• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Józef Dzięgielewski

    Przeczytaj także...
    Gwardia Ludowa WRN, od 2 maja 1944 Oddziały Wojskowe Powstańczego Pogotowia Socjalistów (OW PPS) – wojskowe ugrupowanie konspiracyjne 1939-1945 związane z PPS-WRN. Od 1941 scalana z ZWZ z zachowaniem autonomii (od 1942 w AK). W 1944 oddziały GL WRN (OW PPS) liczyły ok. 42 tys. żołnierzy. Oddziały PPS wzięły udział w powstaniu warszawskim w składzie oddziałów okręgu warszawskiego AK na Woli, Żoliborzu, Ochocie, Mokotowie i Śródmieściu.Robotnicza Brygada Obrony Warszawy lub Ochotnicza Robotnicza Brygada Obrony Warszawy – działająca od 6 września 1939 w Warszawie formacja ochotnicza obrony cywilnej, powołana z inicjatywy działaczy PPS a zwłaszcza Zygmunta Zaremby. Jej dowódcą był kpt. Marian Kenig.
    Obrona Warszawy – bitwa powietrzno-lądowa stoczona w obronie Warszawy w czasie kampanii wrześniowej przez Wojsko Polskie i ludność cywilną z oddziałami 3 i 4 Armii Wehrmachtu oraz jednostkami 1 i 4 Floty Powietrznej Luftwaffe.

    Józef Dzięgielewski ps. Kurek, Wicek (ur. 22 stycznia 1895 w Wierznicy k. Lipna, zm. 7 grudnia 1952 w Otwocku) – polski działacz socjalistyczny. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. Poseł na Sejm RP I i II kadencji. Dowódca Milicji PPS w powstaniu warszawskim. Po wojnie więziony przez UB. Zmarł po opuszczeniu więzienia.

    Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego (MBP) – organ bezpieczeństwa wewnętrznego o statusie ministerialnym, zorganizowany w czasie budowy dyktatury komunistycznej w powojennej Polsce na polecenie i pod dyktando władz radzieckich. Obok tzw. Informacji Wojskowej, odpowiedzialne za masowe krwawe represje na obywatelach w okresie stalinizmu. W terenie Ministerstwo reprezentowały podległe mu Urzędy Bezpieczeństwa Publicznego, dlatego potocznie te instytucje były określane skrótem UB.Sejm II kadencji utworzony został w wyniku wyborów przeprowadzonych w Polsce 4 marca 1928 (poprzedni Sejm I kadencji rozwiązany został 27 listopada 1927).

    Życiorys[]

    Syn Konstantego, ekonoma i Konstancji z domu Miłodrowska. Po ukończeniu szkoły elementarnej rozpoczął naukę w gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej w Płocku. Tam wstąpił w 1912 do nielegalnego Koła Młodzieży Postępowej. Od 1913 pracował w cukrowni „Chełmica”, później jako zarządca majątku Golejewo w pow. Sierpc. Od 1917 był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej, a następnie PPS. W 1918 organizował Pogotowie Bojowe PPS w powiecie płockim. Aresztowany dwukrotnie przez władze niemieckie (więziony w Sierpcu, Modlinie i Warszawie). Skazany na karę śmierci. Został uwolniony 11 listopada 1918.

    Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Po zakończeniu w 1927 roku kadencji Sejmu i Senatu w dniu 4 marca 1928 r. zostały przeprowadzone wybory (do Sejmu), zaś tydzień później – 11 marca – wybory do Senatu. Dwa lata po dokonaniu przez Józefa Piłsudskiego zamachu majowego zwyciężyło nowo utworzone ugrupowanie sanacyjne, Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem.

    Po uwolnieniu został mianowany komendantem Milicji Ludowej PPS w Płocku, wziął udział w rozbrajaniu Niemców. W 1920, z ramienia Związku Obrońców Ojczyzny prowadził akcje dywersyjną na tyłach Armii Czerwonej, następnie od maja 1920 r. był dowódcą kompanii 63. pułku piechoty (w stopniu podporucznika). Do 1921 r. odbywał służbę wojskową na froncie.

    Płock – miasto na prawach powiatu na Pojezierzu Dobrzyńskim i w Kotlinie Płockiej, nad Wisłą, w województwie mazowieckim, siedziba ziemskiego powiatu płockiego; historyczna stolica Mazowsza oraz stolica Polski w latach 1079-1138; siedziba rzymskokatolickiej kurii diecezji płockiej (1075); siedziba władz Kościoła Starokatolickiego Mariawitów i mariawickiej diecezji warszawsko-płockiej, port rzeczny, rafineria ropy naftowej (1964), szkoły wyższe, teatry, muzea.Pińsk (biał. Пінск, Pinsk, ros. Пинск, Pinsk) – miasto i port na Białorusi, na Polesiu, nad rzeka Piną, u jej ujścia do Prypeci, w odległości 29 km od kanału Dniepr-Bug. Miasto położone jest administracyjnie w obwodzie brzeskim, do 1939 w województwie poleskim (1921 stolica), węzeł drogowy; stolica diecezji pińskiej (1925), seminarium duchowne (1925, 2001); 130 600 mieszkańców (2010).

    Po demobilizacji zamieszkał na terenie woj. poleskiego. Tam zorganizował OKR PPS i Radę Związków Zawodowych. W wyborach parlamentarnych w 1922 wybrany z okręgu poleskiego (Pińsk) do Sejmu. Mandat uzyskał również w wyborach parlamentarnych w 1928 w tym samym okręgu.

    Od 1926 zamieszkał w Warszawie. W okresie 1929-1934 był zastępcą, a potem komendantem Milicji PPS, a następnie zastępcą komendanta „Akcji Socjalistycznej”. Został członkiem Warszawskiego Okręgowego Komitetu Robotniczego PPS, którym pozostawał do 1939. Od 1928 do 1931 był członkiem Rady Naczelnej PPS, od 1931 do 1934 zastępca członka Rady Naczelnej, a od 1937 do 1939 członkiem Centralnego Sądu Partyjnego. W 1930 aresztowany pod zarzutem zamachu na Józefa Piłsudskiego. 19 października 1930 r. został uniewinniony wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie z braku dowodów.

    Pogotowie Bojowe Polskiej Partii Socjalistycznej (Pogotowie Bojowe PPS) – konspiracyjna organizacja zbrojna podporządkowana PPS, znana publicznie jako Samoobrona Robotnicza. Funkcjonowała od 1917 do 1918 r. pod okupacją niemiecką i austriacką.Powstanie warszawskie (1 sierpnia – 3 października 1944) – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji „Burza”, połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

    We wrześniu 1939, był współorganizatorem Robotniczych Brygad Obrony Warszawy. Działacz PPS-WRN (kierownik wydziału wojskowego CKR), organizator Warszawskiego Zgrupowania OW PPS.

    Uczestnik powstania warszawskiego dowodził Zgrupowaniem Milicji PPS na Starym Mieście. Po upadku powstania dowodził oddziałami PPS na Śląsku, w Zagłębiu i Krakowskiem.

    W 1945, pomimo faktu, iż koncesjonowana PPS zakazała mu aktywności politycznej, wspierał tworzenie PPSD.

    Wierznica – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie lipnowskim, w gminie Dobrzyń nad Wisłą.Polska Partia Socjalistyczna (określenia: koncesjonowana, lubelska, powojenna) – partia polityczna utworzona we wrześniu 1944 na terenach będących pod kontrolą PKWN przez część działaczy Robotniczej Partii Polskich Socjalistów, m.in. Edwarda Osóbkę-Morawskiego, Bolesława Drobnera i Stefana Matuszewskiego. Do niej przyłączyła się część działaczy PPS-WRN (Józef Cyrankiewicz, Stanisław Szwalbe), a także inni, powracający do Polski po wojnie z zagranicy (np. Oskar Lange krypt. Friend).

    Powrócił do Warszawy. Ujawniając się w 1946, rozpoczął prace historyczne w Instytucie Pamięci Narodowej. Aresztowany 23 listopada 1946, następnie zwolniony w grudniu 1946. Ponownie aresztowany 5 kwietnia 1947 i po procesie skazany 10 listopada 1948 na 9 lat więzienia (wyrok złagodzono w wyniku amnestii do 4 lat). Przebywał w więzieniach w Warszawie, Rawiczu i we Wronkach. Zwolniony przedterminowo w październiku 1951. Zmarł na gruźlicę 5 grudnia 1952 w Otwocku.

    Stare Miasto w Warszawie – najstarszy ośrodek miejski Warszawy będący zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku. Ma rynek rozmieszczony na planie prostokąta.Zygmunt Zaremba, ps. Andrzej Czarski, Wit Smrek, Marcin, Smreczyński (ur. 28 kwietnia 1895 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 5 października 1967 w Sceaux pod Paryżem) – polski polityk socjalistyczny, działacz emigracyjny, publicysta.

    Był dwukrotnie odznaczony Krzyżem Walecznych. Pierwszy raz w 1939 za udział w obronie stolicy, drugi raz za udział w powstaniu. W 1938 otrzymał również Krzyż Niepodległości.

    Bibliografia[]

  • Słownik Biograficzny Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, Tom 1, wyd. 2, Warszawa 1986, ISBN 83-05-11327-2
  • Zaremba Z., Wojna i konspiracja, Londyn 1957.
  • Parlament Rzeczypospolitej Polskiej 1919-1927, pod redakcją Henryka Mościckiego i Włodzimierza Dzwonkowskiego, Warszawa 1928.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Stefan Stamirowski, Jak umierali Pużak, Dzięgielewski i Zdanowski
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Armia Czerwona, ros. Красная Армия, pełna nazwa Robotniczo-Chłopska Armia Czerwona (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od 23 lutego 1946 roku Armia Radziecka (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – wojska lądowe Sił Zbrojnych ZSRR, istniejące do grudnia 1991 (przemianowane m.in. na Wojska Lądowe Republiki Białoruś, Wojska Lądowe Federacji Rosyjskiej oraz wojska lądowe każdej z pozostałych dawnych republik ZSRR).Józef Klemens Piłsudski (ur. 5 grudnia 1867 w Zułowie, zm. 12 maja 1935 w Warszawie) – polski działacz socjalistyczny i niepodległościowy, polityk, Naczelnik Państwa w latach 1918–1922 i naczelny wódz Armii Polskiej od 11 listopada 1918, pierwszy marszałek Polski od 19 marca 1920; dwukrotny premier Polski (1926–1928 i 1930), twórca tzw. rządów sanacyjnych w II Rzeczypospolitej wprowadzonych w 1926 po przewrocie majowym, współzałożyciel PPS i szef Wydziału Bojowego PPS (OB PPS).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Partia Socjalno-Demokratyczna (PPSD) – inicjatywa polityczna części przedwojennej PPS oraz PPS-WRN z 1945. Stanowiła próbę zalegalizowania i włączenia w legalny nurt działania działaczy władz przedwojennej i wojennej PPS.
    Polska Organizacja Wojskowa, POW – tajna organizacja wojskowa powstała w sierpniu 1914 w Warszawie z inicjatywy Józefa Piłsudskiego w wyniku połączenia działających w Królestwie Polskim konspiracyjnych grup Polskich Drużyn Strzeleckich i Związku Walki Czynnej w celu walki z rosyjskim zaborcą. Początkowo bezimienna, od października 1914 zaczęła używać nazwy POW.
    Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-sowiecka, wojna polsko-rosyjska 1919-1921, wojna polsko-radziecka) – wojna pomiędzy odrodzoną Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi („rewolucja z zewnątrz”) rosyjskiej partii bolszewików.
    Pseudonim (z stgr. ψευδώνυμος pseudonymos, dosł. "pod fałszywym imieniem") – indywidualna nazwa danej osoby, inna niż oficjalne imię i nazwisko.
    Akcja Socjalistyczna - milicja partyjna o charakterze paramilitarnym Polskiej Partii Socjalistycznej, działająca od 1934 do 1939 mająca na celu ochronę struktur i działaczy partyjnych. Oddziały AS szkolono również do walk w mieście, zapobiegania i przeprowadzania sabotaży oraz organizowania obrony dzielnic robotniczych.
    Polska Partia Socjalistyczna – Wolność, Równość, Niepodległość (PPS-WRN) – konspiracyjna forma działania PPS od października 1939 do maja 1944 pod nazwą Ruch Mas Pracujących Miast i Wsi lub Ruch Mas Pracujących PolskiWolność Równość Niepodległość, od maja 1944 ponownie pod nazwą Polska Partia Socjalistyczna.
    Zakład Karny Rawicz jest zakładem karnym typu zamkniętego przeznaczonym dla skazanych dorosłych odbywających karę pozbawienia wolności po raz pierwszy. Posiada m.in. oddziały:

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.049 sek.