• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język luksemburski

    Przeczytaj także...
    Międzynarodowy alfabet fonetyczny, MAF (ang. International Phonetic Alphabet, IPA; fr. Alphabet phonétique international, API) – alfabet fonetyczny, system transkrypcji fonetycznej przyjęty przez Międzynarodowe Towarzystwo Fonetyczne jako ujednolicony sposób przedstawiania głosek wszystkich języków. Składają się na niego zarówno symbole alfabetyczne jak i symbole niealfabetyczne oraz ok. 30 znaków diakrytycznych.Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.
    Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (luks. Lëtzebuerg, Grousherzogdem Lëtzebuerg; niem. Luxemburg, Großherzogtum Luxemburg; fr. Luxembourg, Grand-Duché de Luxembourg) – państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.

    Język luksemburski (luks. Lëtzebuergesch, wym. [ˈlœt͡səbuɐ̯jəʃ]) – należy do zachodniej grupy języków germańskich. Wywodzi się z frankijskiego dialektu języka niemieckiego. Posługuje się nim ok. 390 000 ludzi, głównie w Luksemburgu, gdzie ma status języka urzędowego (od 1984), a także w części Niemiec, Belgii i Francji. Uznawany za oddzielny język od niedawna, wcześniej uznawany był raczej za jeden z dialektów języka niemieckiego. Funkcjonuje obok dwóch innych języków urzędowych w państwie – niemieckiego i francuskiego. Język ten używany jest głównie jako język mówiony w sferze prywatnej, ale prowadzone są w nim również debaty w parlamencie. Po luksembursku nadają też stacje telewizyjne RTL Télé Lëtzebuerg i Den 2. RTL. Katedra języka luksemburskiego istnieje na uniwersytecie w Moskwie. Język ten nie jest językiem urzędowym w Unii Europejskiej. Guy Rewenig jest autorem pierwszej powieści po luksembursku; jest on uważany obok Rogera Manderscheida za prekursora pisania prozy artystycznej w tym języku. W latach 2001–2002 Jérôme Lulling stworzył pierwszy elektroniczny program do sprawdzania pisowni po luksembursku, który zawiera 125 tys. słów, o nazwie C.ORT.IN.A.

    Guy Rewenig (ur. 31 sierpnia 1947) - luksemburski pisarz, tworzący w języku luksemburskim, niemieckim i francuskim. Autor pierwszej powieści napisanej w języku luksemburskim.Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

    Zobacz też[]

  • alfabet luksemburski
  • Przypisy

    1. Le nombre de locuteurs du luxembourgeois revu à la hausse
    2. Szul R., Język. Naród. Państwo. Język jako zjawisko polityczne, Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2009, s. 308.
    Roger Manderscheid (ur. 1 marca 1933 w Itzig; zm. 1 czerwca 2010) - pisarz luksemburski, tworzący w języku luksemburskim i niemieckim. Uważa się go obok Guya Reweniga za prekursora pisania prozy artystycznej po luksembursku.Den 2. RTL – jeden z dwóch programów telewizyjnych RTL Group w Luksemburgu. Kanał rozpoczął nadawanie 15 marca 2004 roku. Skierowany jest przede wszystkim do młodzieży i młodych dorosłych. Większość audycji jest po luksembursku, ale zdarzają się także po niemiecku. Jest dostępny naziemnie przez telewizję cyfrową w tym kraju. Transmituje Ligę Mistrzów UEFA. Inne wybrane audycje to:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.
    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.
    Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.
    Jérôme Lulling – luksemburski lingwista, który przyczynił się do ustandaryzowania języka luksemburskiego, wcześniej uważanego za mówiony dialekt. W latach 2001-2002 stworzył pierwszy elektroniczny program do sprawdzania pisowni po luksembursku, który zawiera 125 tys. słów, o nazwie C.ORT.IN.A. Była to jednocześnie jego praca doktorska, którą obronił na Université Paul Valéry de Montpellier. We współpracy z innymi lingwistami napisał pierwszy słownik luksembursko-francuski, francusko-luksemburski oraz poradnik z zasadami pisowni luksemburskiej. Wykłada język luksemburski na uniwesytetach w Trewirze i Namur. Był jednym z ekspertów przy pisaniu Europejskiej karty języków regionalnych lub mniejszościowych.
    RTL Télé Lëtzebuerg (dawniej RTL Hei Elei) – luksemburska prywatna telewizja. Została założona w 1991 roku i należy w całości do RTL Group. Swoje programy nadaje przede wszystkim po luksembursku, czasem także po francusku (tłumaczenie wiadomości z luksemburskiego na francuski) i niemiecku (programy przejęte od Super RTL i RTL Shop). Nadawana jest przez telewizję cyfrową-naziemną, kablową i satelitarną. 15 marca został założony drugi kanał Den 2. RTL.
    Język mówiony – reprezentacja języka naturalnego lub języka sztucznego wyrażona za pomocą mowy; jest środkiem komunikacji werbalnej.
    Języki germańskie – grupa języków w obrębie języków indoeuropejskich, którymi posługuje się kilkaset milionów mówiących na całym świecie. Wywodzą się ze wspólnego języka pragermańskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.044 sek.