• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Iwano-Frankowsk



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Egzonim (od gr. ἔξω, éxō, "poza" i ὄνομα, ónoma, "nazwa") – nazwa używana w określonym języku dla obiektu geograficznego znajdującego się poza obszarem, gdzie ten język ma status oficjalny, i różniąca się swoją formą od nazwy używanej w języku lub językach oficjalnych na obszarze, gdzie znajduje się dany obiekt geograficzny.Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.

    Iwano-Frankiwsk, Stanisławów (ukr. Івано-Франківськ, Iwano-Frankiwśk; ros. Ивано-Франковск, Iwano-Frankowsk; hist. niem. Stanislau; hist. jid. ‏סטאַניסלעװ‎, Stanislew) – miasto na zachodniej Ukrainie, na przedgórzu Karpat, stolica obwodu iwanofrankiwskiego. W 2016 roku liczyło ok. 251 tys. mieszkańców.

    Umowa pomiędzy Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich na temat przebiegu granicy polsko-sowieckiej zawarta w Moskwie 16 sierpnia 1945 roku.Suwerenność – zdolność do samodzielnego, niezależnego od innych podmiotów, sprawowania władzy politycznej nad określonym terytorium, grupą osób lub samym sobą. Suwerenność państwa obejmuje niezależność w sprawach wewnętrznych i zewnętrznych.

    Zostało założone w 1662 roku na miejscu wsi Zabłotowo, na terenie włączonym w XIV wieku do Królestwa Polskiego. Miasto było licznie zamieszkiwane przez Ormian, a od XVII wieku przez Żydów. Już w końcu XVII wieku stanowiło znaczący ośrodek rzemiosła i handlu. W 1772 roku znalazło się w zaborze austriackim, a w 1801 roku zostało odkupione od Potockich przez rząd austriacki. Od maja 1919 roku w granicach Polski, stolica województwa stanisławowskiego. Od września 1939 roku do czerwca 1941 roku miasto znajdowało się pod okupacją radziecką; doszło wówczas do deportacji ludności w głąb ZSRR. W latach 1941–1944 było okupowane przez Niemców, którzy w lipcu i październiku 1941 roku dokonali masowych egzekucji miejscowych Żydów. Od grudnia 1941 roku do lutego 1943 roku w mieście istniało getto, którego więźniów wywieziono do ośrodka zagłady w Bełżcu. W latach 1945–1991 w Ukraińskiej SRR, a następnie w niepodległej Ukrainie.

    Stanisławiw Iwano-Frankiwsk (ukr. Волейбольний Клуб «Станіславів» Івано-Франківськ, Wołejbolnyj Kłub "Stanisławiw" Iwano-Frankiwśk) - ukraiński męski klub piłki siatkowej z siedzibą w Iwano-Frankiwsku, występujący w siatkarskiej Pierwszej Lidze Ukrainy.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Iwano-Frankiwsk jest ośrodkiem przemysłu maszynowego, metalowego, chemicznego, środków transportu, cementowego, skórzano-obuwniczego, meblarskiego, włókienniczego i spożywczego. W mieście znajduje się port lotniczy, trzy szkoły wyższe, ponadto muzea i liczne zabytki (m.in. pałac Potockich, ratusz z kramami, katedra greckokatolicka (dawny kościół Jezuitów), dawny kościół ormiański, synagoga).

    Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.

    Nazwa miasta[ | edytuj kod]

    Od chwili założenia do I rozbioru miasto nosiło nazwę Stanisławów. W 1772 zmieniono na niemiecki Stanislau, kiedy zostało częścią Monarchii Habsburgów (od 1804 – Cesarstwa Austrii, od 1867 – Austro-Węgier). Następnie po Wiośnie Ludów, miasto nosiło trzy lingwistyczne tłumaczenia swojej nazwy: niemiecką, polską i ruską (Stanislau, Stanisławów i Stanisławiw). Używana była także Stanislew (סטאַניסלאוו) w jidysz. Kiedy miasto znajdowało się pod administracją Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej od 1 listopada 1918 do maja 1919, funkcjonowała nazwa Stanisławiw. W maju 1919 przywrócono nazwę Stanisławów. W 1939 roku radzieckie władze okupacyjne przemianowały ją na Stanisław, następnie niemieckie na Stanislau w 1941, i ponownie radzieckie na Stanisław w 1944. 9 listopada 1962, kiedy miasto obchodziło 300-lecie istnienia, zmieniono nazwę na Iwano-Frankiwsk (ros. Iwano-Frankowsk), na cześć ukraińskiego pisarza Iwana Franki. Jednakże stara nazwa Stanisławów funkcjonuje u starszych mieszkańców, a także w polskich środowiskach kresowych. Obecnie Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej uznaje nazwę Stanisławów jako egzonim wariantowy polskiej nazwy tego miasta. W 2010 roku Komisja zmieniła egzonim Iwano-Frankowsk na Iwano-Frankiwsk i jednocześnie obwód iwanofrankowski na obwód iwanofrankiwski.

    Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Twierdza, forteca – ufortyfikowane miasto, gród, klasztor. Czasem jest to samodzielna budowla o charakterze obronnym. Twierdze były budowane od starożytności do czasów II wojny światowej, na stałe przebywała w nich załoga. Określenie twierdza stosowane jest także w odniesieniu do więzienia, które znajdowało się na terenie twierdzy.

    Historia[ | edytuj kod]

    I Rzeczpospolita[ | edytuj kod]

    Stanisławów został założony przez Andrzeja Potockiego, kasztelana krakowskiego i hetmana polnego koronnego, jako punkt obronny o znaczeniu krajowym. Pod względem urbanistycznym układ miejscowości został ukształtowany w typie miasta-fortecy, które oficjalnie założono 7 maja 1662 w pobliżu wsi Zabłotowo w widłach rzeki Bystrzycy (Nadwórniańskiej i Sołotwińskiej). Założyciel, Andrzej Potocki, nadał nazwę miastu Stanisławów na cześć swego pierworodnego syna Stanisława, o czym mowa w przywileju o nadaniu praw miejskich (według niektórych źródeł na cześć ojca Stanisława Rewery Potockiego). Lokację na prawie magdeburskim zatwierdził król Jan Kazimierz 14 sierpnia 1663 we Lwowie. Pierwotnie pomyślany jako twierdza do obrony południowej Rzeczypospolitej przed najazdami Tatarów. Potoccy ze Stanisławowa uczynili jedną z siedzib swojego rodu i nadali miastu herb ozdobiony rodowym herbem Potockich Pilawa.

    Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.Mord w Czarnym Lesie – egzekucja ok. 250 przedstawicieli polskiej inteligencji ze Stanisławowa (głównie nauczycieli), dokonana przez Gestapo na rozkaz SS-Hauptsturmführera Hansa Krügera, w nocy z 14 na 15 sierpnia 1941 roku w Czarnym Lesie w pobliżu Stanisławowa.

    Już w 1662 Andrzej Potocki ufundował budowę świątyni rzymskokatolickiej pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, św. Andrzeja i św. Stanisława, zastępując tym samym dotychczasowy kościół drewniany. W 1669 świątynia została podniesiona do godności kolegiaty. W kolejnych latach dzięki życzliwości Potockiego swoich świątyń doczekali się również katoliccy Ormianie (budowa w latach 1663–1664), Żydzi (budowa bożnicy), oraz prawosławni (budowa w 1667). W 1669 Potocki założył w mieście szkołę tzw. Kolonię Akademicką po auspicjami Akademii Krakowskiej. Od 1672 roku, czyli od upadku Kamieńca Podolskiego, forteca stanisławowska wraz z pobliskim Haliczem przejęła na siebie ciężar obrony południowo-wschodnich granic Rzeczypospolitej. Turcy już w roku 1676 oblegali mury Stanisławowa, który obronił się, ale kosztem ogromnych zniszczeń, stąd decyzja sejmu warszawskiego z roku 1677 o zwolnieniu go z podatków. W latach 1679–1682 pod kierunkiem Karola Bonowego odnowiono i umocniono fortyfikacje. W 1695 syn „Rewery” Józef Potocki ufundował nowy ratusz na planie krzyża w miejsce starego wzniesionego przez ojca w 1666. W latach 1715–1729 wzniesiono z fundacji Potockich kościół i klasztor dla jezuitów.

    Baia Mare (nazwa oznacza po polsku "Wielką Kopalnię", węg. Nagybánya, niem. Frauenbach) - stolica i największe miasto okręgu Marmarosz (obecnie często błędnie uznawanym za część Siedmiogrodu), Rumunia; 137 921 mieszkańców.Dynamo Stanisławów (ukr. Футбольний клуб «Динамо» Станіслав, Futbolnyj Kłub "Dynamo" Stanisław) - ukraiński klub piłkarski z siedzibą w Stanisławowie.

    W 1767 roku w Stanisławowie powstał browar w nowo wybudowanym ogromnym barokowym gmachu w którym do dnia dzisiejszego warzy się piwo.

    Stanisławów na sejmikach halickich bywał nazywany głową całego Pokucia. Rozbudowany w epoce baroku, nazywany był czasami „małym Lwowem”. Stanowił również ważny ośrodek kultury ormiańskiej w Polsce. W tamtejszym kościele ormiańskim znajdował się do 1946 cudowny obraz Matki Boskiej Łaskawej (po wojnie przewieziony do kościoła św. Piotra i Pawła w Gdańsku).

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Peregryn Jan Haczela (ur. 26 grudnia 1865 w Odrzykoniu, zm. 26 lipca 1942 w Stanisławowie) – polski franciszkanin konwentualny, prezbiter, doktor filozofii i teologii, prowincjał, zastępca ojca generała.

    Zabór austriacki[ | edytuj kod]

    Po pierwszym rozbiorze Polski (1772) miasto zostało wcielone do monarchii Habsburgów, pozostawało pod zaborem austriackim na terytorium Królestwa Galicji i Lodomerii do upadku Austro-Węgier (1918). Austriacy zburzyli fortyfikacje miasta (w 1820, fragmenty przetrwały do dnia dzisiejszego), zrujnowali zamek, a pałac zamienili na szpital.

    Stadion "Hirka" (ukr. Стадіон «Гірка») – wielofunkcyjny stadion w Iwano-Frankiwsku na Ukrainie. Domowa arena klubu Tepłowyk Iwano-Frankiwsk.Ratusz w Iwano-Frankiwsku – pierwotny z 1695 r. z kramami z 1871 r., czterokrotnie niszczony przez pożar, przebudowany w latach 1929-1932, w okresie II Rzeczypospolitej w stylu konstruktywistycznym z planem umieszczenia w ratuszu „Muzeum Pokuckiego”. Obecny, czteroramienny o wielkiej bryle, to prawdziwie udana budowla swej epoki, czyli modernizmu lat 30. XX wieku. Mieści się tu muzeum krajoznawcze.

    W 1782 w mieście powstał Cmentarz Sapieżyński. Był ona najstarszym polskim cmentarzem na Kresach Wschodnich. W okresie Ukraińskiej SRR został niemal doszczętnie wyburzony (zachowało się zaledwie 9 nagrobków) na początku lat 80. XX wieku.

    W 1783 roku w Stanisławowie przebywał król Niemiec, Józef II Habsburg, podejmowała go Katarzyna Kossakowska z Potockich.

    Kolegiata w Stanisławowie przy ówczesnym pl. Franciszka z pomnikiem cesarza Franciszka I, ok. 1900 r.

    W 1880 w mieście było 18626 mieszkańców – 9734 Polaków, 6998 Żydów i Niemców, 1643 Rusinów i 42 Czechów. W 1801 r. miasto przeszło na własność skarbu austriackiego, tracąc status prywatnego miasta-rezydencji rodu Potockich. W tym czasie przeżywało okres regresu, stopniowo stając się ośrodkiem coraz bardziej zubożałym i wyludnionym, a w zabudowie śródmiejskiej przeważały budynki drewniane (132 na 169 obiektów). Punkt wyjścia do rozwoju urbanistycznego miasta stanowiła likwidacja funkcji twierdzy i rozbiórka fortyfikacji przeprowadzona w latach 1812–1820.

    Pałac Potockich w Iwano-Frankiwsku – wybudowany w 1670 r. w miejscowości Iwano-Frankiwsk, przez Andrzeja Potockiego, kasztelana krakowskiego i hetmana koronnego.Ukraiński Autokefaliczny Kościół Prawosławny (ukr. Українська Автокефальна Православна Церква) to niekanoniczny Kościół prawosławny, wywodzący się z prawosławnej diaspory ukraińskiej w USA oraz w Europie Zachodniej. Członkowie Kościoła mieszkają głównie na zachodzie współczesnej Ukrainy. Do 2000 roku zwierzchnikiem Kościoła był patriarcha "kijowski i całej Ukrainy" Dymitr (Wołodymyr Jarema). Obecnie we władzach i strukturach kościoła panuje pewna destabilizacja.

    W 1868 r. w wyniku pożaru zniszczeniu uległa cała historyczna zabudowa miasta, lecz wkrótce miasto odbudowano. Innym impulsem dla rozwoju stało się włączenie miasta do sieci kolejowej, kiedy w 1866 r. uruchomione zostało połączenie z Czerniowcami. Wkrótce Stanisławów uchodził za największą stację kolejową Galicji. W 1886 roku wybudowano dworzec kolejowy i w 1893 r. wielki gmach dyrekcji kolejowej. W 1880 r. miasto liczyło 18 626 mieszkańców, w tym 9734 narodowości polskiej, 6998 Żydów i Niemców, 1643 Ukraińców i 42 Czechów. W 1900 r. liczba mieszkańców wzrosła do 30 tys. W dniu 31 lipca 1905 cesarz zezwolił na utworzenie państwowego gimnazjum z ruskim językiem wykładowym z początkiem roku szkolnego 1905/6, które mieściło się z początku w kamienicy p. Horowica przy ulicy Sobieskiego.

    Rewera Stanisławów (oficjalna nazwa: Wojskowo-Cywilny Klub Sportowy „Rewera” Stanisławów) – nieistniejący już obecnie polski klub piłkarski (później wielosekcyjny sportowy) założony w Stanisławowie (obecnie Iwano-Frankiwsk na Ukrainie) w 1908 pod nazwą SKS „Rewera” Stanisławów.Howerła Iwano-Frankiwsk (ukr. Баскетбольний клуб «Говерла» Івано-Франківськ) – ukraiński klub koszykarski z siedzibą w Iwano-Frankiwsku.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa[ | edytuj kod]

    Od 1 listopada 1918 do maja 1919 miasto było pod administracją Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej, było siedzibą władz centralnych ZURL.

    II Rzeczpospolita[ | edytuj kod]

    Dawny herb

    Od 25 maja 1919 miasto znajdowało się pod tymczasową administracją Polski, zatwierdzoną przez paryską konferencję pokojową 25 czerwca 1919. Suwerenność Polski na terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923. W pierwszej kolejności należało usunąć zniszczenia z okresu I wojny światowej, podczas której destrukcji uległa prawie połowa budynków mieszkalnych (ok. 1000). W okresie II Rzeczypospolitej Stanisławów był trzecim co do wielkości miastem Galicji. Dzięki temu, że miasto stało się stolicą województwa umieszczono w nim wiele urzędów administracyjnych stopnia wojewódzkiego, ponadto organów administracji powiatowej dla powiatu stanisławowskiego, Sądu Okręgowego, Dyrekcji Urzędu Skarbowego, Wojewódzkiego Biura Urzędu Pracy, Okręgowego Urzędu Górniczego, Cłowego, Ziemskiego itd. Od 15 marca 1923 do 16 sierpnia 1945 (de iure) w granicach Polski (stolica województwa stanisławowskiego i siedziba powiatu). Rozwój miasta nabrał szczególnego rozmachu po 1925 r. za prezydentury Wacława Chowańca. Zbudowano wtedy kilka nowych obiektów szkolnych, powstała elektrownia miejska, koszary straży pożarnej oraz szereg nowych obiektów na potrzeby instytucji publicznych oraz organizacji społecznych. Ponadto zapoczątkowano budowę jezdni asfaltowych, a w celu podniesienia walorów zdrowotnych i higienicznych miasta skanalizowano ok. 20 km ulic. W 1928 założono w mieście cmentarz katolicki „u Spuziaka”. Po zniszczeniach z okresu I wojny światowej w 1929 roku oddano do użytku Teatr im. Stanisława Moniuszki (ob. Filharmonia). 14 czerwca 1924 roku do Stanisławowa włączono miasto Knihinin oraz gminy podmiejskie, co zwiększyło jego obszar ponad pięciokrotnie. W 1931 według spisu powszechnego liczył 59 960 mieszkańców. Poniższa tabela prezentuje szczegółowo liczbę mieszkańców uwzględniając podział na wyznanie oraz język ojczysty.

    Jidyszייִדיש (dosłownie: żydowski – od pierwotnego określenia w tym języku ייִדיש־טײַטש jidisz-tajcz; żydowski niemiecki) – język Żydów aszkenazyjskich, powstały ok. X wieku w południowych Niemczech na bazie dialektu średnio-wysokoniemieckiego (Mittelhochdeutsch) z dodatkiem elementów hebrajskich, słowiańskich i romańskich.Prołom Stanisławów (oficjalna nazwa: Ukraińskie Sportowe Towarzystwo „Prołom” Stanisławów, ukr. Українське Спортове Товариство "Пролом" Станіславів) – nieistniejący już obecnie polski klub piłkarski z siedzibą w Stanisławowie (obecnie Iwano-Frankiwsk na Ukrainie), założony w grudniu 1929 przez społeczność ukraińską.

    W 1934 r. stanisławowski okręg LOPP przystąpił do budowy lotniska w dzielnicy Dąbrowa. W 1935 roku odbudowano w stylu modernistycznym ratusz miejski. W październiku 1938 roku arcybiskup lwowski konsekrował nowy kościół pw. Chrystusa Króla zbudowany na terenach przyłączonych niedawno do miasta. W 1938 roku oddano do użytku funkcjonalny i nowoczesny budynek Poczty Polskiej projektu Bohdana Lacherta z Warszawy.

    Kołomyja (ukr. Коломия) – miasto na zachodniej Ukrainie, w obwodzie iwanofrankiwskim, nad Prutem, siedziba rejonu kołomyjskiego. W 2001 roku liczyło ok. 62 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu maszynowego, metalowego, lekkiego, spożywczego, drzewno-papierniczego. Miasto jest centrum huculskiej sztuki ludowej, znajduje się tu m.in. muzeum etnograficzne i muzeum pisanek.Jezupol (ukr. Єзупіль) - miasteczko (osiedle typu miejskiego) na zachodniej Ukrainie. Jezupol znajduje się w obwodzie iwanofrankiwskim, w rejonie tyśmienickim, w międzyrzeczu rzek Dniestr i Bystrzyca. W II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą gminy wiejskiej Jezupol w powiecie stanisławowskim województwa stanisławowskiego. Miasteczko liczy sobie ok. 870 gospodarstw (3 tys. mieszkańców).

    Według Rocznika Politycznego i Gospodarczego z 1939 roku, Stanisławów liczył 71 218 mieszkańców, a powierzchnia miasta wynosiła 13,83 km². Miasto posiadało kanalizację, elektrownię, sieć gazowniczą, szpital, telefony, lotnisko cywilne i zakłady oczyszczania miasta. W 1939 roku prezydentem był Franciszek Kotlarczuk. Budżet miasta w 1938/39 r. to wpływy 3,4 mln złotych zaś wydatki 3,5 mln złotych. W Stanisławowie miały swoją siedzibę Bank Polski, BGK, Bank Rolny, Miejska i Powiatowa K.K.O., 10 banków spółdzielczych i 3 prywatne. Na terenie miasta znajdowało się 177 zakładów przemysłowych. Wierni różnych wyznań mieli do dyspozycji 5 kościołów rzymskokatolickich, 1 ormiański, 5 greckokatolickich oraz 1 zbór protestancki. Edukacja przedstawiała się następująco: przedszkoli – 6, szkół powszechnych publicznych – 12, społecznych – 5, prywatnych – 1, gimnazjów ogólnokształcących państwowych – 5 prywatnych – 6, liceów państwowych – 5, prywatnych – 5. Ponadto istniało również szkolnictwo zawodowe i dokształcające. W mieście funkcjonowało Seminarium Duchowne Greckokatolickie. Stanisławów posiadał teatr im Moniuszki, 6 kinoteatrów, Muzeum Pokuckie, Bibliotekę im W. Smagłowskiego (35 tys. tomów) i 10 czytelni.

    Język ruski (nazywany od XIX wieku także staroukraińskim albo starobiałoruskim, a jego wczesna forma staroruskim; w literaturze występuje jako руский языкъ lub русский языкъ) – dawny język wschodniosłowiański, którym posługiwano się na Rusi, w Hospodarstwie Mołdawskim i Wielkim Księstwie Litewskim.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    II wojna światowa[ | edytuj kod]

    Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 Stanisławów był okupowany przez Armię Czerwoną.

    Sowieckie władze okupacyjne po przeprowadzeniu pseudowyborów do tzw. Zgromadzenia Ludowego Zachodniej Ukrainy dokonały w październiku 1939 formalnej aneksji okupowanych terenów II Rzeczypospolitej. Konsekwencją aneksji było narzucenie mieszkańcom terenów okupowanych obywatelstwa ZSRR, rozpoczęcie procesu sowietyzacji terenów okupowanych i systematycznych represji policyjnych NKWD. Powyższe akty prawne, sprzeczne z Konwencją haską IV (1907) były nieważne w świetle prawa międzynarodowego i nie były uznawane zarówno przez Rząd RP na uchodźstwie, jak i państwa sojusznicze wobec Polski, a także państwa trzecie (neutralne) przez cały czas trwania II wojny światowej. W 1940 został założony tu Podkarpacki Uniwersytet Narodowy im. Wasyla Stefanyka.

    Cmentarz katolicki „u Spuziaka” w Stanisławowie – katolicki cmentarz w Stanisławowie, założony w 1928 roku, w okresie II Rzeczypospolitej.Monarchia Habsburgów – nazwa określająca związek państw będących w unii personalnej, którego władca z rodziny Habsburgów był jednocześnie arcyksięciem Austrii, królem Czech, królem Węgier oraz władcą podległych im księstw. Związek istniał w latach 1526–1804. Część państw Monarchii Habsburgów należało do Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a jako król Czech, władca monarchii był elektorem przy elekcji króla Niemiec (który następnie był intronizowany na Cesarza). Zazwyczaj władca Monarchii był wybierany na Cesarza Narodu Niemieckiego. Monarchia Habsburgów została przekształcona w Cesarstwo Austrii 11 sierpnia 1804, a dwa lata później dwucesarz Franciszek II Habsburg rozwiązał Święte Cesarstwo Rzymskie.

    Sowieci wprowadzili terror polityczny, dokonywali masowych aresztowań przedstawicieli polskich i ukraińskich elit politycznych, masowych wywózek i grabieży majątku. Planowo niszczyli naukę i kulturę polską, a przedstawicieli inteligencji, Kościoła, wojska, działaczy społecznych i politycznych zsyłali do systemu obozów koncentracyjnych Gułagu lub mordowali. Katownia NKWD mieściła się m.in. w gmachu Sądu Wojewódzkiego (dawna ul. Bilińskiego) i w stanisławowskim więzieniu. W więzieniu, którego limit miejsc wynosił 472, przebywało zwykle ponad 2200 więźniów.

    Łokomotyw Iwano-Frankiwsk (ukr. Футбольний клуб «Локомотив» Івано-Франківськ, Futbolnyj Kłub "Łokomotyw" Iwano-Frankiwśk) – ukraiński klub piłkarski, mający siedzibę w mieście Iwano-Frankiwsk. W 1981 występował w rozgrywkach Pucharu Ukraińskiej SRR wśród amatorów, a w 1982 i 1983 w mistrzostwach Ukraińskiej SRR. Kościół Prawosławny Ukrainy (ukr. Православна церква України), w literaturze także Kościół Prawosławny na Ukrainie, zarejestrowany oficjalnie jako Metropolia Kijowska Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego (Kościoła Prawosławnego Ukrainy); ukr. Київська митрополія Української православної церкви (Православної церкви України) – kanoniczna autokefaliczna Cerkiew prawosławna obejmująca swoją jurysdykcją terytorium Ukrainy, utworzona 15 grudnia 2018. Największa pod względem liczby wiernych wspólnota religijna Ukrainy. Jest metropolią, która do 6 stycznia 2019 znajdowała się w jurysdykcji kanonicznej Patriarchatu Konstantynopolitańskiego. Kościół Prawosławny Ukrainy wymieniany jest na 15. miejscu w dyptychu autokefalicznych Cerkwi prawosławnych.

    Po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na ZSRR funkcjonariusze NKWD zamordowali od 1200 do 2500 osób przetrzymywanych w więzieniu w Stanisławowie. Zwłoki niektórych ofiar odnaleziono w Demianowym Łazie nieopodal wsi Pasieczna oraz w Posieczu. Część więźniów zdołała uciec z więzienia, m.in. dzięki pomocy kpt. Ignacego Lubczyńskiego oraz grupy młodzieży ze „Strzelca” i Przysposobienia Wojskowego.

    Drugi Powszechny Spis Ludności – drugi spis powszechny przeprowadzony przez państwo polskie 9 grudnia 1931 roku. Według spisu, populacja Polski wynosiła 32 108 000, z czego 21 835 000 to osoby polskojęzyczne, a reszta - użytkownicy języków mniejszości narodowych (spis nie uwzględniał pytania o narodowość).Potok Złoty (ukr. Золотий Потік) – osiedle typu miejskiego na Ukrainie, 24 km od Buczacza, w rejonie buczackim na południu obwodu tarnopolskiego.
    Niemiecko-ukraińska parada wojskowa w okupowanym Stanisławowie w 1941 roku

    3 lipca 1941 wkroczyły do Stanisławowa oddziały armii węgierskiej, a następnie niemieckiej. Po utworzeniu przez Adolfa Hitlera Dystryktu Galicja Stanisławów był w latach 1941–1944 siedzibą powiatu w Dystrykcie Galicja Generalnego Gubernatorstwa. W dniu 3 sierpnia 1941 w gmachu Sądu Okręgowego przy ul. Bilińskiego dokonano selekcji 600 żydowskich adwokatów, lekarzy, aptekarzy, nauczycieli i urzędników państwowych, których zamordowano w Pawełczu. Po wizycie w październiku 1942 roku w mieście Hansa Franka i defiladzie ukraińskich organizacji nacjonalistycznych w dniu 12 października 1941 na „nowym” cmentarzu żydowskim żołnierze niemieccy i ukraińscy nacjonaliści zamordowali 12 tys. Żydów.

    Port lotniczy Iwano-Frankiwsk (ukr.: Міжнародний аеропорт "Івано-Франківськ", ang.: Ivano-Frankivsk International Airport, kod IATA: IFO, kod ICAO: UKLI) – międzynarodowy lotnisko w Iwano-Frankiwsku, na Ukrainie.Masakra w więzieniu w Stanisławowie – likwidacja więzienia w Stanisławowie (ob. Iwano-Frankiwsk), połączona z masowym mordowaniem więźniów, przeprowadzona przez sowieckie organy bezpieczeństwa pod koniec czerwca 1941 roku. Ofiarą zbrodni padło od 1200 do 2500 więźniów. Była to jedna z wielu tzw. masakr więziennych, dokonanych przez NKWD po rozpoczęciu niemieckiej inwazji na ZSRR.

    Od października 1941 do lutego 1943 w mieście znajdowało się getto żydowskie. Niemcy dokonali eksterminacji zamieszkującej Stanisławów ludności żydowskiej. W sierpniu 1942 roku Niemcy powiesili wzdłuż ulicy Belwederskiej 1000 Żydów. Z 30 tys. Żydów ocalało kilkuset.

    W czasie okupacji hitlerowskiej nacjonalistyczne bojówki ukraińskie dokonały masowych aresztowań 250-300 przedstawicieli polskiej inteligencji Stanisławowa. Następnie Gestapo pod kierownictwem SS-Hauptsturmführera Hansa Krügera dokonało rozstrzelania aresztowanych w pobliskim Czarnym Lesie w nocy z 14 na 15 sierpnia 1941. Tu 26 lipca 1942 r. został zamordowany przez Niemców o. Peregryn Haczela wraz z br. Stefanem Kosiorkiem i o. Remigiuszem Wójcikiem za ukrywanie Żydów w Haliczu, oraz polski pedagog ze Stanisławowa Władysław Łuczyński. Pochowany jest tu także polski ksiądz rzymskokatolicki Józef Smaczniak zmarły na tyfus w niemieckim więzieniu w Stanisławowie po roku zadawania fizycznych tortur.

    II Rzeczpospolita (II RP) – Rzeczpospolita Polska w latach 1918–1945, od odzyskania suwerenności państwowej w 1918 do wycofania uznania międzynarodowego dla Rządu RP na uchodźstwie w konsekwencji wykonania porozumień między mocarstwami wielkiej trójki na konferencji jałtańskiej w 1945.III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945. Oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), od 1938 (po Anschlussie Austrii) używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
     Osobny artykuł: Mord w Czarnym Lesie.

    27 lipca 1944 Stanisławów dostał się ponownie pod okupację Armii Czerwonej (1 Front Ukraiński).

    Po konferencji jałtańskiej (4–11 lutego 1945) Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej, wyłoniony w konsekwencji jej ustaleń, podpisał 16 sierpnia 1945 umowę z ZSRR, uznając nieco zmodyfikowaną linię Curzona za wschodnią granicę Polski, w oparciu o porozumienie o granicy, zawarte pomiędzy PKWN i rządem ZSRR 27 lipca 1944. W konsekwencji umowy Stanisławów został włączony do ZSRR jako część Ukraińskiej SRR, a jego polską ludność wysiedlono, głównie na Ziemie Zachodnie.

    Epicentr K10 Iwano-Frankiwsk (ukr. Міні-футбольний клуб «Епіцентр К10» Івано-Франківськ, Mini-Futbolnyj Kłub "Epicentr K10" Iwano-Frankiwśk) – ukraiński klub futsalu, mający siedzibę w mieście Iwano-Frankiwsk. Od sezonu 2017/18 występuje w futsalowej Pierwszej Lidze Ukrainy. Iwan Jakowycz Franko, ukr. Іван Якович Франко [iβˈɑn ˈjɑkoβɪt͡ʃ frɑnkˈɔ] (ur. 27 sierpnia 1856 w Nahujowicach, zm. 28 maja 1916 we Lwowie) – ukraiński poeta i pisarz, slawista, tłumacz, działacz społeczny i polityczny; obok Tarasa Szewczenki uważany jest za jednego z najwybitniejszych przedstawicieli ukraińskiej myśli politycznej i literatury.

    ZSRR, Ukraina[ | edytuj kod]

    Od 16 sierpnia 1945 w granicach ZSRR, na terytorium Ukraińskiej SRR. Wówczas większość mieszkających w mieście Polaków została wysiedlona ze Stanisławowa przez władze sowieckie. Zdecydowana większość mieszkańców dawnego Stanisławowa osiedliła się w Opolu. Stanisławów i okolice były miejscem przesiedlenia obywateli polskich pochodzenia ukraińskiego i łemkowskiego w związku z repatriacją ludności ukraińskiej w latach 1944–1946, m.in. z okolic Krynicy-Zdroju.

    Zachodnioukraińska Republika Ludowa ("ZURL", ukr. Західно Українська Народна Республіка) – jedno z dwóch państw ukraińskich powstałych w wyniku I wojny światowej.OUN-B (OUN-R (rewolucjoniści), "banderowcy") – frakcja (później niezależna organizacja) Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, powstała ostatecznie w lipcu 1940 w Krakowie.

    Po wysiedleniu Polaków ze Stanisławowa rozpoczęło się zacieranie polskości miasta. Zlikwidowano najstarszy polski cmentarz na Kresach Wschodnich przy ul. Sapieżyńskiej z 1782. Groby wielu wybitnych Polaków zostały wyburzone buldożerami, a na ich miejscu wybudowano hotel „Ukraina”, szkołę partyjną, teatr i budynek mieszkalny. Z pozostałej części cmentarza urządzono park miejski. Pozamykano i ograbiono wszystkie kościoły. Szczególnej profanacji doznała najstarsza budowla sakralna – kolegiata stanisławowska, jako najbardziej znaczący obiekt polskiej pamięci narodowej. Wydarzyło się to zaraz po 9 listopada 1962 i obchodach 300-lecia miasta, kiedy to nazwa Stanisławowa została zmieniona na Iwano-Frankiwsk (ros. Iwano-Frankowsk), na cześć ukraińskiego pisarza Iwana Franki, w żaden sposób nie powiązanego z miastem. Bogate i bezcenne wyposażenie świątyni, w tym ołtarz główny i 12 ołtarzy bocznych zostało przez komunistów ukraińskich porąbanych i wyrzuconych na miejscowe wysypisko śmieci. Szczątki twórców świetności Stanisławowa i dobroczyńców miasta zostały sprofanowane i wyrzucone z krypt rodowych. W ten sposób sprofanowano kości m.in. Stanisława Potockiego poległego podczas Odsieczy Wiedeńskiej w 1683, Andrzeja Potockiego, któremu sam król powierzył władztwo nad całą Rzecząpospolitą podczas swojej wyprawy pod Wiedeń, oraz jego żony Anny z Rysińskich i brata Józefa Potockiego wraz z żoną Wiktorią z Leszczyńskich. Po zbezczeszczeniu świątyni urządzono w jej murach Muzeum Nafty i Gazu, a obecnie mieści się w nim ukraińskie państwowe Muzeum Sztuki Sakralnej. Z wież usunięto rzymskokatolickie krzyże, z których jeden przez wiele lat leżał w przedsionku kościoła i został usunięty w nieznane miejsce po 2010 roku.

    Urahan Iwano-Frankiwsk (ukr. Народний Футбольний Клуб «Ураган» Івано-Франківськ, Narodnyj Futbolnyj Kłub "Urahan" Iwano-Frankiwśk) - ukraiński klub futsalu z siedzibą w Iwano-Frankiwsku, występujący w futsalowej Ekstra-Lidze Ukrainy.Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.

    Stanisławowska kolegiata zasłynęła w literaturze polskiej m.in. w Trylogii Henryka Sienkiewicza, który tak opisał pogrzeb Pana Wołodyjowskiego, który odbył się w murach tej świątyni: .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    Wszystkie dzwony biły w kolegiacie. Kościół zapełniony był tłumem szlachty i żołnierzy, którzy ostatni raz chcieli rzucić okiem na trumnę Hektora Kamienieckiego i pierwszego Rzeczypospolitej kawalera

    Karpaty (51-54) (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. i serb. Карпати; czes. i słow. Karpaty) – łańcuch górski w środkowej Europie (jeden z największych w tej części świata), ciągnący się łukiem przez terytoria Austrii, Czech, Polski, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Serbii i Rumunii. Najwyższy szczyt Gerlach ma wysokość 2655 m n.p.m.Austro-Węgry (t. Monarchia Austro-Węgierska; niem. Österreich-Ungarn, węg. Osztrák-Magyar Monarchia) – państwo związkowe w Europie Środkowej. Austro-Węgry były wielonarodową monarchią konstytucyjną i jednym z największych mocarstw w tamtym czasie. Państwo istniało 51 lat, od 1867 aż do rozpadu w 1918 roku i zakończenia I wojny światowej.

    Świątynia ta stała się także miejscem ceremonii ślubnej innej wybitnej postaci polskiej historii – Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych generała Władysława Sikorskiego.

    Na początku lat 90. XX wieku miasto stanowiło ośrodek ukraińskiego ruchu niepodległościowego. Od 1991 w granicach niepodległej Ukrainy.

    Od 2007 w Stanisławowie wydawany jest Kurier Galicyjski.

    Halicz (ukr. Галич, łac. Halicia gr. Halia Ὑλαίη) – miasto rejonowe w obwodzie iwanofrankiwskim Ukrainy, nad Dniestrem.Adam Bernard Mickiewicz herbu Poraj (ur. 24 grudnia 1798 w Zaosiu lub Nowogródku, zm. 26 listopada 1855 w Konstantynopolu) – polski poeta, działacz i publicysta polityczny, wolnomularz. Obok Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego uważany za największego poetę polskiego romantyzmu (grono tzw. Trzech Wieszczów) oraz literatury polskiej w ogóle, a nawet za jednego z największych na skalę europejską. Określany też przez innych, jako poeta przeobrażeń oraz bard słowiański. Członek i założyciel Towarzystwa Filomatycznego, mesjanista związany z Kołem Sprawy Bożej Andrzeja Towiańskiego. Jeden z najwybitniejszych twórców dramatu romantycznego w Polsce, zarówno w ojczyźnie, jak i w zachodniej Europie porównywany do Byrona i Goethego. W okresie pobytu w Paryżu był wykładowcą literatury słowiańskiej w Collège de France. Znany przede wszystkim jako autor ballad, powieści poetyckich, dramatu Dziady oraz epopei narodowej Pan Tadeusz uznawanej za ostatni wielki epos kultury szlacheckiej w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

    Na początku stycznia 2009 władze ukraińskie odsłoniły pomnik wybudowany w mieście na cześć działacza Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów i przywódcy OUN-B, Stepana Bandery autorstwa lwowskiego rzeźbiarza Mykoły Posikiry. 6 maja 2010 Rada Miejska Iwano-Frankiwska nadała honorowe obywatelstwo tego miasta Stepanowi Banderze i Romanowi Szuchewyczowi, współorganizatorowi ukraińskich batalionów w służbie niemieckiej „Nachtigall” i „Roland” oraz dowódcy UPA.

    Nyíregyháza (IPA: /ɲireɟhazɒ/, przybliżona wymowa polska: /niredźhazo/, rum. Mestecǎneşti ukr. Ньїредьхаза) – miasto na prawach komitatu w północno-wschodniej części Węgier, stolica komitatu Szabolcs-Szatmár-Bereg.Iwano-Frankiwski Narodowy Techniczny Uniwersytet Nafty i Gazu (IFNTUNiG) (ukr. - Івано-Франківський національний технічний університет нафти і газу, ІФНТУНГ), wyższa szkoła techniczna w Iwano-Frankiwsku. Została założona w 1967 roku jako Iwano-Frankiwski Instytut Nafty i Gazu. Od 1994 roku — uniwersytet techniczny.

    Przynależność administracyjna i terytorialna[ | edytuj kod]

  • od założenia w 1662 do 1772 – ziemia halicka, województwo ruskie, prowincja małopolska w Rzeczypospolitej
  • 1772 – 1 listopada 1918 – pod zaborem austriackimkraj koronny Galicja, Cesarstwo Austriackie (od 1867 Austro-Węgry),
  • 1 listopada 1918 – maj 1919 – administracja Zachodnioukraińskiej Republiki Ludowej (od stycznia 1919 tymczasowa siedziba władz ZURL)
  • maj 1919 – 15 marca 1923 – tymczasowa administracja Polski zatwierdzona przez paryską konferencję pokojową 25 czerwca 1919. Od 23 grudnia 1920 siedziba utworzonego tego dnia województwa stanisławowskiego. Suwerenność Polski na terytorium Galicji Wschodniej Rada Ambasadorów uznała 15 marca 1923.
  • 15 marca 1923 – 16 sierpnia 1945 – województwo stanisławowskie, II Rzeczpospolita,
  • 1939 – czerwiec 1941 – okupacja Armii Czerwonej, aneksja ZSRR – obwód stanisławowski, ZSRR,
  • 1941 – 27 lipca 1944 – okupacja Wehrmachtu III Rzesza -Landkreis Stanislau, Dystrykt Galicja, Generalne Gubernatorstwo
  • 27 lipca 1944 – 16 sierpnia 1945 – ponownie okupacja Armii Czerwonej
  • 16 sierpnia 1945 – 1962 – obwód stanisławowski, Ukraińska Socjalistyczna Republika Radziecka w ramach ZSRR,
  • 1962–1991 – obwód iwanofrankiwski, USRR, ZSRR,
  • od 1991 – obwód iwanofrankiwski, Ukraina.
  • Stadion IFNTUNG (ukr. Стадіон ІФНТУНГ) – wielofunkcyjny stadion w Iwano-Frankiwsku na Ukrainie. Domowa arena studenckiej drużyny Fakeł Iwano-Frankiwsk.Hauptsturmführer – w III Rzeszy stopień paramilitarny w Sturmabteilung (SA) i w Schutzstaffel (SS), który odpowiadał stopniowi Hauptmanna (kapitana) w Wehrmachcie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Galicja Wschodnia – określenie używane w latach 1795-1809 na określenie całej Galicji, w opozycji do Nowej Galicji, zwanej niekiedy Zachodnią. Później, do roku 1850, do Galicji Wschodniej wliczano zaś wszystkie tereny na wschód od Tarnowa (z samym miastem włącznie). Po roku 1850 określenie to stosowano dla wschodnich terenów Królestwa Galicji i Lodomerii ze Lwowem, Stanisławowem, Tarnopolem, Przemyślem i Sanokiem, jej zachodni kres stanowiła granica okręgu sądu apelacyjnego we Lwowie - zachodnie granice powiatów: jarosławskiego, brzozowskiego i sanockiego. Stolicą tego regionu był Lwów.
    Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.
    Brześć, dawniej Brześć Litewski, Brześć nad Bugiem, (biał. Брэст, Берасьце, Brest, Bieraście; ros. Брест, Берестье, Briest, Bieriestje; jid. בּריסק, hebr. ברסט ליטובסק; ukr. Берестя, Berestia) – miasto na Białorusi, u ujścia Muchawca do Bugu, siedziba administracyjna obwodu brzeskiego i rejonu brzeskiego. Ośrodek przemysłowy, węzeł kolejowy i drogowy na granicy z Polską, port rzeczny, port lotniczy; uniwersytet (1995), politechnika (1989); ośrodek kultury polskiej na Białorusi, polski konsulat generalny; 310,8 tys. mieszk. (1 stycznia 2010).
    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.
    Chrzanów – miasto w woj. małopolskim, w powiecie chrzanowskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Chrzanów. Wchodzi w skład Jaworznicko-Chrzanowskiego Okręgu Przemysłowego.
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.137 sek.