• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język kham

    Przeczytaj także...
    Tybetański Region Autonomiczny, Tybet (tyb.: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs, ZWPY: Poi Ranggyong Jong; chiń.: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) – region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Lhasie. Powstał w 1965 roku w wyniku połączenia dotychczasowego regionu Tybet i terytorium Qamdo. Obejmuje jednak jedynie 1,2 z 2,5 mln km² terytorium historycznego Tybetu.Język tybetański (tyb. བོད་སྐད།, Wylie: bod-skad, ZWPY: Pögä) to język z gałęzi tybeto-birmańskiej rodziny języków sino-tybetańskich. Jest językiem ojczystym Tybetańczyków. Używany w Tybecie, Syczuanie, Qinghai (regiony w granicach obecnej Chińskiej Republiki Ludowej) oraz w Bhutanie, Indiach, Nepalu, a także w diasporze Tybetańczyków rozproszonych m.in. w Norwegii, Szwajcarii, Republice Chińskiej i USA. Posługuje się nim ok. 6,5 mln ludzi.
    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.

    Język kham, kham ke (język tybetański ཁམས་སྐད transliteracja Wyliego: khams skad) – język wschodniotybetański, używany w dawnym regionie Kham (obecnie wschodnia część Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, południowa część prowincji Qinghai, zachodni Syczuan i Yunnan). Obok standardowego (centralnego) języka tybetańskiego używany jest w rozgłośniach radiowych, w piśmie w użyciu jest jednak tylko standardowy język tybetański. Z tego względu język kham często bywa określany jako dialekt języka tybetańskiego; z poglądem tym nie zgadzają się językoznawcy, wskazując na fakt, że jest on w dużej mierze niezrozumiały zarówno dla użytkowników centralnej odmiany języka tybetańskiego jak i dialektów z Amdo. Język kham jest, podobnie jak standardowy język tybetański, językiem tonalnym, posiada cztery tony. Dzieli się na kilka bardzo różniących się od siebie dialektów.

    Amdo (tyb.: ཨ༌མདོ, Wylie: a mdo, ZWPY: Amdo; chiń.: 安多; pinyin: Ānduō) – historyczny region Tybetu, obejmujący terytoria na wschód od Wyżyny Tybetańskiej i na południe od jeziora Kuku-nor. Obejmuje południową część dzisiejszej prowincji Qinghai i północno-wschodnią część Tybetańskiego Regionu Autonomicznego. Amdo jest krainą górzystą, położoną około 5000 m n.p.m.Język amdo (język tybetański ཨ་མདོ་སྐད transliteracja Wyliego: a mdo skad; język chiński: 安多方言 pinyin: ānduō fāngyán)– język wschodniotybetański, używany w dawnym regionie Amdo (obecnie wschodnia część Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, część prowincji Qinghai, zachodni Syczuan i Gansu). Zachował on większość nagłosowych zbitek spółgłoskowych klasycznego języka tybetańskiego, które nie są wymawiane we współczesnym języku tybetańskim. Obok standardowego (centralnego) języka tybetańskiego używany jest w rozgłośniach radiowych, na piśmie w użyciu jest jednak tylko standardowy język tybetański. Z tego względu język amdo często bywa określany jako dialekt języka tybetańskiego; z poglądem tym nie zgadzają się językoznawcy, wskazując na fakt, że jest on w dużej mierze niezrozumiały zarówno dla użytkowników centralnej odmiany języka tybetańskiego jak i dialektów z regionu Kham. Język amdo nie jest, w przeciwieństwie do standardowego języka tybetańskiego i języka kham, językiem tonalnym . Dzieli się na kilka bardzo różniących się od siebie dialektów: hbrogpa, rongba, rongmahbrogpa, rtahu.

    Zobacz też[]

  • Język amdo
  • Przypisy

    1. Ethnologue report for language code: khg
    2. Tournadre N., Dorje S.: Manual of Standard Tibetan str.29-31

    Bibliografia[]

  • Tournadre N., Dorje S.: Manual of Standard Tibetan, Snow Lion Publications 2003, ISBN 1-55939-189-8
  • Linki zewnętrzne[]

  • Dane Ethnologue dla języka kham
  • www.zangthal.co.uk Informacje o dialekcie kham
  • Kham (tyb.: ཁམས, Wylie: khams, ZWPY: Kam; język chiński: 康巴; pinyin: Kāngbā) – historyczny region we wschodnim Tybecie. Obszar ten zamieszkiwany jest przez 14 różnych grup etnicznych, spośród których największą są Khampowie, posługujący się językiem kham, spokrewnionym z tybetańskim.Transliteracja Wyliego – najczęściej stosowana transliteracja języka tybetańskiego, zaprezentowana przez tybetologa Turella Wyliego (1927 - 1984) w 1959. Została przystosowana do klawiatury standardowej maszyny do pisania, dlatego nie wymaga stosowania znaków diakrytycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język tonalny − język, w którym każda sylaba ma przypisany pewien ton, polegający na odpowiedniej modulacji głosu. Najwięcej języków tonalnych występuje w Azji Południowo-Wschodniej oraz w zachodniej Afryce. Przykładami języków tonalnych są tajski, wietnamski, języki chińskie, czadyjskie czy też język joruba.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.035 sek.