• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Izomeria orto, meta, para

    Przeczytaj także...
    Temperatura topnienia – temperatura, w której kryształ zamienia się w ciecz. Jest to też najwyższa możliwa temperatura, w której może rozpocząć się krystalizacja tej substancji. Krystalizacja zachodzi jednak często przy niższej temperaturze niż temperatura topnienia, co zależy od wielu czynników, np. obecności zarodków krystalizacji, tempa schładzania czy ciśnienia.Pochodna (inaczej derywat) – związek chemiczny powstały przez zastąpienie jednego lub kilku atomów cząsteczki (najczęściej wodoru) grupą funkcyjną lub grupą innych atomów. Np. krezol (C6H4(CH3)OH) jest pochodną fenolu (C6H5OH), który z kolei jest pochodną benzenu (C6H6). Jednocześnie krezol jest pochodną toluenu (C6H5CH3), który także jest pochodną benzenu.
    Pirokatechina (o-dihydroksybenzen), C6H4(OH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy polifenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji orto. Dobrze rozpuszcza się w wodzie, dając roztwory o odczynie kwaśnym. Ma własności redukujące.
    Lokalizacja podstawników o, m, p

    Izomeria orto-, meta, para- – jeden z rodzajów izomerii konstytucyjnej (izomerii strukturalnej). Jest to izomeria związana z położeniem podstawników w pierścieniu benzenowym lub innym sześcioczłonowym pierścieniu aromatycznym.

  • Izomer orto (o-) oznacza cząsteczkę z podstawnikami w pozycjach 1 i 2.
  • Izomer meta (m-) oznacza cząsteczkę z podstawnikami w pozycjach 1 i 3.
  • Izomer para (p-) oznacza cząsteczkę z podstawnikami w pozycjach 1 i 4.
  • Izomery te różnią się właściwościami fizycznymi, np. temperaturą topnienia, temperaturą wrzenia, gęstością itd., choć różnice te nie są zazwyczaj duże. Różnice we własnościach chemicznych wynikać mogą z powodu efektów sterycznych i rezonansowych.

    Rezorcyna (E103, 1,3-dihydroksybenzen, m-hydroksyfenol), C6H4(OH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, w którym dwie grupy hydroksylowe są przyłączone do pierścienia benzenowego w pozycji meta.Kwas ftalowy, C6H4(COOH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy dikarboksylowych kwasów aromatycznych. Jest stosowany w syntezie organicznej.
    Podstawienie typu ipso-

    Podstawienie ipso[]

    Dodatkową lokalizacją w pierścieniu jest ipso, oznaczające występowanie dwóch podstawników w tej samej pozycji (związki przejściowe w aromatycznej substytucji elektrofilowej).

    Przykłady[]

    Przykłady izomerii orto, meta, para pochodnych benzenu:

    Izomery krezolu: 1-metylofenol (orto), 2-metylofenol (meta) i 3-metylofenol (para)
    Izomery benzenodiolu: 1-benzenodiol lub 1,2-dihydroksybenzen (pirokatechina); 2-benzenodiol lub 1,3-dihydroksybenzen (rezorcyna); 3-benzenodiol lub 1,4-dihydroksybenzen (hydrochinon)
    Izomery kwasów ftalowych: kwas o-ftalowy (kwas ftalowy), kwas m-ftalowy (kwas izoftalowy), kwas p-ftalowy (kwas tereftalowy)
    Hydrochinon – organiczny związek chemiczny z grupy fenoli, zawierający dwie grupy hydroksylowe przyłączone do pierścienia benzenu. Tradycyjna nazwa tego związku wynika z faktu, że hydrochinon jest najczęściej produkowany poprzez redukcję chinonu.Izomeria konstytucyjna – rodzaj izomerii cząsteczek chemicznych posiadających tę samą liczbę tych samych atomów, między którymi występuje jednak inny układ wiązań chemicznych. Izomery konstytucyjne posiadają ten sam ogólny wzór sumaryczny.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Para - przedrostek określający położenie 1,4 dwóch podstawników w sześcioczłonowym pierścieniu aromatycznym. Skrót: p-. Inne możliwe położenia to orto (o-) i meta (m-). Patrz: Izomeria orto, meta, para.
    Związki aromatyczne – związki organiczne posiadające w cząsteczce zdelokalizowane elektrony π, tworzące tzw. układ aromatyczny. Zapewnia on cząsteczce dużo większą trwałość niż należałoby oczekiwać dla związku zawierającego wiązania podwójne.
    Kwas tereftalowy (kwas 1,4-benzenodikarboksylowy), C6H4(COOH)2 – organiczny związek chemiczny z grupy kwasów aromatycznych, zawierający dwie grupy karboksylowe w pozycji para. Jego izomer orto to kwas ftalowy, a izomer meta to kwas izoftalowy.
    Substytucja elektrofilowa (dokładniej: aromatyczna substytucja elektrofilowa) – reakcja substytucji zachodzącej dla związków aromatycznych, w której czynnikiem atakującym jest elektrofil. Substytucja elektrofilowa jest oznaczana symbolem SE.
    Benzen – organiczny związek chemiczny z grupy arenów. Jest to najprostszy karbocykliczny, obojętny węglowodór aromatyczny. Jego nieorganicznym analogiem jest borazyna.
    Kwas izoftalowy — organiczny związek chemiczny, kwas aromatyczny zawierający dwie grupy karboksylowe w pozycji meta. Jego izomer orto to kwas ftalowy, a izomer para to kwas tereftalowy.
    Efekt mezomeryczny zwany też efektem rezonansowym to w chemii zdolność grup funkcyjnych i ogólnie wszelkich podstawników do zmniejszania lub zwiększania reaktywności związków chemicznych na skutek nakładania się ich orbitali π lub p z orbitalami p lub π atomów, do których są one przyłączone.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.