• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Józef Cieszkowski

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Józef Patrycjusz Cieszkowski herbu Zerwikaptur (ur. 8 marca 1798 w Czubrowicach, zm. 12 czerwca 1867 w Strzemieszycach Małych) – polski górnik, naczelnik kopalń w Królestwie Polskim, odkrywca złóż surowców naturalnych w Zagłębiu Dąbrowskim, twórca pojęcia „Zagłębie Dąbrowskie”.

    Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.Kopalnia galmanu "Leonidas" – nieistniejąca kopalnia galmanu w Sławkowie (woj. śląskie). Powstała w 1822 jako kopalnia rządowa w dozorstwie olkusko-siewierskim. Usytuowana w paśmie gór galmanowych ciągnących się na zachód od Sławkowa w kierunku Strzemieszyc Małych, na wzgórzu Gieraska. Obszar ten znany był już w XVII w. jako miejsce wydobycia galeny. Kopalnia "Leonidas" była kopalnią głębinową. W 1824 zatrudniała 56 górników i miała 11 szybów. Do 1826 w kopalni wydobyto 31.758 korcy galmanu. W 1823 pracował w niej Józef Cieszkowski. W 1829 została zamknięta z powodu wyczerpywania się kruszcu i nieopłacalności dalszych poszukiwań. Głównym powodem była nieumiejętność zejścia z wydobyciem poniżej poziomu wody. H. Łabęcki podaje ogólne wydobycie kopalni w latach 1822–1829 jako 30.000 kibli galmanu. Od połowy lat czterdziestych XIX wieku do 1860 na terenie kopalni "Leonidas" funkcjonowała prowadzona przez radcę stanu hrabiego Jana Ciechanowskiego kopalnia odkrywkowa. Wydobywany w niej galman odwożono do hut cynku w Dąbrowie Górniczej i Będzinie. W latach 1884 i 1910 podejmowano nieudane próby ponownego uruchomienia kopalni.

    Życiorys[]

    Był absolwentem gimnazjum w Opolu, a następnie Akademii Górniczej w Kielcach. Studiował także na uczelniach Śląska i Wielkiej Brytanii. Był jednym z głównych twórców polskiego słownictwa fachowego w dziedzinie górnictwa. Od 1834 zajmował stanowisko naczelnego zawiadowcy kopalni rządowych Zachodniego Okręgu Węglowego w Dąbrowie Górniczej. Zasłużył się też przy poszukiwaniu złóż galmanu. Pozostawił po sobie m.in. opis kopalni galmanu „Anna” w Strzemieszycach Małych, „Leonidas” w Sławkowie oraz płuczek galmanu „Strzemieska” i „Bobrek”. W 1850 wydzierżawił dworek w Strzemieszycach Małych, gdzie mieszkał do śmierci.

    Małopolska – kraina historyczna Polski, obejmująca obecnie południowo-wschodnią część kraju, w górnym i częściowo środkowym dorzeczu Wisły oraz w dorzeczu górnej Warty; dzielnica historyczna Polski. Stolicą Małopolski jest Kraków.Dąbrowa Górnicza – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, położone na Wyżynie Śląskiej, nad Czarną Przemszą i Białą Przemszą, na wschodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), w Zagłębiu Dąbrowskim, będącym historyczną częścią zachodniej Małopolski.

    Nazwa jego autorstwa, Zagłębie Dąbrowskie, jest używana do dziś na określenie najdalej na zachód wysuniętej części Małopolski, charakteryzującej się wysokim rozwojem górnictwa.

    Upamiętnienie[]

    Józef Cieszkowski przez wiele lat był zapomniany. Nie zachował się nawet jego grób. W 2012 roku Sejmik Województwa Śląskiego jednogłośnie przegłosował uchwałę o przywróceniu pamięci oraz odpowiednim uhonorowaniu Józefa Cieszkowskiego.

    Przypisy

    1. „Józef Cieszkowski - to on odkrył Zagłębie Dąbrowskie”, „Dziennik Zachodni”
    2. Andrzej Wójcik,"Dokonania Józefa Cieszkowskiego w górnictwie polskim”, Budownictwo Górnicze i Tunelowe 2006, nr 2, s. 49-55.
    3. Józef Cieszkowski uhonorowany przez Sejmik Województwa Śląskiego - serwis dabrowagornicza.naszemiasto.pl

    Bibliografia[]

  • Andrzej J. Wójcik, Arkadiusz Rybak, „Józef Cieszkowski - Górnik zagłębiowski”, Dąbrowa Górnicza 2012, ISBN 978-83-60116-87-6.
  • Dulias R., Hibszer A. Województwo śląskie. Przyroda, gospodarka, dziedzictwo kulturowe. Wydawnictwo Kubajak, Krzeszowice 2004, ISBN 83-87971-70-7, s. 115
  • Serwis o Dąbrowie Górniczej
  • (window.RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.log.warn("Gadget \"edit-summary-warning\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"wikibugs\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"ReferenceTooltips\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");mw.log.warn("Gadget \"main-page\" styles loaded twice. Migrate to type=general. See \u003Chttps://phabricator.wikimedia.org/T42284\u003E.");});
    Kopalnia galmanu „Anna” – historyczna kopalnia galmanu w Królestwie Polskim, podporządkowana Głównej Dyrekcji Górniczej i Dozorstwu Olkusko-Siewierskiemu (później Zachodniemu Okręgowi Górniczemu). Znajdowała się w Strzemieszycach Małych, obecnej dzielnicy Dąbrowy Górniczej. Funkcjonowała w latach 1820–1893. Była jedną z największych kopalń galmanu w okolicy. W okresie swego szczytowego rozwoju zatrudniała 200 robotników, w tym 50 górników. Zamknięta została prawdopodobnie w 1893, kiedy zanotowano jeszcze wydobycie w wysokości 144 ton.Zagłębie Dąbrowskie – region historyczno-geograficzny w zachodniej Małopolsce, na pograniczu z Górnym Śląskiem. Główne miasta Zagłębia Dąbrowskiego to: Będzin, Czeladź, Dąbrowa Górnicza, Sosnowiec. Region leży w widłach rzeki Przemszy: Brynicy, Białej Przemszy i Czarnej Przemszy. Obecnie stanowi północno-wschodnią część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego i leży w północno-wschodniej części województwa śląskiego przez co mylnie ta część Małopolski jest uznawana za ziemie śląskie.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Królestwo Polskie (ros. Царство Польское, Carstwo Polskoje), potocznie Królestwo Kongresowe, Kongresówka – kadłubowe państwo polskie istniejące w latach 1815-1832, a później do 1918 r. jako część składowa Imperium Rosyjskiego. Zostało utworzone decyzją kongresu wiedeńskiego. Wbrew obiegowym opiniom Królestwo Polskie było państwem suwerennym i niepodległym (do 1832 r.), posiadającym własną konstytucję, Sejm, wojsko, monetę i szkolnictwo z Uniwersytetem Warszawskim, a czynności urzędowe odbywały się w języku polskim. Polskę łączyły z Rosją - osoba Monarchy (każdorazowy Imperator Rosji był jednocześnie Królem Polski i pod takim tytułem występował w Królestwie) oraz polityka zagraniczna, należąca do prerogatyw królewskich. Koroną królestwa była Polska Korona Cesarska. 26 lutego 1832 roku król Mikołaj I Romanow zniósł konstytucję Królestwa zastępując ją Statutem Organicznym, który likwidował Sejm i samodzielną armię, znosił unię międzypaństwową i włączał Królestwo do cesarstwa na zasadzie autonomii administracyjnej, przywrócił urząd namiestnika sprawującego władzę cywilną i wojskową.
    Czubrowice – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie krakowskim, w gminie Jerzmanowice-Przeginia.
    Galman – mieszanina mineralna złożona z drobnoziarnistego smithsonitu lub monheimitu oraz dolomitu, kalcytu, goethytu, galeny - (galmany czerwone), minerałów ilastych, kwarcu, oraz hemimorfitu.
    Gimnazjum (łac. gymnasium z gr. gymnásion – "miejsce służące gimnastyce") – szkoła średnia, różnej postaci, zależnie od epoki i kraju kształcąca młodzież męską. W XIX wieku powstały gimnazja dla dziewcząt.
    Strzemieszyce Małe - dzielnica Dąbrowy Górniczej położona między Strzemieszycami Wielkimi a Łośniem. Do Dąbrowy Górniczej zostały przyłączone w 1975 roku. Oddalone o 10,8 km od centrum. Powierzchnia zajmowana przez dzielnicę to 889 ha.
    Sejmik Województwa Śląskiego – organ stanowiący i kontrolny samorządu województwa śląskiego. Istnieje od 1998, w jego skład wchodzą radni wybierani w województwie śląskim w wyborach bezpośrednich na kadencje trwające 4 lata. Obecna IV Kadencja Sejmiku trwa w latach 2010–2014.
    Opole (niem. Oppeln, śl-niem. Uppeln, cz. Opolí, śl. Uopole) – miasto na prawach powiatu w południowo-zachodniej Polsce, na Nizinie Śląskiej, nad rzeką Odrą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.