• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język rosyjski



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Układ Warszawski (oficjalna nazwa: Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej ang. Warsaw Pact ros. Договор о дружбе, сотрудничестве и взаимной помощи) – sojusz polityczno-wojskowy państw tzw. bloku wschodniego z dominującą rolą ZSRR. Formalnie powstał na podstawie Deklaracji Bukaresztańskiej, jako odpowiedź na militaryzację tzw. Niemiec Zachodnich i włączenie ich w strukturę NATO, a sankcjonował istniejące od zakończenia II wojny światowej podporządkowanie poszczególnych państw i ich armii ZSRR.Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.
    Klasyfikacja[]

    Rosyjski jest językiem słowiańskim należącym do rodziny indoeuropejskich.

    Jeśli wziąć pod uwagę język mówiony, najbliższymi językami pokrewnymi są białoruski i ukraiński, również należące do grupy języków wschodniosłowiańskich.

    Na podstawowe słownictwo, zasady słowotwórstwa oraz – do pewnego stopnia – odmiany i styl literacki rosyjskiego miał wpływ język cerkiewnosłowiański. Ten ostatni stanowił rozwinięcie i częściowo pokrywał się z językiem staro-cerkiewno-słowiańskim używanym w rosyjskiej cerkwi ortodoksyjnej. Wiele słów współczesnego rosyjskiego jest bliższych w formie współczesnemu bułgarskiemu niż ukraińskiemu czy białoruskiemu. Jednak w niektórych dialektach zachowały się formy wschodniosłowiańskie. W pewnych przypadkach stosowane są obydwie formy – wschodniosłowiańska i cerkiewnosłowiańska – z niewielkimi różnicami znaczeniowymi. Przykład: глава, głowa – szef; голова, głowa – część ciała. Również końcówki imiesłowów przymiotnikowych czasu teraźniejszego typu -ущий (-uszczij – polskie -ący) jest śladem wpływów cerkiewnosłowiańskich. Gwarowa końcówka -учий (-uczij) jest wynikiem zwykłego dla języków wschodniosłowiańskich rozwoju grupy tj.

    Język staro-cerkiewno-słowiański, język s-c-s, język scs, język starobułgarski (scs. Ѩзыкъ словѣньскъ, Językŭ slověnĭskŭ) – najstarszy literacki język słowiański, formujący się od połowy IX wieku i oparty głównie na słowiańskich gwarach Sołunia (dzisiejsze Saloniki). Język s-c-s stał się podstawą literacką języków: bułgarskiego, rosyjskiego, serbsko-chorwackiego w różnych redakcjach. Najbliżej spokrewniony jest ze współczesnym językiem bułgarskim i macedońskim, jakkolwiek literackie postaci tych języków oparte są na innych dialektach i cechują się innymi zasadami gramatycznymi, wynikającymi z przynależności do bałkańskiej ligi językowej.Ałła Borisowna Pugaczowa, ros. Алла Борисовна Пугачёва (ur. 15 kwietnia 1949 w Moskwie) – rosyjska piosenkarka, kompozytorka, aktorka, autorka tekstów, reżyser i producent muzyczny.

    W języku rosyjskim nazwy sportów zaczerpnięte są z angielskiego, np. баскетбол (baskietboł) – piłka koszykowa. Piłka po rosyjsku to z kolei мяч (miacz) (porównaj czeskie míč). Nazwy miesięcy pochodzą wprost z łaciny, np. январь (janwar´) – styczeń.

    Powstanie i rozwój[]

    Język rosyjski powstał z języka prasłowiańskiego. Poniżej przedstawiono historię języka rosyjskiego w porównaniu z historią języka polskiego (zastosowano transkrypcję):

    Języki wschodniosłowiańskie – jedna z trzech grup języków słowiańskich (obok zachodnio- i południowosłowiańskich). Posługuje się nimi ok. 202 mln ludzi w Europie Wschodniej i Azji Północnej i Środkowej.Piotr I Aleksiejewicz Wielki, ros. Пётр I Алексеевич (ur. 30 maja/9 czerwca 1672 w Moskwie, zm. 28 stycznia/8 lutego 1725 w Sankt Petersburgu). Syn Aleksego (1645-1676), z dynastii Romanowów.

    Język rosyjski należy do grupy wschodniej, z czym wiążą się już pewne różnice:

  • grupy typu TorT (grupy spółgłoskowo-samogłoskowe, w których "T" oznacza dowolną spółgłoskę) przeszły w ToroT, a nie w TroT korva > korova > корова (korowa – pol. krowa < krova) melko > moloko > молоко (mołoko – pol. mleko < mleko)
  • grupy typu orT- rozwinęły się jak w grupie zachodniej olketь > loketь > локоть (łokot´ – pol. łokieć) ordlo > ralo > рало (rało – pol. radło < radlo)
  • druga palatalizacja dotyczyła też grup typu kvě, gvě które dały grupy typu c´vě(цве – cwie), z´vě (зве – zwie) květъ > c´větъ > цвет (cwiet – pol. kwiat) gvězda > z´vězda > звезда (zwiezda – pol. gwiazda)
  • połączenia tj, dj dały č, ž (ч, ж – cz, ż) zamiast c, dz vidją > vižą > вижу (wiżu – pol. widzę < vidz´ą)
  • grupy tl, dl uprościły się do l (ł) mydlo > mylo > мыло (myło – pol. myo)
  • Ponadto:

    Spółgłoska półotwarta boczna dziąsłowa welaryzowana – rodzaj dźwięku spółgłoskowego, występującego w niektórych językach naturalnych. W Polsce podobna spółgłoska półotwarta boczna zębowa welaryzowana jest potocznie nazywana ł aktorskim, scenicznym, szlacheckim lub kresowym.Deklinacja (od łac. declinare – odmieniać) – odmiana wyrazu (imienia) przez przypadki i liczby. Deklinacji podlegają rzeczowniki, przymiotniki, imiesłowy przymiotnikowe, zaimki rzeczowne, przymiotne i liczebne oraz liczebniki. Pojęciem deklinacji określa się także zespół form fleksyjnych, występujący w odmienianych w ten sposób wyrazach.
  • ždž > zż vyjěždžatь > выезжать (wyjeat´ – pol. wyjeżdżać – ždž < zdj) moždžьčьkъ > мозжечок (moeczok – pol.żdżek ("móżdżeczek") – ždž < zg´)
  • Brak prelabializacji ą. Np.: ąglь > уголь (ugol – pol. giel < glь)
  • Zmiękczenie spółgłosek przed samogłoskami szeregu przedniego: i, ь, e, ę, ě zaszło konsekwentnie, jak w polskim. Np.: > ся (siapol. się)
  • Przegłos lechicki oczywiście nie zaszedł. Za to akcentowane ´e przeszło zwykle w ´o (nie dotyczy jaci) Np.: nesą > несу́ (nie|su – pol. niosę) nesešь > несёшь (nie|siosz – pol. niesiesz) pьsъ > пёс (pios – pol. pies) čnъjь > чёрный (|czornyj – pol. czarny) ale bělъjь > бе́лый (|biyj – pol. biy)
  • vba > ве́рба (|wierba – pol. wierzba)
  • Zanik jerów słabych i przemiana mocnych (twardy w o, miękki w e). Np.: dьnь > день (dień – pol. dzień) sъnъ > сон (son – pol. sen)
  • Nie pojawiło się e po twardej, więc э to rzadka litera. Nawet w najnowszych zapożyczeniach e zmiękcza. Np.: веб сайт (wieb sajt – ang web site /eb sajt/ – strona WWW)
  • Nie ma śladów długich samogłosek: bogъ > бог (bog – pol. bóg)
  • Grupy typu ojo ulegały ściąganiu rzadziej niż w polskim:
  • dobraja > добрая (dobrajapol. dobra)
  • W szczególności grupy typu oje dały o, a nie e:
  • starajego > старого (starogopol. starego)
  • Zanik nosowości (denazalizacja): ą > u, ę > ä > a dąbъ > дуб (dub – pol. dąb) tęžьkъjь > тяжкий (tiażkij – pol. cżki)
  • Rozwój sonantów był raczej prosty.
  • r > or trgъ > торг (torg – pol. targ)
  • r´ > ´er zno > зерно (zierno – pol. ziarno)
  • l, l´ > oł dgъjь > долгий (dgij – pol. długi) plkъ > полк (pk – pol. pk)f vkъ > волк (wk – pol. wilk)
  • Grupy ir przetrwały vytirati > вытирать (wytirat´ – pol. wycierać)
  • Proces analogiczny do czwartej palatalizacji ky, gy, xy > ki, gi, chi. Np.: muxy > мухи (muchipol. muchy) maky > маки (makipol. maki)
  • W deklinacji druga palatalizacja się cofnęła.
  • mus´ě > мухе (muchiepol. (o) musze) mac´ě > маке (makiepol. (o) maku) ale c´ělъjь > целый (cełyj – pol. cały)
  • Wzmocnienie i przejście miękkości nie zaszło gostь > гость (gost´pol. gość)
  • Zanik miękkości
  • š, ž, c´, (d)z´ straciły miekkość (proces nieuwzględniony w pisowni, ale w transkrypcji już tak, nie dotyczy č) šiti > шить (szyt´ – pol. szyć)
  • inne tylko czasem przed spółgłoskami golą > голубь (gołupol. gołąb) pьsa > пса (psa – pol. psa)
  • ji > i (przynajmniej w pisowni i wymowie starannej) dojiti > доить (doit´ – pol. doić) jixъ > их (ich – pol. ich)
  • l > ł (przedniojęzykowo-zębowe – w zasadzie wymowa prasłowiańskiego twardego l, brak wałczenia) lodъka > лодка (łodka – pol. łódka /utka/)
  • Zachował się akcent ruchomy.

    Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).Finlandia, Republika Finlandii (fiń. Suomi, Suomen Tasavalta; szw. Finland, Republiken Finland) – państwo w Europie Północnej, powstałe po odłączeniu od Rosji w 1917. Członek Unii Europejskiej. Graniczy od zachodu ze Szwecją, od północy z Norwegią i od wschodu z Rosją. Od zachodu ma ponadto dostęp do Morza Bałtyckiego.

    Dialekty[]

    Dialekty języka rosyjskiego

    Wyróżnia się 3 grupy dialektów:

  • północne (okająca i wymawiająca g jako g, np. nogá),
  • południowe (akająca i wymawiająca g jako h, np. nahá),
  • przejściowe (akająca i wymawiająca g jako g, np. nagá – oficjalna).


  • Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Jer to głoska tworząca sylabę, tzw. półsamogłoska lub samogłoska zredukowana. Jery powstały w wyniku skrócenia samogłosek i oraz u, jak również innych samogłosek wywodzących się z języka praindoeuropejskiego. Szacuje się, że zaczęły funkcjonować we wczesnej epoce prasłowiańskiej.
    Samogłoska – głoska, przy powstawaniu której uczestniczą jedynie wiązadła głosowe, a strumień powietrza swobodnie przepływa przez kanał głosowy. Samogłoski charakteryzują się regularnym rozkładem energii akustycznej, mają wyraźną strukturę formantową, która decyduje o ich barwie. Podczas ich artykulacji słychać tylko jedną głoskę, wymawia się je tak samo jak się pisze.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Ё, ё – podstawowa litera cyrylicy najczęściej używana w języku rosyjskim, języku mongolskim, języku rusińskim i w języku białoruskim. W innych językach wykorzystujących cyrylicę jest nieużywana.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.034 sek.