• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Józef Kowalski - 1904-1986

    Przeczytaj także...
    Komunistyczna Partia Polski (w latach 1918-1925: Komunistyczna Partia Robotnicza Polski) – partia komunistyczna założona 16 grudnia 1918 na zjeździe połączeniowym SDKPiL i PPS-Lewicy, rozwiązana przez Komintern 16 sierpnia 1938 w ramach wielkiej czystki w ZSRR.Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, KPZU (ukr. Комуністична партія Західної України) – nielegalna partia komunistyczna, działająca w Drugiej RP w województwach lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim.
    3 października jest 276. (w latach przestępnych 277.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 89 dni.

    Józef Kowalski (właśc. Salomon Natanson) pseud. Ernest, Karol, Wagner (ur. 3 października 1904 w Przemyślu, zm. 17 lipca 1986 w Warszawie) – działacz komunistyczny, publicysta, historyk ruchu komunistycznego.

    Życiorys[edytuj kod]

    Syn Adolfa, księgowego. W 1924 ukończył gimnazjum w Przemyślu i wyjechał do Pragi na studia medyczne. Na Uniwersytecie Karola wstąpił do studenckiej grupy komunistycznej. W 1926 wrócił do Przemyśla i rozpoczął działalność w KPZU. Brał udział w zakładaniu miejscowej organizacji PPS-Lewicy. Pod koniec 1927 wyjechał do Wilna na studia na Uniwersytecie Stefana Batorego. Od 1928 członek Komitetu Miejskiego (KM) KPZB, a od 1929 sekretarz Komitetu Obwodowego KPZB w Pińsku. Pełnomocnik KC KPZB ds. „białoruskiego ruchu wyzwoleńczego”, sterowanej przez Kreml irredenty białoruskiej.

    Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    W 1928 został na krótko aresztowany, w 1930 aresztowany i zwolniony za kaucją, nie stawił się na rozprawę.

    Działał jako instruktor KC KPZB. W maju 1931 został skierowany przez kierownictwo KPZB do ZSRR, pracował w przedstawicielstwie KPZB w Mińsku, był członkiem Centralnej Redakcji i prowadził wykłady z historii ruchu robotniczego w szkole partyjnej KPZB. Współpracował z Białoruską Akademią Naukową. W październiku 1932 wrócił do Polski i został członkiem Tymczasowego Sekretariatu Krajowego KC KPZB. 1933-1934 kierował okręgami KPZB w Białymstoku i Pińsku. Od czerwca do lipca 1934 czasowo był w składzie Sekretariatu Krajowego KC KPP. Kierownik Wydziału Samorządowego KC KPP. Od lipca 1934 sekretarz Komitetu Warszawskiego KPP, a od stycznia 1935 sekretarz Komitetu Okręgowego (KO) KPP w Zagłębiu Dąbrowskim.

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    11 kwietnia 1935 został aresztowany i 2 kwietnia 1936 skazany przez wileński Sąd Okręgowy (SO) skazany na 8 lat więzienia z zaliczeniem aresztu śledczego; po amnestii karę zmniejszono do 1/3. Więziony najpierw w Grodnie, potem w Sieradzu.

    W nocy na 2 września 1939 w wyniku działań wojennych wydostał się z więzienia i brał udział w cywilnej obronie Warszawy, następnie udał się do Grodna i Mińska. W 1940 wstąpił do WKP(b). Pracownik redakcji wydawanych w języku polskim pism: „Wolna Praca” w Grodnie i „Sztandaru Wolności” w Mińsku. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej w czerwcu 1941 zmobilizowany do Armii Czerwonej, służył w Zarządzie Politycznym Frontu Zachodniego. Zwolniony w stopniu kapitana, pracował w Komitecie Wykonawczym (KW) Kominternu w Ufie, potem w Moskwie 1942-1944 zastępca kierownika Rozgłośni Radiowej im. Tadeusza Kościuszki nadającej audycje w języku polskim. Współpracował z pismami ZPP „Nowe Widnokręgi” i „Wolna Polska”, pisząc pod pseudonimem „Józef Kowalski”, który po wojnie stał się jego nazwiskiem. Od jesieni 1944 był zastępcą kierownika redakcji „Polpress”, a w latach 1945-1951 kierownikiem oddziału PAP. Z polecenia KC PPR przewodniczył partyjnej komisji powołanej w celu rewindykacji z ZSRR dokumentów dotyczących polskiego ruchu robotniczego.

    Zakład Historii Partii - instytucja istniejąca w latach 1957-1971 przy KC PZPR. Zajmowała się badaniem dziejów ruchu robotniczego. Po likwidacji Wydziału historii Partii powołano na jego miejsce Zakład Historii Partii przy KC PZPR. Podobnie jak w poprzedniej instytucji, kierownikiem ZHP został Tadeusz Daniszewski, jego zastępcą nadal był Józef Kowalski. Nowym zastępcą szefa ZHP w 1957 został Janusz Durko, a w 1966 kierownictwo poszerzyło Norberta Kołomejczyka. W marcu 1968 roku klimat antysemickiej nagonki doprowadził do ataków personalnych wymierzonych przede w kierownictwo zakładu. Tadeusz Daniszewski i Józef Kowalski odeszli na rentę. Z Zakładem rozstali się też: Seweryn Ajzner, Stanisława Leblang, Aleksander Litwin, Edwarda Mark, Franciszka Świetlikowa, Romana Toruńczyk i Maria Watle. W latach 1968-1971 była to instytucja w praktyce niefunkcjonująca. Ostatecznie zakład rozwiązano. Pozostawiono jedynie dział archiwalny, który od 1971 r. istniał jako osobna jednostka – Centralne Archiwum KC PZPR. Większa część pracowników naukowych ZHP znalazła zatrudnienie w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR (od 1984 Akademia Nauk Społecznych). Zakład Historii Partii wydawał kwartalnik "Z Pola Walki". Z Zakładem Historii Partii byli związani okresowo następujący historycy:Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.

    Mimo że do 1951 przebywał na stałe w ZSRR i był członkiem WKP(b), jako gość wziął udział w I Zjeździe PPR w grudniu 1945 i Zjeździe Zjednoczeniowym PPR i PPS w grudniu 1948; do PZPR formalnie wstąpił 15 października 1951. W 1949 napisał i opublikował książkę „Rewolucyjna demokracja rosyjska a powstanie styczniowe”. Od sierpnia 1951 do 1968 był zastępcą kierownika Zakładu Historii Partii KC PZPR. W 1958 został docentem i profesorem nadzwyczajnym. 1952-1954 był kierownikiem Katedry Historii PZPR w Instytucie Kształcenia Kadr Naukowych przy KC PZPR. Działał na tych stanowiskach jako rzecznik ortodoksyjnie stalinowskiej interpretacji historii Polski i polskiego ruchu robotniczego. W 1952 wydał książkę „Wielka Październikowa Rewolucja Socjalistyczna”, w której wychwalał rewolucję październikową jako „dźwignię wyzwolenia Polski” i Rosję Sowiecką jako sojusznika „polskich mas pracujących i narodu polskiego” oraz zarzucał „antyludowej i antyradzieckiej polityce burżuazji polskiej” godzenie w niepodległość kraju. Określał ZSRR – „kraj Lenina i Stalina” – jako kraj, który „zniósł wyzysk człowieka przez człowieka” i wskazuje „całej ludzkości drogę do trwałego pokoju, do wyzwolenia, do szczęścia”, na który „masy pracujące Polski Ludowej” spoglądają „z dumą i radością”.

    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:Roman Karol Werfel (ur. 24 maja 1906 we Lwowie - zm. 2003 w Wielkiej Brytanii) - polski działacz komunistyczny aktywny w okresie stalinizmu, redaktor naczelny czasopisma Nowe Drogi (1952-1959) oraz dyrektor wydawnictwa Książka i Wiedza.

    W 1952 brał udział w przygotowaniu I Konferencji Metodologicznej Historyków Polskich w Otwocku (grudzień 1952-styczeń 1953), na której wygłosił referaty „Łączność między walką klasową a narodowo-wyzwoleńczą” i „Reakcyjna historiografia PPS”, stwierdzając w tym drugim, że polityka Piłsudskiego była polityką „wiązania się z imperializmem austriacko-niemieckim”. Wraz z Romanem Werflem ostro atakował profesora Henryka Wereszyckiego. W związku z tym na zjeździe Polskiego Towarzystwa Historycznego w 1956 i na VIII Zjeździe Historyków w 1958 był ostro krytykowany, mimo to pozostał na stanowisku zastępcy kierownika Wydziału Historii Partii. W 1958, po pozytywnym zrecenzowaniu przez Henryka Jabłońskiego książki „Rewolucyjna demokracja rosyjska a powstanie styczniowe”, został docentem. W I części „Zarysu historii polskiego ruchu robotniczego” (1959) stwierdził, że Polska wolna i niepodległa „mogła powstać i rozwijać się jedynie jako Polska robotniczo-chłopska, budująca socjalizm, związana przyjaźnią ze Związkiem Radzieckim i siłami socjalizmu na całym świecie”. W 1966 i 1975 wydał dwa tomy historii KPP: „Trudne lata. Problemy rozwoju gospodarczego 1929-1935” i „Komunistyczna Partia Polski”, stanowiące dalszy ciąg „Zarysu historii...”, w dalszym ciągu propagując hagiograficzny obraz KPP i jednostronne oceny PPS.

    Tadeusz Paweł Rutkowski (ur. 1965) – polski historyk, pracownik naukowy Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port na Białorusi, na Polesiu, nad rzeka Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr-Bug. Miasto położone jest administracyjnie w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 130 600 mieszkańców (2010).

    Był delegatem na II, III i IV Zjazd PZPR. Od 1959 do 1968 członek Centralnej Komisji Kontroli Partyjnej (CKKP). Odznaczony m.in. Orderem sztandaru Pracy I klasy.

    Wybrane publikacje[edytuj kod]

  • Rewolucyjna demokracja rosyjska a powstanie styczniowe, Warszawa 1949 (wyd. 2 - Warszawa 1955).
  • Zarys historii polskiego ruchu robotniczego…; Trudne lata, Problemy rozwoju ruchu robotniczego 1929-1935, Warszawa 1966.
  • Komunistyczna Partia Polski 1935-1938, Warszawa 1975.
  • Bibliografia[edytuj kod]

  • Tadeusz Rutkowski, Kowalski Józef [w:] Encyklopedia Białych Plam, t. 10, Radom 2003, s. 205-207.
  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, t. 3, Warszawa 1992.
  • Tomasz Siewierski, Komuniści i historycy. Polski ruch robotniczy w badaniach uczonych w PRL – wybrane aspekty [w:] Partia komunistyczna w Polsce. Struktury - ludzie - dokumentacja, pod red. Dariusza Magiera, Lublin – Radzyń Podlaski 2012, s. 463-479.
  • Tadeusz Rutkowski, Nauki historyczne w Polsce 1944-1970. Zagadnienia polityczne i organizacyjne, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego 2007.
  • 15 października jest 288. (w latach przestępnych 289.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 77 dni.Przemyśl (łac. Praemislia, ros. Перемышль, ukr. Перемишль, niem. Prömsel) – miasto na prawach powiatu w południowo-wschodniej Polsce, w województwie podkarpackim, położone nad Sanem.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.
    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).
    Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego - słownik ukazujący się od 1967 roku (zeszyt próbny). Miał objąć działaczy związanych z działalnością w ruchu robotniczym w XIX i XX wieku. Wydawany był pierwotnie przez Zakład Historii Partii przy KC PZPR. Po jego rozwiązaniu ukazywał się pod auspicjami Muzeum Historii Polskiego Ruchu Rewolucyjnego. Redaktorem naczelnym był Feliks Tych. Ukazały się 3 tomy (do całości litery K).
    Komunistyczna Partia Związku Radzieckiego (KPZR, ros. Коммунистическая партия Советского Союза – КПСС) – ostatnia nazwa założonej w 1903 partii komunistycznej, rządzącej w RFSRR i ZSRR od 1917 do 1991 (1903-1912 SDPRR, Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji, frakcja bolszewików; 1912-1918 SDPRR(b), Socjaldemokratyczna Partia Robotnicza Rosji (bolszewików); 1918-1925 RPK(b), Rosyjska Partia Komunistyczna (bolszewików); 1925-1952 WKP(b), Wszechzwiązkowa Partia Komunistyczna (bolszewików)). Formalnie centralną instancją partii był Komitet Centralny (KC), największą zaś realną władzę posiadało jego Biuro Polityczne i Sekretariat Komitetu Centralnego na czele z sekretarzem generalnym. Generalny sekretarz KC był przywódcą całej partii. Sekretariatowi KC podlegały wydziały Komitetu Centralnego, oparte na zasadzie funkcjonalnej i pełniące funkcje ministerstw. W okresie istnienia ZSRR partia miała też swoje republikańskie sekcje (komunistyczne partie republik związkowych ZSRR) z wyjątkiem (do 1990) Rosji. Kontrolowała też większość innych partii komunistycznych na świecie, zarówno formalnie poprzez organizacje międzynarodowe (np. Komintern, Kominform), jak i nieformalnie w wyniku faktycznego zwierzchnictwa ZSRR nad częścią z państw oraz sponsorowania i utrzymywania kontaktów w pozostałych przez Wydział Zagraniczny Komitetu Centralnego i radziecki wywiad (INO NKWD i GRU).
    Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).
    Komunistyczna Partia Zachodniej Białorusi (KPZB) (biał. Камуністычная партыя Заходняй Беларусі) – ugrupowanie polityczne działające w latach 1923–1938 na terenie na północno-wschodniej RP, część składowa KPP.
    Związek Patriotów Polskich (ZPP) – związek polityczny, powołany 1 marca 1943 przez komunistów polskich w ZSRR; uważany za narzędzie polityki Związku Radzieckiego w sprawie polskiej – przygotowywał warunki do przejęcia władzy przez komunistów w powojennej Polsce.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.