• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Izrael Kahan

    Przeczytaj także...
    Emanuel Hamburski (ur. 14 października 1871 w Łodzi, zm. 12 czerwca 1931 tamże) – łódzki drukarz, właściciel drukarni, redaktor gazety, kupiec, działacz społeczny.Lazar (Lejzor) Kahan (ur. 1885 w Goldingen, zm. 1946 w Szanghaju) – żydowski dziennikarz, tłumacz i publicysta, związany (od 1916) z ugrupowaniem fołkistów. Był bratem innego żurnalisty, Izraela Kahana.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Izrael Kahan (ur. 19 września 1888 r. w Goldyndze (Kurlandia), zm ?) - łódzki dziennikarz, redaktor żydowskojęzycznej prasy łódzkiej.

    Syn Szymona i Racheli Frumy, brat Lazara.

    Jako 17-latek drukował korespondencje w gazecie „Hazman” i w petersburskim czasopiśmie „Frajnd”. W 1906 r. przyjechał do Warszawy i znalazł pracę w redakcji pisma „Der Weg” („Droga”), a następnie był dziennikarzem żydowskiego tygodnika „Frajtog” („Piątek”), redagowanego przez Mordechaja Spektora, oraz czasopisma „Unzer Łebn”.

    Marek Szukalak (ur. 1952), bibliofil, wydawca, publicysta, animator kultury, twórca wydawnictwa Oficyna Bibliofilów, dyrektor i członek zarządu Fundacji „Monumentum Iudaicum Lodzense”, autor publikacji dotyczących Żydów łódzkich, organizator spotkań, wystaw i koncertów przybliżających kulturę żydowską.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Od 1908 r. mieszkał na stałe w Łodzi, zapewne sprowadzony przez wydawcę Emanuela Hamburskiego aby wszedł w skład redakcji gazety „Łodzier Togbłat”.

    W 1912 r. podjął wraz z J. Gotliebem i A. Mukdonim inicjatywę wydawania gazety „Dos Morgnbłat”, która, prawdopodobnie ze względów na interwencje cenzury, ukazywała się pod zmieniającymi się tytułami „Najer Łodzier Morgnbłat” i „Łodzier Morgnbłat” do wybuchu wojny 1914 r., zaś po zajęciu Łodzi przez Niemców uzyskał zgodę na wydawanie od 15 marca 1915 r. gazety „Łodzier Fołksbłat”, od 8 czerwca 1917 r. ukazującej się pod zmienionym tytułem „Fołksbłat” (do 1920).

    Kuldīga (niem. Goldingen, pol. Kuldyga, Goldynga) – miasto w zachodniej Łotwie, w Kurlandii, nad rzeką Windawą, siedziba władz okręgu Kuldīga, 13 335 mieszkańców. Kuldīga do dziś zachowała swój rzemieślniczy charakter. Znajdują się tam również nowoczesne zakłady przemysłowe, dominuje przemysł drzewny. W mieście mają swoją siedzibę również filie wyższych uczelni pedagogicznych z Rygi i Lipawy.Unzer Leben (jidysz אונזער לעבען; Nasze Życie) – żydowski dziennik wydawany w Warszawie w języku jidysz w latach 1907–1912. Jego wydawcą był Saul Hochberg, redaktorem naczelnym Mordechaj Spektor. Duże wpływy w gazecie miał jej czołowy publicysta Cwi Pryłucki. Dziennik był uznawany za czasopisma fołkistowskie, pomimo tego nawet, że określało się jako "bezpartyjna gazeta".

    Chociaż oficjalnie nie widnieje w składzie redakcji nowej gazety „Najer Fołksbłat” (wydawanej w latach 1921-1939), faktycznie był jej współpracownikiem aż do momentu, gdy objął stanowisko naczelnego redaktora gazety „Łodzier Togbłat”.

    Redagował również czasopisma: „Erste Jidysze Szachcajtung” (1913, ukazało się 5 numerów), „Di Handłswelt” (1921, 30 numerów) i „Łodzier Merkur” (1924, 30 numerów) oraz wspólnie z bratem Lazarem „Volksblatt” pismo żargonowe założone w 1915 r. którego redakcja w 1919 r. mieściła się przy ul. Piotrkowskiej 85.

    Władysław Andrzej Kempa (ur. 27 czerwca 1936 w Częstochowie, zm. 1 października 2009 w Łodzi) – polski księgoznawca, bibliotekarz, bibliofil i regionalista. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Łódzkiego, starszy kustosz dyplomowany, wieloletni pracownik Biblioteki Głównej Akademii Medycznej w Łodzi, a następnie, do emerytury, Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Marszałka J. Piłsudskiego w Łodzi. Działacz Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich, członek założyciel Łódzkiego Towarzystwa Przyjaciół Książki, kolekcjoner ekslibrisów.Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.

    W 1919 r. redagował też efemeryczne dzienniki „Judiszer Kurjer” i „Łodzier Fołksztyme” (1920) - pisma formalnie ukazujące się pod redakcją szwagierki Estery Kahan.

    Był korespondentem żydowskiej prasy krajowej i zagranicznej, publikując teksty pod pseudonimami: I. Kurland, I. Goldinner, K. Izrael, I. S-n, A. Siman, A. Frumes, Iks, Ika, Kin, Ben Szymon, I. Kaufman.

    Tłumaczył na jidysz H.H. Eversa Alraune, W.W. Wieriesajewa Na wojnie, P. Benoit Atlantydę.

    19 września jest 262. (w latach przestępnych 263.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 103 dni.Tomaszów Mazowiecki (do 1926 Tomaszów) – miasto i gmina w województwie łódzkim, w powiecie tomaszowskim. Szóste co do wielkości, a czwarte co do ludności miasto w woj. łódzkim.

    Był autorem powieści odcinkowych drukowanych na łamach prasy.

    W 1937 r. mieszkał w Łodzi przy ul. 11 Listopada (obecnie ul. Legionów) 75.

    W 1939 r. był redaktorem naczelnym warszawskiego dziennika „Unzer Ekspres”.

    Podczas bombardowania stolicy został 12 września 1939 r. ranny w głowę i ledwie uszedł z życiem. Data i miejsce śmierci nieznane.

    Jego żoną była Maria z Gelbartów (ur. 18 maja 1892 w Tomaszowie Mazowieckim), córka Abrama Lewka i Rajzli Wolrauch. Mieli dzieci: Eljasza (ur. 26 grudnia 1913), Leję (ur. 15 lutego 1915) i Alinę (ur. 26 sierpnia 1924).

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. „Informator m. Łodzi z kalendarzem na 1919” s. 252
    2. Księga adresowa miasta Łodzi i Województwa Łódzkiego (…). Rocznik 1937-1939, Zarząd Miejski w Łodzi, Łódź 1937 (?), strona 197 Dział II Wykaz mieszkańców m. Łodzi, tu „redakt. tel. 200-71”

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Andrzej Kempa, Marek Szukalak Żydzi dawnej Łodzi. Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych. Tom I A-Z, Łódź 2001, Oficyna Bibliofilów, s. 83, ​ISBN 83-87522-47-3​,
  • Marian Fuks, Prasa żydowska w Warszawie 1823-1939, Warszawa 1979,
  • Wiesława Kaszubina, Bibliografia prasy łódzkiej 1863-1944, Warszawa 1967,
  • Zofia Borzymińska, Rafał Żebrowski (red.), Polski słownik judaistyczny – dzieje, kultura, religia, ludzie, t. 1, Warszawa 2003, ​ISBN 83-7255-126-X​; t. 2, Warszawa 2003, ​ISBN 83-7255-175-8​.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.