• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język bośniacki

    Przeczytaj także...
    ISO 639 – zestaw standardów międzynarodowych dotyczących jednoznacznego reprezentowania nazw języków za pomocą krótkich, 2-, 3- lub 4-literowych identyfikatorów.Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.
    Snježana Kordić (ur. 29 października 1964, w Osijeku) – chorwacka kroatystka, językoznawca, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki. Stała się znana poza kręgami lingwistycznymi jako autorka książki Język i nacjonalizm. Świadczy o tym duża ilość wywiadów z autorką (ponad trzydzieści) i reakcje w mediach.

    Język bośniacki (bosanski jezik) – jeden z czterech standardowych idiomów serbochorwackiego języka policentrycznego, oparty na dialekcie sztokawskim.

    Język bośniacki jest używany przez Boszniaków i większości Bośniaków niedeklarujących przynależności etnicznej do jednej z trzech konstytutywnych grup w Bośni i Hercegowinie, gdzie obok języków serbskiego i chorwackiego jest językiem urzędowym. Jednak prawne i konstytucyjne zapisy sankcjonujące istnienie określonego języka nie mogą zostać uznane za naukowe kryteria służące klasyfikacji kodów językowych. Posługują się nim także Boszniacy zamieszkujący znajdujący się w Serbii region Sandżak. Do zapisu tego języka używa się alfabetu łacińskiego, podczas gdy cyrylica uznawana jest za dawne, historyczne pismo bośniackie. Językiem bośniackim mówi około 2 milionów ludzi.

    Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.

    Nazwa język bośniacki została przyjęta w 1995 roku po rozpadzie Jugosławii, stosuje się ją również w standardzie ISO 639. Niektórzy językoznawcy (niemal wyłącznie bośniaccy) wyrażają pogląd, że język bośniacki istniał już wcześniej i posiada własną, sięgającą wczesnego średniowiecza, historię. Jest to kwestia dyskusyjna i umowna, ponieważ dialekty języka serbsko-chorwackiego, jak i same języki standardowe – bośniacki, chorwacki i serbski są do siebie bardzo zbliżone. Jednak choć już w latach 70. XX w. zaczęto wyróżniać w języku serbsko-chorwackim subwariant bośniacki (obok wariantu serbskiego i chorwackiego), dopiero w 1995 r. Bośniacy zdecydowali się podnieść status swojej mowy do rangi języka narodowego i standardowego.

    Słownik – zbiór słów lub wyrażeń ułożonych i opracowanych według określonej zasady. Struktura słownika dzieli się na artykuły hasłowe ułożone w porządku alfabetycznym, rzadziej tematycznym lub gniazdowym (w oparciu o wspólne gniazda etymologiczne).Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.

    W latach 90. XX w. rozpoczął się proces kodyfikacji oraz elaboracji języka bośniackiego. Wydano pierwszy słownik i akademicką gramatykę, a także liczne podręczniki do nauki języka bośniackiego (Isaković, Rjecnik bosanskoga jezika. Karakteristicna leksika, Sarajevo 1995; Jahić, Skolski rjecnik bosanskoga jezika, Sarajewo 1999; Jahić, Halilović, Palić, Gramatika bosanskoga jezika, Zenica 2000). Na razie jednak stopień elaboracji i kodyfikacji języka bośniackiego jest wyraźnie niższy niż w przypadku większości języków standardowych.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.

    Zobacz też[edytuj kod]

  • język serbsko-chorwacki
  • język chorwacki
  • język czarnogórski
  • język serbski
  • Przypisy

    1. Daniel Bunčić: Die (Re-)Nationalisierung der serbokroatischen Standards. W: Sebastian Kempgen: Deutsche Beiträge zum 14. Internationalen Slavistenkongress, Ohrid, 2008. Monachium: Otto Sagner, 2008, s. 93, seria: Welt der Slaven. OCLC 238795822. (niem.)
    2. Snježana Kordić: Jezična politika: prosvjećivati ili zamagljivati?. W: Saša Gavrić: Jezička/e politika/e u Bosni i Hercegovini i njemačkom govornom području: zbornik radova predstavljenih na istoimenoj konferenciji održanoj 22. marta 2011. godine u Sarajevu. Sarajewo: Goethe-Institut Bosnien und Herzegowina ; Ambasada Republike Austrije ; Ambasada Švicarske konfederacije, 2011, s. 61–62. ISBN 978-9958-1959-0-7. (serb.-chorw.)
    3. Enisa Kafadar: Bosnisch, Kroatisch, Serbisch – Wie spricht man eigentlich in Bosnien-Herzegowina?. W: Beate Henn-Memmesheimer, Joachim Franz: Die Ordnung des Standard und die Differenzierung der Diskurse. T. 1. Frankfurt nad Menem: Peter Lang, 2009, s. 103. OCLC 699514676. (niem.)
    4. Snježana Kordić. I dalje jedan jezik. „Sarajevske sveske”, s. 84, 87, 2005. Sarajewo. ISSN 1512-8539 (serb.-chorw.). 
    5. Bernhard Gröschel: Das Serbokroatische zwischen Linguistik und Politik: mit einer Bibliographie zum postjugoslavischen Sprachenstreit. Monachium: Lincom Europa, 2009, s. 348–350, seria: Studies in Slavic Linguistics ; 34. ISBN 978-3-929075-79-3. (niem.)
    Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo federacyjne w południowo-wschodniej Europie, na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od północy i południowego zachodu z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch jednostek administracyjnych: Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.Sandżak (serb. Sandžak/Санџак, boś. Sandžak, tur. Sancak) to region geograficzno-historyczny na pograniczu Serbii i Czarnogóry. Głównym miastem jest Novi Pazar. Region jest zamieszkany przez liczną mniejszość boszniacką.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Język czarnogórski (crnogorski jezik, црногорски jeзик) – jeden z czterech standardowych wariantów serbochorwackiego języka policentrycznego, oparty na dialekcie sztokawskim. Jest używany w Czarnogórze. W przyjętej 19 października 2007 przez parlament tego kraju nowej konstytucji czarnogórski został uznany za język urzędowy, odrębny od serbskiego, chorwackiego i bośniackiego. Jednak prawne i konstytucyjne zapisy sankcjonujące istnienie określonego języka nie mogą zostać uznane za naukowe kryteria służące klasyfikacji kodów językowych.
    Boszniacy (język ojczysty: Bošnjaci) – społeczność południowosłowiańska, największa z trzech konstytutywnych grup etnicznych w Bośni i Hercegowinie (obok Serbów i Chorwatów), posługująca się językiem bośniackim i w znacznej mierze deklarująca przynależność do islamu. Liczebność Boszniaków szacuje się na ponad 3 miliony, z czego zdecydowana większość żyje w Bośni, a największe populacje boszniackiej diaspory występują na pograniczu Serbii i Czarnogóry - w regionie Sandżak, a także w Niemczech, Austrii i Stanach Zjednoczonych.
    Bośniacy (język ojczysty: Bosanci, Босанци) – ogólna nazwa społeczeństwa państwa Bośnia i Hercegowina, liczą ok. 4,5 mln członków. Stanowią go trzy konstytutywne grupy etniczne: Serbowie, Chorwaci i Boszniacy oraz mniejszości narodowe. Jest to społeczność wieloetniczna i wieloreligijna. Według współczesnych definicji państwa Bośniakiem może być każda osoba, która posiada obywatelstwo państwa Bośni i Hercegowiny. Bośniacy to pokrótce obywatele Bośni i Hercegowiny.
    Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów oznacza "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.
    Bernhard Gröschel (ur. 19 czerwca 1939, w Haida, Karkonosze, zm. 4 października 2009 w Münster) – niemiecki językoznawca, slawista, doktor nauk humanistycznych, wykładowca akademicki.
    Norma językowa – pojęcie z zakresu językoznawstwa normatywnego. Norma opisuje elementy systemu językowego uznawane za wzorcowe i poprawne, motywując to względami historycznymi, tradycją i kulturą językową, estetyką i uzusem. Powstanie normy językowej wymaga jej skodyfikowania i pojawia się w związku z powstaniem literatury piśmienniczej w danym języku. Norma językowa kodyfikuje przede wszystkim formę pisaną danego języka.
    Język serbsko-chorwacki (serbochorwacki, chorwackoserbski, chorwacki czyli serbski) – obecnie jest to kontrowersyjna (patrz poniżej) nazwa zbioru blisko spokrewnionych języków standardowych i dialektów (diasystem), należących do grupy południowej języków słowiańskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.