie, szczyt rozwoju osiągnęła w tzw. okresie młodszych pałaców (ok. 1675-1450 p.n.e.). Minojczycy prowadzili handel z wyspami Morza Egejskiego, Grecją kontynentalną oraz z lepiej rozwiniętymi cywilizacjami Bliskiego Wschodu, które stały się także źródłem technologii, inspiracji w sztuce i rzemiośle. Minojskie miasta skupione były wokół wielkich pałaców (największe znaleziono w Knossos, Fajstos, Mallii), które były nie tylko siedzibą władcy, ale też centrum wytwórczym, magazynem, ośrodkiem kultu. Kreteńczycy posługiwali się kilkoma rodzajami pisma m.in. nierozszyfrowanym do dzisiaj pismem linearnym A, które stało się później podstawą dla stworzonego przez Mykeńczyków pisma linearnego B. Kryzys cywilizacji minojskiej zapoczątkowały katastrofy naturalne XVI wieku p.n.e. - trzesięnie ziemi i wybuch wulkanu na wyspie Thira (koniec XVI wieku p.n.e. lub ok. 1645/1628 p.n.e.). Osłabiona wyspa padła ofiarą najazdu Mykeńczyków około 1450 r. p.n.e., którzy zniszczyli większość pałaców.
    Europa – część świata (określana zwykle tradycyjnym, acz nieścisłym mianem kontynentu), leżąca na półkuli północnej, na pograniczu półkuli wschodniej i zachodniej, stanowiąca wraz z Azją kontynent Eurazję.
    Języki indoeuropejskie – jedna z największych i najwcześniej odkrytych rodzin języków. Zalicza się do niej kilkaset spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).
    Retowie – pochodząca z łaciny nazwa ludu zamieszkującego od około 500 roku p.n.e. do II wieku n.e. rejon środkowych Alp.
    Język piktyjski – język używany w czasach rzymskich oraz we wczesnym średniowieczu przez Piktów - lud zamieszkujący Szkocję. Ze względu na znikomą liczbę zachowanych dokumentów w postaci inskrypcji, klasyfikacja genetyczna tego języka jest wśród językoznawców sprawą sporną. Pospolicie kojarzy się język piktyjski z grupą brytańską języków celtyckich. Wielu specjalistów uważa język piktyjski za język celtycki spokrewniony z grupą goidelską, do której należą język szkocki gaelicki oraz irlandzki. Niektórzy łączą go z językami azjanickimi. Istnieją również zwolennicy dwóch (lub więcej) języków piktyjskich, z ktorych jeden byłby językiem indoeuropejskim, a drugi (pozostałe) nieindoeuropejskim.
    Hydronimy staroeuropejskie – hydronimy (nazwy zbiorników wodnych) w hipotetycznych językach staroeuropejskich. Określenie "staroeuropejskie" (niem. alteuropäisch) zostało wprowadzone w 1964 przez Hansa Krahego na oznaczenie języka najstarszej zrekonstruowanej warstwy hydronimów w środkowej i zachodniej Europie z okresu przedgermańskiego i przedceltyckiego. Są one datowane przez Krahego na II tysiąclecie przed Chrystusem. Według jednej z teorii, język hydronimów staroeuropejskich ma charakter aglutynacyjny i przedindoeuropejski (zobacz: przedindoeuropejski substrat językowy).
    Język iberyjski – język używany przez starożytnych Iberów, zamieszkujących wschodnie i południowo-wschodnie wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego. Wymarł na przełomie I i II wieku, wyparty przez łacinę.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.