• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Język bengalski

    Przeczytaj także...
    Język urzędowy – język, który otrzymał wyjątkowy status prawny na terenie państwa lub regionu administracyjnego. Zazwyczaj jest to język używany w krajowych strukturach legislacyjnych, np. parlamencie, choć prawo niektórych krajów wymaga, by dokumenty urzędowe były przedstawiane również w innych językach.Tripura (hindi त्रिपुरा, trb.: Tripura, trl.: Tripurā; bengalski ত্রিপুরা; ang. Tripura) - jeden ze stanów Indii, położony w ich północno-wschodniej części. Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Agartala. Stan został utworzony 21 stycznia 1972 roku.
    Spółgłoska nosowa miękkopodniebienna – rodzaj dźwięku spółgłoskowego występujący w językach naturalnych. W międzynarodowej transkrypcji fonetycznej IPA oznaczanej symbolem: [ŋ].
    Zasięg geograficzny języka bengalskiego.
    Zasięg języka bengalskiego na terenie Bangladeszu.
    Spółgłoski alfabetu bengalskiego

    Język bengalski (bengalski: বাংলা  trl.: bāṃlā /baŋla/, ang.: Bengali) – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako językiem ojczystym ponad 180 mln mówiących, głównie w Bangladeszu (120 mln) i Indiach (60 mln). Jest on jednocześnie językiem urzędowym w tych dwóch państwach (w Indiach w stanach Bengal Zachodni i Tripura). Liczba osób używających bengalskiego jako drugiego języka wynosi około 70 mln.

    Język – ukształtowany społecznie system budowania wypowiedzi, używany w procesie komunikacji interpersonalnej. Na język składają się dwa elementy:Ćottogram, dawniej Ćittagong, Czittagong, Czatgano (ben. Caṭṭagrām, ang. Chittagong) – miasto w południowo-wschodnim Bangladeszu, w pobliżu ujścia rzeki Karnaphuli do Zatoki Bengalskiej. Ośrodek administracyjny prowincji Ćottogram. Miasto liczy ok. 3,6 mln mieszkańców (2008) – drugie co do wielkości miasto kraju. Duży ośrodek przemysłu jutowego i bawełnianego, rafineria ropy naftowej, stocznia, stalownia. Ponadto przemysł chemiczny, elektrotechniczny, spożywczy. Ćittagong jest najważniejszym portem morskim Bangladeszu, duży węzeł drogowy, port lotniczy, uniwersytet, liczne meczety. W mieście znajduje się konsulat honorowy RP, będący jedyną polską placówką konsularną w Bangladeszu.

    Do jego zapisu używa się pisma bengalskiego.

    Odmiany lokalne[]

    Poza standardowym bengalskim używa się kilku odmian tego języka:

  • dialektu চাটগাঁইয়া বুলি Chaţgãia buli (ang. Chittagonian) – ok. 14 mln, używanego w południowo-wschodnim Bangladeszu, traktowanego niekiedy jako odrębny język,
  • sylheti w północno-wschodnim Bangladeszu (ok. 5 mln)
  • czakma w okolicach miasta Ćottogram (250 tys.).
  • Gramatyka[]

    Zaimki osobowe[]

    Bengalski system zaimków osobowych jest bardzo skomplikowany, obejmuje różne ich warianty w zależności od stopnia zażyłości, statusu rozmówcy, fizycznej lokalizacji itp. Poniższa tabelka przedstawia zaimki osobowe w mianowniku.

    Trudno jest ustalić jednoznacznie dokładną liczbę języków używanych w Indiach, gdyż różne instytucje stosują odmienne zasady ich klasyfikacji. Zgodnie z klasyfikacją SIL, na terenie Indii istnieje 415 języków.Języki indoeuropejskie – jedna z największych i najwcześniej odkrytych rodzin języków. Zalicza się do niej kilkaset spokrewnionych ze sobą języków współczesnych, używanych od kilku tysięcy lat w Europie, Indiach (stąd przymiotnik indoeuropejski) i południowo-zachodniej Azji. W czasach nowożytnych języki indoeuropejskie rozprzestrzeniły się na wszystkie kontynenty, głównie za sprawą angielskiego, hiszpańskiego i portugalskiego. Obecnie jako językami ojczystymi posługuje się nimi ok. 3 miliardy osób na całym świecie (co stanowi ok. 45% ziemskiej populacji).

    Rzeczownik[]

    Rzeczowniki bengalskie zachowały częściowo fleksję, odziedziczoną z sanskrytu. Istnieją cztery przypadki gramatyczne:

    Postpozycje[]

    Polskim przyimkom odpowiadają w języku bengalskim tzw. postpozycje („poimki”) stojące po rzeczowniku w określonym przypadku: Postpozycje wymagające dopełniacza

  • oi pare 'przez': nodi-r oi pare 'przez rzekę'
  • kachhe 'obok': janala-r kachhe 'obok okna'
  • jonno 'dla': shikkhôk-er jonno 'dla nauczyciela'
  • shôngge 'z': am-ar shôngge 'ze mną'
  • shômmondhe 'o': itihash-er shômmondhe 'o historii'
  • shathe 'z': ma-er shathe 'z matką'
  • shamne 'przed': gaŗi-r shamne 'przed samochodem'
  • Postpozycje wymagające biernika
  • kore 'za pomocą': ţêksi kore 'taksówką'
  • theke 'z' (miejsca): Bangladesh theke 'z Bangladeszu'
  • porjonto 'aż do': dôshţa porjonto 'do dziesiątej'
  • Postpozycje wymagające miejscownika
  • bina 'bez': bina onumoti-te 'bez pozwolenia' (wyjątkowo jest to prepozycja)
  • Czasownik[]

    Język bengalski ma dziesięć czasów gramatycznych.

    Państwo – organizacja posiadająca monopol na stanowienie i wykonywanie prawa na określonym terytorium. Posiada zdolność do nawiązywania i utrzymywania stosunków dyplomatycznych z innymi państwami. Państwo jest często mylone z narodem i krajem.Bengal Zachodni (hindi पश्चिम बंगाल, trb.: Paśćim Bangal, trl.: Paścim Baṁgāl; bengalski পশ্চিম বঙ্গ; ang. West Bengal) – jeden ze stanów Indii, położony w jej północno-wschodniej części. Stolicą stanu, a zarazem największym miastem jest Kalkuta. Stan powstał w 1947 roku w wyniku podziału Bengalu na część wschodnią, która przypadła Pakistanowi (obecny Bangladesz) i część zachodnią, która pozostała przy Indiach.

    Zobacz też[]

  • języki urzędowe Indii
  • języki Indii
  • Przypisy

    Bibliografia[]

  • Elżbieta Walter: Gramatyka języka bengalskiego, Wydawnictwo Akademickie DIALOG, Warszawa 2008 ,ISBN 978-83-61203-06-3
  • Bimal Maity: Bengali Phrasebook Lonely Planet Publications, 1996 ,ISBN 0-86442-312-8
  • Bidhu Bhusan Das Gupta: Learn Bengali Yourself Das Gupta Prakashan, Calcutta 1985
  • Linki zewnętrzne[]

  • Alfabet bengalski
  • Dane Ethnologue dla języka bengalskiego
  • Minirozmówki bengalskie
  • Rzeczownik – samodzielna składniowo i semantycznie odmienna część mowy nazywająca rzeczy, obiekty, miejsca, osoby, organizmy, zjawiska, pojęcia abstrakcyjne. Rzeczownik w języku polskim pełni funkcję głownie podmiotu w zdaniu, może też pełnić funkcję dopełnienia, okolicznika, przydawki lub orzecznika. Może odmieniać się przez liczby i przypadki, występuje w rodzajach. Odmianę rzeczowników przez przypadki określa się mianem deklinacji. Istnieje także grupa rzeczownikow całkowicie nieodmiennych (np. atelier, kiwi, bikini, taxi, kakadu, kamikaze itp.). Rzeczownik tworzy związki składniowe i semantyczne z rzeczownikami (zaimkami rzeczownymi), przymiotnikami (zaimkami przymiotnymi), liczebnikami (zaimkami liczebnymi) i czasownikami lub (rzadko) przysłówkami (zaimkami przysłówkowymi).Sanskryt (dewanagari: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtaa bhaa.saa, od sa.m+k.r: zestawiać, składać; bhaa.saa: język; język uporządkowany, w przeciwieństwie do języków naturalnych prakrytów, tzn. ludowych o nieuporządkowanej gramatyce) – język literacki starożytnych, średniowiecznych i wczesnonowożytnych Indii. Należy do indoaryjskiej gałęzi indoirańskiej grupy rodziny języków indoeuropejskich. Pomimo powszechnego w Europie przekonania, iż jest językiem martwym, jak łacina, zasadniczo nim nie jest, gdyż nie tylko jest jeszcze stale używany w ceremoniach religijnych hinduizmu, ale także istnieją niewielkie grupy osób deklarujące go jako ich jedyny język ojczysty (według spisów ludności z 1999 roku – ok. 3000 osób na 900 mln ludności Indii). Czynione są też próby rewitalizacji tego języka poprzez tworzenie sanskryckich neologizmów na określenie współczesnych terminów, np. technicznych (np. telewizja, sanskr. duuradarshana). Jest też uznawany od 1949 roku za jeden z 13 konstytucyjnych języków Republiki Indii (obecnie 23 – 2008 r.). Dlatego właściwsze jest określenie go jako język wegetujący niż jako martwy.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pismo bengalskie - pismo używane w Bangladeszu i Indiach do zapisu języków: bengalskiego, assamskiego oraz kilku innych rzadziej używanych. Alfabet bengalski to alfabet sylabiczny. Alfabet ten wywodzi się z pisma brahmi, a powstał pod wpływem pisma dewanagari. W XIX wieku wraz z wprowadzeniem druku litery przebrały kształty standardowe. Nad niektórymi literami stawiana jest matra (poziomy znak nad literą). W języku bengalskim występują grafemy lub znaki, a nie litery. Pismo to obejmuje 52 znaki podstawowe i 5 znaków dodatkowych. Istnieje 11 grafemów na oznaczenie samogłosek, w tym 2 dyftongi (dyftongów jest w sumie 16 ale tylko 2 mają zapis). Istnieje 35 spółgłosek. Występuje również około 300 ligatur (zbitek spółgłoskowych) czyli dwucząstkowych znaków zapisywanych poziomo, pionowo bądź przez odrębne znaki.
    Wydawnictwo Akademickie DIALOG – polskie wydawnictwo założone w 1992 roku. Publikuje książki o tematyce orientalnej (innymi słowy "prowadzi dialog" z Orientem). Są to publikacje związane z Afryką i Azją, w tym również dzieła tamtejszych autorów (wydawana była np. klasyczna poezja sanskrycka, współczesna poezja chińska czy powieści z północnej Afryki). Ostatnio wydawana jest również literatura europejska (rosyjska, fińska, francuska, szwedzka - takich autorów jak Władimir Kantor, Daniel Katz). Znaczna część pozycji dotyczy religioznawstwa i filologii orientalnych.
    Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym i X-SAMPA, to a (zwykłe a).
    Przyimek (łac. praepositio) – nieodmienna część mowy, która łączy się z wyrazem i nadaje mu inny sens, np. rzeczownik stół tworzy z przyimkami wiele zestawień: na stole, o stole, za stołem, obok stołu, po stole, pod stołem, zza stołu, koło stołu, przy stole, ponad stołem, od stołu, ku stołowi. Przyimki to niesamodzielne części mowy, które w zdaniu muszą łączyć się z innymi wyrazami. Zasadniczo przyimki z następującymi po nich wyrazami piszemy oddzielnie, np. do domu, po drodze itd. Niektóre przyimki jednosylabowe mogą przyjmować końcówkę -e, co nie ma wpływu na rozdzielną pisownię tych przyimków z tymi wyrazami : beze mnie, przeze mnie, ode mnie, nade wszystko, przede wszystkim. Pisownię łączną stosujemy, jeżeli po przyimku następują cząstki: -bok, -dług, -koło, -czas, -miast, -śród, i -wnątrz.
    Języki indoaryjskie (indyjskie) - podrodzina języków indoeuropejskich, które wraz z językami irańskimi oraz dardyjskimi tworzyły przed 1500 r. p.n.e. jedną wspólnotę językowo-kulturową (zobacz: języki indoirańskie).
    Bangladesz (beng. বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, Gonoprodźatontri Bangladesz) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 6 mln mieszkańców (aglomeracja ok. 11 mln).
    Język czakma (changma kodha) - język indoaryjski używany przez 400 tys. osób w Indiach (stany Mizoram i Asam oraz 150 tys. z grupy etnicznej Czakma w Bangladeszu. Blisko spokrewniony z językiem bengalskim i asamskim. Tradycyjnie zapisywany był pismem czakma, obecnie najczęściej bengalskim.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.047 sek.