• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Iuliu Maniu

    Przeczytaj także...
    Karol II Hohenzollern-Sigmaringen (ur. 15 października 1893 w Sinai, Rumunia, zm. 4 kwietnia 1953 w Estoril, Portugalia) – król Rumunii w latach 1930-1940.Michał I, właśc. rum. Mihai I (ur. 25 października 1921 w Sinai) – ostatni król Rumunii w latach 1927–1930 i 1940–1947. Syn Karola II i księżnej Heleny, pochodzi z dynastii Hohenzollern-Sigmaringen. Był następcą Ferdynanda I. W sierpniu 1944 obalił dyktaturę Iona Antonescu. W grudniu 1947 pod naciskiem ZSRR abdykował i wyemigrował do Szwajcarii.
    Alba Iulia (węg. Gyulafehérvár, łac. Apulum, niem. Weißenburg, od 1711 Karlsburg) – miasto w Siedmiogrodzie (Rumunia), stolica okręgu Alba. Leży nad Maruszą. Liczy 58.681 mieszkańców (2011). Merem miasta jest od 2000 roku Mircea Hava z Partii Demokratycznej.

    Iuliu Maniu (ur. 8 stycznia 1873 w Pericei, zm. 5 lutego 1953 w Syhocie) – rumuński działacz narodowy z Siedmiogrodu, organizator rumuńskiego ruchu ludowego, jeden z najważniejszych rumuńskich polityków okresu międzywojennego. Przewodniczący Partii Narodowo-Chłopskiej (rum. Partidul Naţional-Ţărănesc – PNT), trzykrotnie sprawował funkcję premiera (w latach 1928–1930, w 1930 roku i w latach 1932–1933).

    Petru Groza (ur. 7 grudnia 1884 - zm. 7 stycznia 1958) - rumuński polityk, premier w latach 1945-1952, Przewodniczący Prezydium Wielkiego Zgromadzenia Narodowego (głowa państwa rumuńskiego) w latach 1952-1958.Alexandru Vaida-Voievod lub Vaida-Voevod, właśc. Alexandru Vaida (ur. w 1872 r. w Olpret, obecnie Bobâlna, zm. 19 marca 1950 r. w Sybinie) – rumuński lekarz, publicysta i polityk. Jeden z głównych inicjatorów i twórców zjednoczenia Siedmiogrodu z Królestwem Rumunii w 1918 roku. Po tym wydarzeniu przyjął przydomek Voievod (czasem Voevod). W okresie międzywojennym czołowy polityk rumuńskiej Partii Narodowo-Chłopskiej. Trzykrotnie sprawował funkcję premiera Rumunii. Po II wojnie światowej aresztowany przez władze komunistyczne w dniu 24 marca 1945 i osadzony rok później w areszcie domowym w Sybinie. Do końca życia nie odzyskał wolności.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Z końcem I wojny światowej, w październiku 1918 r., wraz z T. Mihalim zorganizował w Siedmiogrodzie Centralną Radę Narodową Rumuńską, która uzyskała szerokie poparcie rumuńskiego społeczeństwa. Wyłoniona z Rady piętnastoosobowa Rada Rządząca z I. Maniu na czele uchwaliła w ciągu 1919 r. szereg aktów organizujących życie w Siedmiogrodzie, w tym dekrety o reformie rolnej, o nacjonalizacji uniwersytetu w Kluż i in. Wraz z A. Vaidą-Voievodem kierował umiarkowaną, burżuazyjno-demokratyczną Narodową Partią Siedmiogrodu, która w 1926 r. wraz z bardziej lewicową Partią Chłopską utworzyła dynamicznie działające stronnictwo „narodowo-chłopskie”. W wyborach parlamentarnych z tegoż roku ta nowa Partia Narodowo-Chłopska stała się trzecią siłą polityczną w kraju, uzyskując 28% głosów. Przeciwstawiające się opcji liberalnej, w maju 1928 r. Maniu zwołał do Alba Iulia ogromną manifestację chłopską obliczaną na 100–200 tys. uczestników, która o mało co nie przerodziła w rozruchy antyrządowe. Doprowadziło to w listopadzie tegoż roku do ustąpienia Vintilă Brătianu i zwycięstwa „ţărănistów”.

    Syhot Marmaroski (rum. Sighetu Marmației, węg. Máramarossziget) – miasto w północnej Rumunii. Leży tuż przy granicy z Ukrainą, w okręgu Marmarosz (rum. Maramureș), nad Cisą. Liczy około 44,2 tys. mieszkańców.Żelazna Gwardia (rum. Garda de Fier) - organizacja polityczna działająca w Rumunii w latach 1930-1941. Założona przez C. Z. Codreanu, początkowo jako formacja paramilitarna Legionu Michała Archanioła (rum. Legiunea Arhanghelul Mihail), działającego od 1927.

    Okres sprawowania funkcji premiera przez I. Maniu przypadł na trudne lata wybuchu światowego kryzysu gospodarczego. Przyniósł on pewne złagodzenie centralizmu państwowego (reforma administracyjna) i ogólnych stosunków politycznych w kraju, chociaż w 1929 r. rząd Maniu krwawo stłumił strajki robotnicze w zagłębiu górniczym Lupeni, gdzie padło ok. 100 zabitych i rannych. Szukając poparcia dla swej polityki wśród obcych kapitalistów, musiał Maniu poczynić szereg ustępstw na ich korzyść, jednak nie chciał się zgodzić na objęcie tronu przez księcia Karola. Gdy Karol przybył jednak w czerwcu 1930 r. do Bukaresztu i objął panowanie jako Karol II, Maniu ustąpił z rządu. Kierowanie nim powierzono mu jeszcze raz, na krótko na przełomie 1932 i 1933 r. W tym czasie zaznaczyła się u niego wyraźny spadek radykalizmu społecznego i wzrost tendencji nacjonalistycznych, co przed grudniowymi wyborami do parlamentu w 1937 r. zaowocowało nawet zawarciem częściowego porozumienia wyborczego z jawnie faszyzującą Żelazną Gwardią.

    Proces pokazowy – stosowana w państwach totalitarnych metoda publicznego inkryminowania całych grup społecznych lub politycznych poprzez wytaczanie publicznego procesu z oskarżenia sfingowanego (komunistyczne procesy pokazowe w ZSRR i państwach demokracji ludowej) lub oskarżenia rzeczywistego, lecz z pominięciem tradycyjnych form państwa prawa i procedury karnej (procesy pokazowe w Niemczech nazistowskich). Rozprawa sądowa z udziałem oskarżonych w procesie pokazowym stawała się osią propagandowego ataku na reprezentowaną przez nich grupę społeczną, uznaną za wrogą przez państwo (por. wróg ludu), za którym często następowała fala represji sądowych, policyjnych lub administracyjnych skierowanych wobec członków tej grupy.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    W czasie II wojny światowej, w momencie przejścia Rumunii na stronę aliantów wszedł jako przedstawiciel swojej partii w skład nowego rządu, powołanego przez króla Michała I 23 sierpnia 1944 r. W grudniu 1945 r. wszedł również do zreorganizowanego rządu Petru Grozy, który 6 lutego następnego roku został uznany przez Wielką Brytanię i Stany Zjednoczone. W 1947 r., po odgórnym rozwiązaniu Partii Narodowo-Chłopskiej, został aresztowany przez władze komunistyczne i w listopadzie skazany na dożywocie w procesie pokazowym. Zmarł w wyznaczonym mu zamiast więzienia (ze względu na wiek) miejscu odosobnienia Sighet.

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie. Bukareszt (rum. București) – stolica i centrum przemysłowo-usługowe Rumunii. Leży w południowo-wschodniej części kraju (44°25′N 26°06′E), nad rzeką Dymbowicą.




    Warto wiedzieć że... beta

    Kluż-Napoka, do roku 1974 oficjalną nazwą miasta było Kluż (Cluj) (dawniej: Cladiopol, Claudiopolis, Koloszwar, rum. Cluj-Napoca, węg. Kolozsvár, niem. Klausenburg) – miasto o charakterze przemysłowym, leżące w północno-zachodnim Siedmiogrodzie (Rumunia), 130 km na południe od granicy z Ukrainą.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Siedmiogród lub Transylwania (rum. Transilvania lub Ardeal, węg. Erdély, niem. Siebenbürgen) – kraina historyczna położona na Wyżynie Siedmiogrodzkiej w centralnej Rumunii. Główne miasta Siedmiogrodu to Braszów, Kluż-Napoka, Sybin i Târgu Mureș. Zamieszkany jest przez ludność narodowościowo mieszaną, większość stanowią Rumuni, ale zamieszkują ten teren także bardzo liczne mniejszości narodowe, przede wszystkim węgierska, saska (niemiecka), szeklerska i cygańska.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej (cz. Národní knihovna České republiky) – biblioteka narodowa Czech z siedzibą w Pradze. Biblioteka znajduje się w gmachu Clementinum. Jedna z najstarszych bibliotek na terenie Czech, której zbiory obejmują ponad 6,5 miliona woluminów.
    Język rumuński (dakorumuński, limba română, limba dacoromână, arch. limba rumână) to język z grupy romańskiej (podgrupa wschodnioromańska) języków indoeuropejskich, którym posługuje się około 24 mln osób, z czego około 17,25 mln w Rumunii, około 2,7 mln w Mołdawii (zob. język mołdawski), około 200 tysięcy w Izraelu, około 100 tysięcy w Serbii i około 400 tysięcy na Ukrainie; mniejsze skupiska użytkowników w innych krajach (Australia, Azerbejdżan, Kanada, Węgry, Kazachstan, Rosja i USA).
    Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny (NUKAT) – katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich funkcjonujący od lipca 2002 roku. Katalog obejmuje pozycje ze wszystkich katalogów rozproszonych naukowych bibliotek uniwersyteckich tworzących NUKAT. Obecnie jest to 130 bibliotek naukowych, w tym 37 z Warszawy oraz 17 z Krakowa, w dalszej kolejności są biblioteki gdańskie (10), wrocławskie (10) oraz łódzkie (9).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.