• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Języki austroazjatyckie



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Języki munda lub mundajskie – grupa językowa, skupiająca języki używane przez około 9 mln ludzi w środkowych i wschodnich Indiach i w Bangladeszu. Tworzą jednostkę systematyczną języków austroazjatyckich, zazwyczaj umieszczanych obok języków mon-khmerskich, a więc są spokrewnione z takimi językami Azji południowo-wschodniej, jak wietnamskim i khmerskim. Pochodzenie języków mundajskich jest nieznane, choć zazwyczaj przyjmuje się że są to języki autochtoniczne i że ich kolebka znajduje się we wschodnich Indiach. Głównymi językami rodziny są języki santali, mundari i ho. Wywarły wpływ na inne języki subkontynentu – w tym języki indoaryjskie i drawidyjskie, same również ulegając ich silnym wpływom. Rodzinę zazwyczaj dzieli się na dwie podrodziny: północno-mundajską, języki której używane są na płaskowyżu Ćhota Nagpur w stanach Jharkhand, Chhattisgarh, Bengal i Orisa oraz południowo-mundajskie, używane w środku stanu Orisa i wzdłuż granicy tegoż z Andhra Pradesh. Użytkownicy języków północno-mundajskich, z których najczęściej używanym językiem jest Santali, stanowią dziewięćdziesiąt procent wszystkich użytkowników. Po santali, mundari i ho – pod względem liczby użytkowników – są korku i sora. Pozostałe języki mundajskie są używane w małych, odizolowanych społecznościach i są słabo znane. Cechami charakterystycznymi języków mundajskich są trzy liczby (pojedyncza, podwójna i mnoga), dwa rodzaje (ożywiony i nieożywiony), inkluzywny i ekskluzywny zaimek pierwszej osoby oraz używanie zarówno zrostków, jak i czasowników pomocniczych do wyrażenia czasu. W mundajskim systemie dźwiękowym, sekwencje spółgłosek są rzadkie, z wyjątkiem środków wyrazu. Oprócz języka korku, gdzie istnieje rozróżnienie między wysokim a niskim tonem, akcent jest przewidywalny.Język czamski - język ludu Czamów zamieszkującego Kambodżę, Wietnam i wyspę Hainan, należący do grupy malajsko-polinezyjskiej austronezyjskiej rodziny językowej. W przeszłości był ważnym kulturowo językiem królestwa Czampa w środkowym Wietnamie. Posiada własne pismo, lecz obecnie najczęściej zapisywany bywa alfabetem łacińskim. Występują pewne różnice pomiędzy odmianą używaną w Kambodży i Wietnamie. Język czamski jest również spokrewniony z innymi drobnymi językami austronezyjskimi na terenie Azji Południowo-Wschodniej, tworząc wraz z nimi tzw. grupę języków czamskich.
    Klasyfikacja[]

    Językoznawcy tradycyjnie rozdzielali języki austroazjatyckie na dwie podrodziny: mon-khmer – używanych na terenach południowo-wschodniej Azji, północno-wschodnich Indii i na Nikobarach oraz języków munda czy mundajskich – zajmujących obszary we wschodnich i środkowych Indiach i Bangladeszu. Ethnologue identyfikuje 168 języków austroazjatyckich, z czego 147 to języki mon-khmerskie, a 21 mundajskie. Nie opublikowano jednak dowodów za taką właśnie systematyką i istnieje możliwość, iż jest ona efektem sugerowania się różnicami antropologicznymi między użytkownikami języków tych podrodzin (użytkownicy języków mon-khmerskich należą do rasy żółtej, a mundajskich prezentują wygląd typowy dla mieszkańców Indii). W poniższych systematykach pogrubioną czcionką zaznaczono rodziny, uznane za faktycznie istniejące jednostki systematyczne.
    Przy tym pokrewieństwo między nimi jest nadal przedmiotem dyskusji. Na uwagę zasługuje fakt, że z dwóch współczesnych propozycji podziału, żadna nie wyróżnia podjednostki mon-khmerskiej. Trzeba ponadto zaznaczyć, że niewiele dotychczas opublikowano nt. konkurencyjnych propozycji, a tym samym nie można mieć też pewności co do tutaj przedstawionych.

    Języki drawidyjskie - rodzina językowa, obejmująca 85 języków południowych Indii i Sri Lanki. Współcześnie posługuje się nimi ponad 200 mln mówiących. Języki te prawdopodobnie miały historycznie większy zasięg, ale wraz z przybyciem Ariów zostały zepchnięte na południe.Systematyka (gr. systematikos – stanowiący układ, system) jest to układ (czyli system) przedmiotów lub pojęć danej nauki, a zarazem także (pod-)dziedzina danej nauki zajmująca się klasyfikowaniem jej przedmiotów i pojęć (czyli inaczej taksonomia).

    Klasyfikacja Gérarda Difflotha (z ]

    Najczęściej cytowana jest poniższa klasyfikacja. Oparto na niej hasło w Encyclopædia Britannica. Brakuje w niej jednak języków, które były wówczas nieznane.

  • mundajskie
  • północnomundajskie
  • korku
  • kherwar
  • południowomundajskie
  • kharia-juang
  • koraput munda
  • Języki mon-khmerskie
  • wschodnio mon-khmerskie
  • khmerski (kambodżański)
  • pearyckie
  • bahnaryckie
  • katuickie
  • wiet lub wietskie (w tym język wietnamski)
  • północno mon-khmerskie
  • khasi
  • palaungickie
  • chamuickie
  • południowo mon-khmerskie
  • mon
  • aslijskie
  • nikobarskie
  • Klasyfikacja Ilii Peirosa (z ]

    Klasyfikacja Peirosa ma charakter leksykostatystyczny, a więc jest oparta na procencie wspólnego słownictwa. Taka klasyfikacja nie oddaje jednak wiernie rzeczywistości, bo nie uwzględnia zapożyczeń, a tym samym może pełnić tylko funkcje pomocnicze i przygotowawcze dla właściwej klasyfikacji.

    Języki dajskie, taj-kadaj, kadaj lub kra-daj – rodzina językowa, obejmująca szereg używanych w południowo-wschodniej Azji i południowych Chinach.Języki austryckie – hipotetyczna makrorodzina językowa zaproponowana przez Wilhelma Schmidta w 1906 roku. W skład tej makrorodziny miałyby wchodzić języki:
  • nikobarskie
  • munda-khmer
  • mundajskie
  • mon-khmerskie
  • khasi
  • jądrowe mon-khmerskie
  • mangickie (mang i palju)
  • wietskie
  • północno mon-khmerskie
  • palaungickie
  • chmuickie
  • środkowo mon-khmerskie
  • khmerski
  • pearyckie
  • asli-bahnaryckie
  • aslijskie
  • mon-bahnaryckie
  • monickie
  • katu-bahnaryckie
  • katuckie
  • bahnaryckie
  • Klasyfikacja Gérarda Difflotha (z ]

    Jest to druga pełna klasyfikacja, autorstwa Difflotha. W przeciwieństwie do Peirosa nie liczy słów o wspólnym źródłosłowie, a rekonstruuje prajęzyki kolejnych poziomów i próbuje porównać je pod względem wspólnych innowacji.

    Makrorodzina językowa (nadrodzina językowa) – w genetycznej klasyfikacji języków jednostka obejmująca rodzinę językową plus język(i), które w założeniu są ze sobą spokrewnione wywodząc się od wspólnego prajęzyka.Języki mon-khmer — grupa językowa, rozpowszechniona obecnie w Azji południowo-wschodniej (Kambodża, Wietnam i Tajlandia), należąca do rodziny języków austro-azjatyckich.
  • Języki mundajskie
  • koraput: 7 języków
  • mundajskie rdzeniowe
  • charia-juang: 2 języki
  • północnomundajskie
  • korku cherwar: 12 języków
  • Języki khasi-khmuickie
  • Języki khasyjskie: 3 języki.
  • Języki palaungo-chmuickie
  • khmuickie: 13 języków
  • Języki palaungo-pakanickie
  • pakanickie albo palju: 2 języki palaungijskie: 21 języków
  • Języki mon-khmerskie jądrowe
  • Języki khmero-wietskie
  • Języki wieto-katuickie
  • wietskie: 10 języków katuickie: 19 języków
  • Języki khmero-bahnaryckie
  • bahnaryckie: 40 języków
  • Języki cheryckie
  • dialekty khmerskie pearyckie: 6 języków
  • Języki niko-monickie
  • Języki nikobarskie: 6 języków
  • Języki asli-monickie
  • aslijskie: 19 języków monickie: 2 języki

    Prócz powyższych, istnieje również kilka niesklasyfikowanych języków, w południowych Chinach.

    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.Języki indoeuropejskie – jedna z największych i najwcześniej odkrytych rodzin języków. Zalicza się do niej kilkaset spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).

    Bibliografia[]

  • Peck, B. M., Comp. (1988). An Enumerative Bibliography of South Asian Language Dictionaries.
  • Peiros, Ilia. 1998. Comparative Linguistics in Southeast Asia. Pacific Linguistics Series C-142. Canberra, Australian National University.
  • Zide, Norman H. i Milton E. Barker. Studies in Comparative Austroasiatic Linguistics. Indo-Iranian monographs, cz. 5. Haga: Mouton, 1966.
  • Byomkes Chakrabarti,A Comparative Study of Santali and Bengali, 1994
  • Podrodzina językowa – grupa języków w obrębie rodziny językowej wywodząca się od jednego prajęzyka pośredniego. Ten prajęzyk pośredni wywodzi się natomiast od wspólnego dla całej rodziny prajęzyka. Wyróżniamy przykładowo słowiańską podrodzinę językową, gdyż język prasłowiański, z którego wywodzą się wszystkie współczesne języki słowiańskie, pochodzi od języka praindoeuropejskiego.Język khasi - język austroazjatycki, używany głównie przez lud Khasi w stanie Meghalaya w Indiach (gdzie ma status oficjalnego języka regionalnego), ale również w stanie Asam oraz w Bangladeszu przy granicy w Indiami. Jest używany w mediach, sądach i urzędach w Meghalaya, również nauczany w szkołach.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).
    Nepal (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal; nazwa tymczasowa: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu, nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल trl. Saṁghīya Lokatāntrik Gaṇatantra Nepāl, trb. Sanghija Lokatantrik Ganatantra Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.
    Żółta rasa człowieka – jedna z grup wydzielanych w podziałach antropologicznych gatunku ludzkiego. Po raz pierwszy podziału na odmiany, w którym kryterium był kolor skóry, dokonał Georges Cuvier w roku 1812. Za charakterystyczne cechy odmiany żółtej, będące przystosowaniem do warunków klimatycznych Azji uznaje się niski wzrost, długi tulów, krótkie nogi, małą powierzchnię ciała, grube przetłuszczone włosy, płaską twarz nisko osadzony nos, skośną szparę oczną. Budowa ciała zapewnia ochronę przed zimnem minimalizując utratę ciepła. Oczy chronione są przed nadmiarem światła w okresie występowania okrywy śnieżnej.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Języki chińsko-tybetańskie (sino-tybetańskie) to jedna z hipotetycznych rodzin językowych, do której należą języki używane na terenie Azji Wschodniej i Południowo-Wschodniej. Językami tymi posługuje się ponad miliard ludzi.
    Kambodża, Królestwo Kambodży (khm. ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa) w latach 1976–1989 Kampucza – państwo w południowo-wschodniej Azji, na Półwyspie Indochińskim, nad Zatoką Tajlandzką. Graniczy od zachodu i północy z Tajlandią (długość granicy – 803 km), od północy z Laosem (541 km), a od wschodu z Wietnamem (930 km).
    Język khmerski – jeden z najważniejszych języków z grupy mon-khmer (Kambodża, Wietnam i Tajlandia), należącej do rodziny języków austroazjatyckich, wykazuje znaczące wpływy sanskrytu i Pali. Urzędowy język Kambodży. Pismo alfabetyczno-sylabiczne. Liczba rodzimych użytkowników języka sięga 7 mln.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.