• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język yue

    Przeczytaj także...
    Tai Shan (chiń.: 泰山; pinyin: Tài Shān) – góra położona na północ od Tai’anu w prowincji Szantung o wielkim znaczeniu dla chińskiej historii i kultury. W roku 1987 wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Jej najwyższy punkt to szczyt Jadeitowy Cesarz (chiń. upr.: 玉皇顶; trad.: 玉皇頂; pinyin: Yùhuáng Dīng) o wysokości 1545 metrów (według chińskich władz 1532,7 m).Makrojęzyk (ang. macrolanguage) – termin stosowany w językoznawstwie. Kategoria wprowadzona przez międzynarodowy standard ISO 639 na określenie języków, które posiadają kilka odmian, nie zawsze wzajemnie zrozumiałych, ale które ze względów pozajęzykowych (kulturowych, politycznych, etnicznych, religijnych itd.) traktowane są jako warianty tego samego języka. Niektóre języki posiadają kilkadziesiąt takich wariantów (np. arabski 30, keczua 44, zapotecki aż 58).
    Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:
    Dialekty yue

    Yue (chin. trad.: 粵語, chin. upr.: 粤语, kantoński (jyutping): Jyut6jyu5; pinyin: Yuèyǔ) – język lub makrojęzyk (zależnie od klasyfikacji) używany w południowej części Chin, zwłaszcza w prowincji Guangdong. Niektóre z dialektów są wzajemnie niezrozumiałe. Za lingua franca służy odmiana z miasta Guangzhou (dawniej Kanton – stąd nazwa język kantoński). Dialekty yue są bardziej archaiczne niż różne odmiany języka mandaryńskiego, między innymi zachowały wygłosowe spółgłoski zwarte.

    Języki mandaryńskie – grupa języków, którymi, według sinologów chińskich, mówi 70% populacji etnicznych Chińczyków.Hanyu pinyin – oficjalna transkrypcja standardowego języka mandaryńskiego (putonghua) – urzędowego języka Chin – na alfabet łaciński.

    Dialekty języka yue[]

    Można je podzielić na pięć najważniejszych podgrup:

  • 1. Podgrupę yue-hai – na terenie delty Rzeki Perłowej oraz wzdłuż Xi Jiang; do tej podgrupy należą język kantoński oraz język Hongkongu.
  • 2. Podgrupę qin-lian – od okolicy Qinzhou do Lianzhou
  • 3. Podgrupę gao-lei – od miasta Gaozhou do półwyspu Leizhou
  • 4. Podgrupę si-yi – w rejonie miast Taishan, Xinhui, Kaiping i Enping u ujścia Rzeki Perłowej
  • 5. Podgrupę gui-nan – pas na wschodzie regionu autonomicznego Guangxi, obejmujący Wuzhou, Rongxian i Pobai
  • Języki yue mają niezwykle skomplikowany system tonalny. Jako jedyne spośród języków chińskich mają dwa szeregi tonów rozmieszczone w dwu rejestrach, górnym (55 lub 53, 35, 33, 5, 3) i dolnym (21 lub 11, 13, 22, 2 lub 22). W porównaniu do innych języków chińskich, yue są bardziej monosylabiczne. Sprawia to, że przechowały one wiele wyrazów w dawnym znaczeniu. Wyróżnia je również duża liczba zapożyczeń, szczególnie z angielskiego.

    Lingua franca (wł. język Franków) – w wąskim ujęciu: język mieszany typu pidżynowego używany w basenie Morza Śródziemnego, o zredukowanej fleksji i gramatyce, powstały na bazie słownej głównie z języków: francuskiego, włoskiego, greckiego, hiszpańskiego i arabskiego. Używany w portach śródziemnomorskich jeszcze w XX wieku, głównie w kontaktach handlowych i dyplomatycznych, obecnie jest już językiem martwym.Kaiping (chiń.: 开平; pinyin: Kāipíng) – miasto na prawach powiatu w południowych Chinach, w prowincji Guangdong, w prefekturze miejskiej Jiangmen. W 2000 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 668 692.

    Przypisy

    1. M. Künstler, Języki chińskie, Dialog, Warszawa, 2000; str. 302
    2. M. Künstler, op. cit.; str. 303-304
    (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Wuzhou (chin.: 梧州; pinyin: Wúzhōu) – miasto o statusie prefektury miejskiej w południowych Chinach, w regionie autonomicznym Kuangsi, port nad rzeką Xi Jiang. W 2010 roku liczba mieszkańców miasta wynosiła 271 835. Prefektura miejska w 1999 roku liczyła 2 799 452 mieszkańców. Ośrodek przemysłu chemicznego, drzewnego, spożywczego, stoczniowego i nowoczesnych technologii. Miasto posiada własny port lotniczy.Język kantoński – jeden z języków chińskich używany na południu Chin, w Hongkongu i Makau, a także przez potomków chińskich emigrantów w Azji Południowo-Wschodniej i innych rejonach świata. Jego nazwa wywodzi się od prowincji Guangdong. Liczbę użytkowników kantońskiego szacuje się ogółem na 55 mln (z uwzględnieniem wszystkich pokrewnych dialektów z grupy yue).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Uproszczone pismo chińskie (chin. upr. 简体字; chin. trad. 簡體字; pinyin jiǎntǐzì) to odmiana pisma chińskiego. Uproszczenia dokonano w Chińskiej Republice Ludowej w latach 50. XX wieku. Celem reformy było ułatwienie nauki pisma i walka z analfabetyzmem. Modyfikując ok. 50 proc. najbardziej skomplikowanych z używanych dotąd znaków cel ten osiągnięto. Pismo uproszczone używane jest także w Singapurze.
    Intonacja – w trakcie wypowiadania tekstu nadawanie mu pewnego rodzaju melodii, poprzez zmianę modulacji głosu, w celu wyrażenia emocji lub tylko dla oddania specyficznego charakteru danej wypowiedzi.
    Pojęcia Chiny używa się w odniesieniu do krainy historycznej, obejmując wówczas całokształt chińskiej historii i kultury (zobacz: historia Chin), lub w węższym znaczeniu, w odniesieniu do Chińskiej Republiki Ludowej.
    Region Autonomiczny Kuangsi-Czuang (Kuangsi, Guangxi Zhuang, chiń. upr.: 广西壮族自治区; chiń. trad.: 廣西壯族自治區; pinyin: Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū) – region autonomiczny w południowej części Chin. Kuangsi graniczy z prowincjami: Junnan - na zachodzie, Kuejczou - na północy, Hunan - na północnym wschodzie, Guangdong - na południowym wschodzie. Na południowym zachodzie ma wspólną granicę z Wietnamem a od południa przylega do Zatoki Tonkińskiej.
    Jyutping (chin. trad. 粵拼, chin. upr. 粤拼, hanyu pinyin Yuèpīn, jyutping Jyut6ping3) – transkrypcja języka kantońskiego na alfabet łaciński. System Jyutping został opracowany w 1993 przez Towarzystwo Językoznawcze Hongkongu.
    Xi Jiang (chiń.: 西江; pinyin: Xī Jiāng; dosł. „Rzeka Zachodnia”) - rzeka w południowo-wschodnich Chinach (prowincje Junnan, Kuangsi i Guangdong), o długości 2129 km i powierzchni dorzecza wynoszącej ok. 426 tys. km². Źródła znajdują się na Wyżynie Junnan-Kuejczou, uchodzi do Morza Południowochińskiego tworząc deltę. W delcie wschodnie ramię rzeki łączy się z rzekami Ben Jiang i Sui Jiang, tworząc Rzekę Perłową. Główne dopływy to Yu Jiang oraz Beipan Jiang. Rzeka jest wykorzystywana do żeglugi i nawadniania, dostępna dla statków morskich do miasta Wuzhou.
    Tradycyjne pismo chińskie (chin. trad. 繁體字, chin. upr. 繁体字, pinyin fántǐzì) to odmiana pisma chińskiego, w której znaki mają tradycyjną postać, umożliwiającą czytanie dawniejszych tekstów. Są one dość skomplikowane, dlatego w latach 50. XX wieku w ChRL wprowadzono reformę pisma, w wyniku czego powstały znaki uproszczone. Pismo tradycyjne jest używane w Republice Chińskiej na Tajwanie, oraz w Hongkongu i Makau. Nazywane jest także ortodoksyjnym, złożonym lub właściwym pismem chińskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.042 sek.