• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język malajski

    Przeczytaj także...
    Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 28 300 000 (wg stanu na 2010 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.Makrojęzyk (ang. macrolanguage) – termin stosowany w językoznawstwie. Kategoria wprowadzona przez międzynarodowy standard ISO 639 na określenie języków, które posiadają kilka odmian, nie zawsze wzajemnie zrozumiałych, ale które ze względów pozajęzykowych (kulturowych, politycznych, etnicznych, religijnych itd.) traktowane są jako warianty tego samego języka. Niektóre języki posiadają kilkadziesiąt takich wariantów (np. arabski 30, keczua 44, zapotecki aż 58).
    Pismo jawi (جاوي) Jăwi, Yawi - zmodyfikowany alfabet arabski używany w przeszłości do zapisywania języka malajskiego i innych spokrewnionych języków w Azji Południowo-Wschodniej. Obecnie jest jednych z dwóch oficjalnych systemów pisma w sułtanacie Brunei i w Malezji. Pozostaje również w użyciu w regionie Pattani w Tajlandii oraz w Kelantan w Malezji.

    Język malajski, język malezyjski (bahasa melayu, bahasa Malaysia) – język należący do rodziny języków austronezyjskich. W szerszym znaczeniu - makrojęzyk obejmujący kilkanaście spokrewnionych języków w różnych zakątkach Malezji, Indonezji i Tajlandii. Malajski jest językiem rodzimym Malajów zamieszkujących Półwysep Malajski i pewne regiony Sumatry. Jest językiem urzędowym Malezji i Brunei, jednym z czterech języków urzędowych Singapuru oraz językiem roboczym Filipin i Timoru Wschodniego. Forma malajskiego zaadaptowana przez Malezję nazywa się oficjalnie od roku 2007 bahasa malaysia. W Singapurze i Brunei znany jest pod nazwą bahasa melayu. Język malajski został ponadto zaadaptowany do roli języka urzędowego przez Indonezję w momencie uzyskania niepodległości i otrzymał nazwę bahasa indonesia.

    Timor Wschodni (Demokratyczna Republika Timoru Wschodniego) – państwo na wyspie Timor w Archipelagu Malajskim, 450 km na północ od Australii. Do 1975 jako Timor Portugalski, w 1976 anektowany przez Indonezję, czego nigdy nie uznała Organizacja Narodów Zjednoczonych. Od 1999 pod administracją ONZ. Pełna niepodległość od 20 maja 2002. Od zachodu graniczy z Indonezją.Alfabet arabski – alfabetyczne pismo używane do zapisu języka arabskiego. Powstało z nabatejskiej odmiany pisma aramejskiego. Pismo arabskie rozpowszechnione jest w krajach muzułmańskich.

    Standardowa postać języka malajskiego, uzgodniona przez Indonezję, Malezję, Filipiny i Brunei, nazywa się bahasa riau, czyli język Archipelagu Riau, długo uważanego za miejsce narodzin języka malajskiego.

    Wszelkie różnice w powyższych nazwach odzwierciedlają bardziej różnice polityczne niż lingwistyczne.

    Alfabet i wymowa[]

    Język malajski posługuje się obecnie alfabetem łacińskim. W przeszłości używano lekko zmodyfikowanej wersji alfabetu arabskiego, zwanej jawi. Poniższe zestawienie przedstawia wykaz różnic w malajskiej i polskiej wymowie poszczególnych liter alfabetu łacińskiego (litery pominięte są w obu językach wymawiane tak samo)

    Dyftong, dwugłoska (stgr. δίφθογγος diphthongos – "dwubrzmiący") – pojedyncza samogłoska (na ogół długa) o zmiennym przebiegu artykulacji, co sprawia, że ucho ludzkie słyszy dwa dźwięki, mimo że są one zespolone niejako w jeden i mają właściwości pojedynczej samogłoski.Filipiny, oficjalnie Republika Filipin (fil.: Pilipinas, Republika ng Pilipinas, ang.: Philippines, Republic of the Philippines ) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Azji, położone na Archipelagu Filipińskim na Oceanie Spokojnym. Od północy Filipiny oblewane są wodami cieśniny Luzon, od zachodu wodami Morza Południowochińskiego. Archipelag oddzielony od wyspy Borneo Morzem Sulu oraz Morzem Celebes od pozostałych wysp Indonezji. Od wschodu Filipiny otoczone są wodami Morza Filipińskiego. Położenie w strefie klimatu równikowego powoduje, że Filipiny narażone są na częste tajfuny. Bliskość pacyficznego pierścienia ognia naraża je na częste trzęsienia ziemi. Jest to jednak jeden z najbogatszych obszarów na świecie pod względem bioróżnorodności. Cały archipelag składa się z 7107 wysp, lecz najczęściej dzieli się go na trzy główne jednostki: Luzon, Visayas i Mindanao. Stolicą Filipin jest Manila.
  • A może oznaczać samogłoskę centralną lub tylną (jak w polskim)
  • C = polskie "ć"
  • E może oznaczać samogłoskę półotwartą (jak w polskim) lub półprzymkniętą (jak w polskim między spółgłoskami miękkimi), może też oznaczać szwę [ə]
  • H jest głoską krtaniową jak w j. angielskim (w polskim miękkopodniebienną), bezdźwięczną; w wygłosie niewymawiane
  • J = polskie "dź"
  • Kh = polskie "ch"
  • Ng miękkopodniebienne jak w polskim słowie "ręka" ['rεŋka]
  • Ny = polskie "ń"
  • Q oznacza spółgłoskę języczkową, (polskie "k" jest miękkopodniebienne)
  • R może oznaczać spółgłoskę drżącą (jak w polskim), lub uderzeniową (występuje w j. polskim przy mniej starannej wymowie)
  • Sy = polskie "ś"
  • V może oznaczać głoskę wargowo-zębową dźwięczną szczelinową (jak polskie "w"), lub wargowo-zębową dźwięczną półotwartą
  • W = polskie "ł"
  • Y = polskie "j"
  • Oprócz spół- i samogłosek występują też dyftongi.

    Sumatra – indonezyjska wyspa położona w Azji Południowo-Wschodniej, w archipelagu Wielkich Wysp Sundajskich. Na północnym wschodzie Cieśnina Malakka oddziela Sumatrę od Półwyspu Malajskiego; na południowym wschodzie Cieśnina Sundajska oddziela ją od Jawy.Singapur (ang. Singapore, chiń. 新加坡 Xīnjīapō, malaj. Singapura, tamil. சிங்கப்பூர Cingkappūr) – miasto-państwo położone w pobliżu południowego krańca Półwyspu Malajskiego. Leży w południowo-wschodniej Azji.

    Różnice między malajskim a indonezyjskim[]

    Język indonezyjski różni się od malajskiego zapożyczeniami z jawajskiego oraz niderlandzkiego, np. słowo 'poczta' w malajskim to 'pejabat pos', a w indonezyjskim 'kantor pos' ('postkantoor' po niderlandzku znaczy 'poczta'). Dźwięk 'u' był reprezentowany w indonezyjskim przez 'oe', tak jak w niderlandzkim. Dźwięk 'ć' w malajskim – przez 'c', a w indonezyjskim do lat 70. XX w. był zapisywany jako 'tj'.

    Brunei (mal. Brunei, Brunei Darussalam), oficjalnie Państwo Brunei Darussalam (mal. Negara Brunei Darussalam) – państwo położone w Azji Południowo-Wschodniej, na północnym wybrzeżu wyspy Borneo. Brunei graniczy z Malezją. Ma dostęp do Morza Południowochińskiego.Języki austronezyjskie – rodzina języków, którymi posługuje się ok. 250 mln rdzennych mieszkańców wysp Oceanii i Azji Południowo-Wschodniej.

    Przypisy




    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Malajowie - zróżnicowana grupa etniczna zamieszkująca Archipelag Malajski, stanowiąca większość w Malezji, Indonezji, południowej Tajlandii, Timorze Wschodnim, Brunei i na Filipinach. Wskutek imigracji (głównie z Chin i południowej Azji), stali się mniejszością w Singapurze. Zajmują się myślistwem, rybołówstwem, handlem morskim. Mają rozwinięte rzemiosło (tkactwo, ceramika) oraz bogaty folklor (m.in. lalkowy teatr cieni). Posługują się językiem malajskim. W znakomitej większości wyznają islam w odmianie sunnickiej, który jest ważnym elementem ich tożsamości etnicznej.
    Półwysep Malajski (Malakka) – południowa część Półwyspu Indochińskiego, między Morzem Andamańskim a Morzem Południowochińskim. Od Sumatry oddzielony Cieśniną Malakka. Długość wynosi ok. 1450 km. Powierzchnia: ok. 190 tys. km².

    Reklama