• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język malgaski

    Przeczytaj także...
    Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.Makrojęzyk (ang. macrolanguage) – termin stosowany w językoznawstwie. Kategoria wprowadzona przez międzynarodowy standard ISO 639 na określenie języków, które posiadają kilka odmian, nie zawsze wzajemnie zrozumiałych, ale które ze względów pozajęzykowych (kulturowych, politycznych, etnicznych, religijnych itd.) traktowane są jako warianty tego samego języka. Niektóre języki posiadają kilkadziesiąt takich wariantów (np. arabski 30, keczua 44, zapotecki aż 58).
    Borneo – wyspa w Azji Południowo-Wschodniej, jedna z Wielkich Wysp Sundajskich. Największa wyspa Archipelagu Malajskiego i Azji, trzecia pod względem wielkości na świecie po Grenlandii i Nowej Gwinei.

    Język malgaski – język zaliczany do rodziny austronezyjskiej, do grupy barito. Języki najbliżej spokrewnione z malgaskim używane są w prowincji Kalimantan na południu Borneo. Malgaski jest językiem urzędowym na Madagaskarze (obok francuskiego). Jest ojczystą mową Malgaszów, lecz używa się go też w Komorach, Reunionie, Majottcie.

    Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>

    Dialekty[]

    Język malgaski posiada dziesięć głównych odmian, uważanych zazwyczaj za dialekty, lecz czasami klasyfikowanych jako odrębne języki. Wówczas język malgaski traktowany jest jako makrojęzyk, obejmujący następujące etnolekty:

  • Antankarana (kod ISO: xmv)
  • Betsimisaraka północny (bmm)
  • Betsimisaraka południowy (bjg)
  • Bara (bhr)
  • Masikoro (msh)
  • Plateau (plt), obejmujący dialekty merina, betsileo, sihanaka, bezanozano, tanala.
  • Sakalava (skg)
  • Tandroy-Mahafaly (tdx)
  • Tanosy (txy)
  • Tsiminety (xmw)
  • Za formę standardową uważa się tzw. odmianę plateau z centralnej części wyspy. Bardzo bogata tradycja w literaturze ustnej, pod koniec XVII wieku obfituje w piśmiennictwo religijne oraz sporządzanie kronik. W XVI wieku wprowadzono do zapisu alfabet arabski, w połowie XIX wieku zastąpiono go łacińskim. W XX wieku nastąpił rozkwit literatury w tym języku.

    Komory (arabski: جزر القمر, Juzur al-Qumur) oficjalnie Związek Komorów (fr. Union des Comores, arabski: جمهورية القمر المتحدة, Jumhūriyyat al-Qumur al-Muttaḥidah) – wyspiarskie państwo w północnej części Kanału Mozambickiego, zlokalizowane pomiędzy północną częścią Madagaskaru a północno-wschodnią częścią Mozambiku. Najbliższymi państwami są Mozambik, Tanzania, Madagaskar oraz Seszele.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,

    Gramatyka[]

    Rzeczownik[]

  • Rzeczowniki są nieodmienne, nie posiadają też osobnej formy liczby mnogiej.
  • Zaimki[]

  • Zaimki dzierżawcze doczepiane są bezpośrednio do rzeczownika np. ny bokiko "moja książka", ny bokinao "twoja książka", ny bokiny "jego, jej, ich książka" itd.
  • Przymiotnik[]

  • Przymiotniki są nieodmienne, występują po określanym rzeczowniku
  • Czasownik[]

  • Czasowniki nie odmieniają się przez osoby.
  • Czasy gramatyczne wyrażane są przez odpowiedni przedrostek: miteny aho "mówię", niteny aho "mówiłem", hiteny aho "powiem"; matory izy "ona śpi", natory izy "ona spała", hatory izy "ona będzie spała",
  • Przeczenie wyrażane jest za pomocą partykuły tsy: tsy miteny aho "nie mówię", Tsy tiako ity "nie podoba mi się to", tsy bokiko ito "to nie jest moja książka"
  • Składnia[]

    Język malgaski charakteryzyje się rzadko występującym szykiem zdania typu VOS, czyli orzeczenie-dopełnienie-podmiot np.:

    Języki bantu – rodzina języków afrykańskich, zaliczana do wielkiej rodziny nigero-kongijskiej. W rodzinie tej wyróżnia się ponad 400 języków, którymi posługuje się około 150 mln mówiących na terenie niemal całej Czarnej Afryki z wyjątkiem większości Afryki Zachodniej, Rogu Afryki oraz południowo-centralnej Namibii i zachodniego RPA. Najważniejsze języki z tej grupy to: suahili, rwanda, lingala, niandża, makua, bemba, tonga, szona, xhosa, zulu.Majotta (fr. Mayotte, Département de Mayotte) – francuska wyspa położona w archipelagu Komorów na Oceanie Indyjskim na północny zachód od Madagaskaru. Posiada status departamentu zamorskiego Francji. Stolicą terytorium jest Mamoudzou.

    Mamaky boky ny mpianatra
    (dosłownie "czyta książkę student")
    "Student czyta książkę"

    Nividy ronono ho an'ny zaza ny vehivavy
    ("kupiła mleko dla dziecka kobieta" )
    "Kobieta kupiła mleko dla dziecka"

    Słownictwo[]

    Ponad 90% podstawowego zasobu leksykalnego wywodzi się ze słownictwa austronezyjskiego, lecz większość słów związanych z hodowlą zwierząt pochodzi z języków bantu. Istnieją również zapożyczenia z języka francuskiego i angielskiego.

    Minirozmówki:

    Przedrostek, prefiks – w językoznawstwie jest to fragment wyrazu (tzw. morfem) dodawany po lewej stronie do słowa podstawowego lub jego rdzenia (czyli do podstawy słowotwórczej), służący tworzeniu wyrazów pochodnych. Wyraz może nie posiadać żadnego prefiksu, może posiadać jeden lub więcej prefiksów.Kalimantan - indonezyjska część wyspy Borneo, zajmuje ponad 72% powierzchni wyspy (jej południową i środkową część). Powierzchnia 539 460 km²; 12,6 mln. mieszkańców (2005).

    Linki zewnętrzne[]

  • Dane Ethnologue dla języka malgaskiego
  • Słownictwo malgaskie (franc. / ang.)
  • Nagrania audio dialektów malgaskich
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Majewicz, Alfred F., Języki świata i ich klasyfikacja, PWN, Warszawa, 1989, ISBN 83-01-08163-5
  • African Phrasebook, Berlitz Publishing, Singapore 2005
  • Helena Voahangirina Odendahl, Madagassisch Wort fuer Wort, Reise Know-How Verlag, Bielefeld 2011, ISBN 978-3-89416-016-6
  • Helena Ravoson Voahanginirina, Le malgache de poche, Assimil 2010, ISBN 978-2-7005-0494-1
  • Janie Rasoloson: Malagasy-English English-Malagasy Dictionary and Phrasebook. New York: Hippocrene Books, 2001. ASIN 078180843X. ISBN 978-0-7818-0843-9. OCLC 46456350.
  • <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego. Powstało z nabatejskiej odmiany pisma aramejskiego. Pismo arabskie rozpowszechnione jest w krajach muzułmańskich.
    ASIN (Amazon Standard Identification Number) - numer identyfikacyjny produktu używany przez internetowy serwis Amazon.com i jego partnerów.
    Reunion (fr. La Réunion) – wyspa na Oceanie Indyjskim, położona około 700 km na wschód od Madagaskaru i 200 km na południowy zachód od Mauritiusu.
    Malgasze – tubylcza ludność Madagaskaru. Naród ten liczy ok. 20 mln osób. Posługują się dialektami języka malgaskiego, wyznają w większości chrześcijaństwo.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Etnolekt – język, dialekt lub gwara używany przez wyodrębnioną grupę etniczną. Jest zbiorem bardzo podobnych do siebie idiolektów. Termin "etnolekt" jest używany w językoznawstwie polskim szczególnie w przypadkach gdy zastosowanie określenia język, dialekt lub gwara byłoby sporne, w częstych sytuacjach braku precyzyjnych kryteriów pozwalających uznać daną odmianę języka za odrębny język bądź też dialekt (odmianę) innego, pokrewnego języka.
    Języki austronezyjskie – rodzina języków, którymi posługuje się ok. 250 mln rdzennych mieszkańców wysp Oceanii i Azji Południowo-Wschodniej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.