• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język włoski



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Przysłówek – nieodmienna część mowy określająca cechy czynności, stany oraz inne cechy. Występuje przeważnie z czasownikiem, przymiotnikiem lub innym przysłówkiem. Pełni funkcję okolicznika lub orzecznika. Ze względu na funkcję składniową do przysłówków należą także zaimki przysłowne.Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.
    Słownik włosko-polski, polsko-włoski online
    Mapa zasięgu występowania języka włoskiego
    Znajomość języka włoskiego w różnych krajach europejskich

    Język włoski (wł. lingua italiana, l'italiano /itaˈljano/) – jeden z języków romańskich. Język urzędowy we Włoszech, San Marino, Watykanie, Szwajcarii oraz na Istrii, należącej do Chorwacji i Słowenii. Używany również we Francji (zwłaszcza na Korsyce) i na Malcie. Można się nim także porozumieć w byłych koloniach włoskich: (Albania, Erytrea, Etiopia, Libia i Somalia), oraz skupiskach emigracji włoskiej w Argentynie, Australii, Stanach Zjednoczonych i Tunezji). Silnie zróżnicowany dialektalnie, współczesny włoski oparty jest na standardzie toskańskim, wypracowanym na przełomie XIII i XIV wieku przez Dante Alighierego i wielu współczesnych mu twórców, takich jak Francesco Petrarca i Giovanni Boccaccio.

    Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.Celownik (łac. dativus) – forma używana jako dopełnienie dalsze (Kasia dała Ali prezent) oraz do oznaczania celu pożytku lub szkody (np. dzieci zepsuły mu telewizor - mu nie dotyczy tu bezpośrednio akcji, a jedynie jej skutków). W języku polskim odpowiada na pytania: komu? czemu?. W języku niemieckim i greckim spełnia rolę narzędnika na zasadzie tzw. synkretyzmu przypadków.

    Język włoski posiada swoich użytkowników w krajach, gdzie nie ma statusu oficjalnego. Są to m.in.: Brazylia, Argentyna, Stany Zjednoczone, Francja, Urugwaj, Kanada, Wenezuela, Australia, Niemcy, Belgia, Wielka Brytania, Hiszpania, Chile, Paragwaj, Meksyk i Polska.

    Spis treści

  • 1 Zapis i fonetyka
  • 1.1 Alfabet i wymowa
  • 1.2 Akcent
  • 1.3 Inne zjawiska
  • 2 Gramatyka
  • 2.1 Rodzajnik
  • 2.1.1 Stosowanie rodzajnika
  • 2.2 Rzeczownik
  • 2.2.1 Odmiana przez przypadki
  • 2.3 Przymiotnik
  • 2.3.1 Stopniowanie
  • 2.3.2 Przymiotnik dzierżawczy
  • 2.3.3 Przymiotnik wskazujący
  • 2.3.4 Przymiotnik nieokreślony
  • 2.3.5 Przymiotnik liczebnikowy
  • 2.4 Zaimek
  • 2.4.1 Zaimki osobowe
  • 2.4.2 Zaimki przysłówkowe
  • 2.4.3 Zaimki wskazujące
  • 2.4.4 Zaimki względne
  • 2.4.5 Zaimki pytające
  • 2.4.6 Zaimki nieokreślone
  • 2.5 Czasownik
  • 2.5.1 Koniugacje
  • 2.5.2 Czasowniki posiłkowe i modalne
  • 2.5.3 Czasowniki ułomne i nieosobowe
  • 2.5.4 Czasowniki zwrotne
  • 2.6 Przysłówek
  • 2.6.1 Gli avverbi di modo – przysłówki sposobu
  • 2.6.2 Gli avverbi di quantità – przysłówki ilości
  • 2.6.3 Gli avverbi di tempo – przysłówki czasu
  • 2.6.4 Gli avverbi di luogo – przysłówki miejsca
  • 2.6.5 Gli avverbi di affermazione – przysłówki potwierdzenia
  • 2.6.6 Gli avverbi di negazione – przysłówki zaprzeczenia
  • 2.6.7 Gli avverbi di dubbio – przysłówki wyrażające wątpliwość
  • 2.6.8 Gli avverbi di similitudine – przysłówki podobieństwa
  • 2.6.9 Stopniowanie
  • 2.6.10 Wyrażenia przysłówkowe
  • 2.7 Czasy
  • 2.7.1 Presente – czas teraźniejszy
  • 2.7.1.1 Konstrukcja stare + gerundio
  • 2.7.2 Imperfetto – czas przeszły niedokonany
  • 2.7.3 Passato prossimo – czas przeszły dokonany bliski
  • 2.7.4 Trapassato prossimo – czas zaprzeszły bliski
  • 2.7.5 Passato remoto – czas przeszły dokonany odległy
  • 2.7.6 Trapassato remoto – czas zaprzeszły odległy
  • 2.7.7 Futuro semplice – czas przyszły prosty
  • 2.7.8 Futuro anteriore – czas przyszły uprzedni
  • 2.7.9 Poza tym
  • 2.8 Imiesłów
  • 2.8.1 Participio presente – imiesłów odmienny teraźniejszy
  • 2.8.2 Participio passato – imiesłów odmienny przeszły
  • 2.8.3 Gerundio presente – imieśłów nieodmienny teraźniejszy (współczesny)
  • 2.8.4 Gerundio passato – imiesłów nieodmienny przeszły (uprzedni)
  • 2.9 Przyimek
  • 2.10 Spójnik
  • 3 Ciekawostki
  • 4 Bibliografia
  • 5 Przypisy
  • 6 Zobacz też
  • 7 Linki zewnętrzne
  • Szyk wyrazów – układ wyrazów w zdaniu, czyli ich usytuowanie względem siebie w perspektywie czasowej (w mowie) lub przestrzennej (w piśmie). Szyk wyrazów jest bezpośrednim następstwem linearności każdego języka naturalnego.Erytrea, oficjalnie Państwo Erytrea (tigrinia ኤርትራ – Ertra, ሃግሬ ኤርትራ – Hagere Ertra; arab. إرتري – Iritrija, دولة إرتري – Daulat Iritrija) – państwo w Afryce Wschodniej, nad Morzem Czerwonym. Graniczy z Etiopią, Dżibuti i Sudanem.

    Zapis i fonetyka[]

    Alfabet i wymowa[]

    Do zapisu języka włoskiego używa się alfabetu łacińskiego, przy czym litery j, k, w, x oraz y nie występują w słowach włoskich. Wymowa liter j i w zależy od języka, z którego pochodzi wyraz. Używa się też dwóch rodzajów akcentów nad samogłoskami.

    Szczegóły:

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    I przed samogłoską wymawia się:

  • jak /j/ jeśli należy do tej samej sylaby (także gdy zmiękcza poprzedzającą je spółgłoskę), np. rabbia – złość, Italia;
  • jak /ij/, jeśli nie należy do tej samej sylaby (zwykle w pozycji akcentowanej), np. latteria – mleczarnia, malattia – choroba.
  • I wymawia się na końcu wyrazu po innej samogłosce jak /j/, np. tuoi.

    Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Spółgłoska szczelinowa krtaniowa bezdźwięczna - rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczana jest symbolem: [h]

    U przed samogłoską wymawia się:

  • jak /ł/, jeśli należy do tej samej sylaby, np. uomo – człowiek, mężczyzna;
  • jak /uł/, jeśli nie należy do tej samej sylaby (zwykle w pozycji akcentowanej), np. due.
  • W pozostałych przypadkach wymowa powyższych samogłosek pokrywa się z polską.

    Znak c przed e oraz i wymawia się jak /cz/, przed innymi znakami jak /k/. Jeśli dźwięk /k/ ma wystąpić przed i bądź e, wstawia się między nie nieme h. Jeśli dźwięk /cz/ ma wystąpić przez samogłoską inną niż e czy i wstawia się między nie i, którego się nie wymawia, a które jedynie zmiękcza c.

    Język sycylijski obejmuje wiele dialektów, mogących różnić się między sobą. Wykazuje jednak na tyle duże podobieństwo do standardowego języka włoskiego, że możliwe jest tłumaczenie automatyczne z jednego języka na drugi. Deklinacja (od łac. declinare – odmieniać) – odmiana wyrazu (imienia) przez przypadki i liczby. Deklinacji podlegają rzeczowniki, przymiotniki, imiesłowy przymiotnikowe, zaimki rzeczowne, przymiotne i liczebne oraz liczebniki. Pojęciem deklinacji określa się także zespół form fleksyjnych, występujący w odmienianych w ten sposób wyrazach.

    Analogiczne zasady stosuje się w przypadku:

    – znaku g, wymawianego jako /dż/ przed e oraz i, przed innymi znakami jako /g/;

    – dwuznaku sc, wymawianego jako /sz/ przed e oraz i, przed innymi znakami jako /sk/.

    Tutaj ortografia nie jest ścisła, ponieważ w języku włoskim występują też połączenia typu c lub g + i + samogłoska, w którym i tworzy osobną sylabę (np. farmacia – apteka), patrz wyżej. Zdarza się, że i występuje pomiędzy c, g lub sc i e, występuje wtedy zazwyczaj wymowa /cz/, /dż/ lub /sz/, np. cielo – niebo.

    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Połączenie cq jest wymawiane jako /kk/, np. acqua – woda.

    S i z występują w wersji zarówno dźwięcznej, jak i bezdźwięcznej. Zwykle przyjmują dźwięczność sąsiadujących głosek, w przypadku pozycji między samogłoskami wymowa jest różna w zależności od wyrazu i regionu geograficznego. Podwójne s i s na początku wyrazu przed samogłoską wymawia się jako /s/, np. sala – sala, tessera – legitymacja. Z na początku wyrazu przed samogłoską wymawia się jak /dz/, np. zupa. Wymowa /c/ występuje m.in. w zakończeniach –zio, –zia i –zione, np. Venezia.

    SVO (Subject Verb Object) – skrót oznaczający typ zdania, w którym podmiot występuje przed orzeczeniem, a dopełnienie występuje na końcu oraz typ języka, w którym takie zdania są dominujące. Jest to jeden z dwóch najpopularniejszych typów obok SOV.Chile (Republika Chile, hiszp. República de Chile) – państwo w Ameryce Południowej, ciągnące się długim pasem na zachodnim wybrzeżu kontynentu nad Oceanem Spokojnym. Stolicą Chile jest Santiago. Graniczy z Peru, Boliwią i Argentyną. Do Chile należą liczne wyspy przybrzeżne i wyspy na otwartym oceanie (w sumie ok. 3 tys.): Juan Fernández, Wyspa Wielkanocna (najbardziej oddalona od innych wysp i lądów zamieszkana wyspa na świecie), Sala y Gómez, San Ambrosio, San Félix, Chiloé, Campana, Santa Inés, Chonos.

    Występują jeszcze dwa dwuznaki – gn odpowiadające polskiemu /ń/, oraz gl odpowiadające (w połączeniu z samogłoską i) miękkiemu /l'/ (wyjątkiem jest np. wyraz glicerina; wymowa połączenia gli nie odbiega tu od polskiej, to samo dotyczy gl w połączeniu z inną samogłoską, np. gloria). Miękkie /l'/ nie występuje w języku polskim, występuje zaś np. w hiszpańskim (zapis ll) oraz w niektórych wyrazach zapożyczonych (polskie liana, chociaż występuje też wymowa /ljana/).

    Imiesłów przysłówkowy uprzedni – bezosobowa forma czasownika, stosowana w celu wyrażenia uprzedniości jakiejś czynności w stosunku do innej.Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

    Podwójne spółgłoski (geminaty) wymawia się oddzielnie, np. sorella – siostra.

    Należy zaznaczyć, że zasady wymowy obowiązujące w języku włoskim są właściwe dla watykańskiej wymowy kościelnej w łacinie.

    Akcent[]

    W języku włoskim występuje akcent toniczny (obecny w każdym wyrazie) i pisany (graficzny). Najczęściej wyrazy akcentuje się na przedostatniej sylabie, np. amore – miłość. Czasami na ostatnią sylabę (wtedy mamy do czynienia z akcentem graficznym), np. cit – miasto, często też na trzecią od końca, np. tavola – stół. Rzadko akcentuje się na czwartej sylabie od końca, np. abitano – mieszkają.

    Grawis (akcent ciężki, akcent słaby) – znak diakrytyczny używany w językach: greckim, katalońskim, wietnamskim, norweskim, portugalskim, francuskim, walijskim, włoskim i innych, oznaczający akcent samogłoski krótkiej o intonacji opadającej. Nazwą gravis określa się również sam taki akcent.Paragwaj, Republika Paragwaju (hiszp. Paraguay, República del Paraguay, guarani Paraguay, Paraguay Retan) – państwo w Ameryce Południowej nieposiadające dostępu do morza.

    Wyróżnia się dwa rodzaje akcentów graficznych:

  • accento grave (opadający) – stawiany nad a, e, o (samogłoski otwarte), np. felicità – szczęście,
  • accento acuto (wznoszący) – stawiany nad i, u (samogłoski zamknięte), e, o (samogłoski ścieśnione), np. perché – dlaczego, bo.
  • Akcent graficzny pozwala rozróżnić wyrazy jednosylabowe o różnym znaczeniu, np. la – rodzajnik określony, là – tam oraz występuje często nad wyrazami jednosylabowymi zakończonymi dwiema samogłoskami, np. più – bardziej, więcej.

    Imiesłów przymiotnikowy przeszły bierny – część mowy tworzona poprzez dodanie przyrostka -ny, -ony (także -’ony ← -’eny), -ty do tematu czasu przeszłego danego czasownika (np. pisać → pisa-ć → pisa-ny, zrobić → zrobi-ć → zrobi-ony, nieść → niós-ł (← nies-ł) → nies-’ony → niesiony). Podobnie jak przymiotnik odmienia się przez liczby, przypadki i rodzaje. W przeciwieństwie do przymiotnika nie odmienia się przez stopnie.Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    Inne zjawiska[]

    W języku włoskim, podobnie jak we francuskim, występuje tzw. wyrzutnia (elizja, wł. elisione), czyli zjawisko wypadnięcia końcowej samogłoski z pierwszego wyrazu, jeśli następny zaczyna się od samogłoski albo niemego h, np. l'amica zamiast la amica; w miejscu usuniętej samogłoski występuje apostrof. Zjawisko to dotyczy m. in.:

    Czasownik – odmienna oraz samodzielna część mowy przedstawiająca dziejące się czynności oraz niektóre stany. W zdaniu tworzy orzeczenie. Czasowniki są nazwami czynności jakie wykonują w danym czasie istoty żywe, narzędzia lub maszyny, oraz nazwami stanów, w jakich te istoty bądź przedmioty się znajdują. Nie w każdym języku da się wyróżnić jasną klasę czasowników, np. w języku japońskim przymiotniki mają wiele właściwości charakterystycznych dla czasowników.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
  • rodzajnika una,
  • rodzajników i zaimków lo, la,
  • zaimków questo, questa, ci,
  • przyimka di.
  • Ponadto stosuje się skracanie wyrazów (troncamento), polegające na opuszczeniu ostatniej głoski lub sylaby, po której występuje kolejny wyraz, np. San Giovanni – Św. Jan zamiast Santo Giovanni.

    Temat wyrazu – część wyrazu, która zasadniczo nie uczestniczy w odmianie. Rozróżnia się temat fleksyjny (np. domow- w domowy, domowego) i temat słowotwórczy (np. dom- w domowy, domek).Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    San Marino, Republika San Marino (wł. Repubblica di San Marino) – państwo śródlądowe w Europie Południowej stanowiące enklawę na obszarze Włoch. Stolica kraju to San Marino.
    Wymowa średniowiczna łaciny jest wymową ludową (Latina vulgata). We wczesnym stadium była ona podobna we wszystkich podbitych regionach. Potem nastąpiły dalsze zmiany, które doprowadziły do powstania języków romańskich. Żeby znać wymowę średniowieczną jakiegoś wyrazu, należy znać jego wersję klasyczną.
    Watykan, Państwo Watykańskie (wł. Città del Vaticano, Stato della Città del Vaticano, łac. Status Civitatis Vaticanæ) – miasto-państwo europejskie, enklawa w Rzymie. Najmniejsze państwo świata pod względem powierzchni.
    Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.
    Meksyk (Meksykańskie Stany Zjednoczone, hiszp. México, Estados Unidos Mexicanos, Méjico, nah. Mēxihco) – kraj w Ameryce Północnej. Sąsiaduje ze Stanami Zjednoczonymi (na północy), z Oceanem Spokojnym (na zachodzie i południu), Zatoką Meksykańską i Morzem Karaibskim (na wschodzie) oraz z Gwatemalą i Belize (na południu i południowym wschodzie).
    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Reklama