• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Iszym - rzeka

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Język kazachski (także: język kazaski, kaz. қазақ тілі, қазақша) – język należący do podgrupy kipczacko-nogajskiej, grupy kipczackiej języków tureckich (wraz z z językiem karakałpackim, nogajskim i północnymi dialektami uzbeckiego). Jest on językiem ojczystym dla około 8,3 milionów ludzi. Poza Kazachstanem używa się go między innymi w Chińskiej Republice Ludowej, Uzbekistanie, Rosji i Mongolii. Mniejsze skupiska Kazachów znajdują się także w Afganistanie, Iranie, Turcji i Niemczech.
    Nur-Sułtan (kaz. Нұр-Сұлтан; do 1961 Akmolińsk, do 1992 Celinograd, do 1998 Akmoła, do 2019 Astana) – stolica i drugie co do liczby ludności (po Ałmaty) miasto w Kazachstanie, położone w północnej części kraju na Pogórzu Kazachskim, na północny zachód od Karagandy nad rzeką Iszym.

    Iszym (ros. Иши́м, kaz. Есіл) – rzeka w północnym Kazachstanie i w Rosji zauralskiej, lewy dopływ Irtyszu. Jej długość wynosi 2450 km, powierzchnia zlewni 177 tys. km², średni przepływ (215 km od ujścia) 56,3 m³/s, a maksymalny przepływ 686 m³/s. Charakteryzuje się śnieżnym reżimem zasilania, z maksimum w maju i czerwcu.

    Pierwomajka (kaz. i ros. Первомайка) – wieś w północnym Kazachstanie, w obwodzie akmolskim, w rejonie Astrachan, siedziba administracyjna okręgu wiejskiego Pierwomaj (należy do niego także wieś Łozowoje). W 2009 roku liczyła 1388 mieszkańców.Kargały (kaz. Қарғалы, do 2007 roku Fabricznyj, kaz. Фабричний) – wieś w Kazachstanie; w obwodzie ałmackim; 16 600 mieszkańców (2006). Przemysł spożywczy.

    Źródła Iszymu leżą w górach Nijaz w północnej części centralnego Pogórza Kazachskiego. W górnym biegu w większości obiera kierunek zachodni oraz północno-zachodni i płynie w wąskiej dolinie o stromych brzegach, przecinając m.in. stolicę Kazachstanu Nur-Sułtan. Następnie koło miasta Atbasar zmienia kierunek na południowo-zachodni, po czym za Dierżawińskiem robi zwrot na północ i północny wschód. Wypływa na Step Iszymski na Nizinie Zachodniosyberyjskiej, przepływa przez Pietropawłowsk, przecina granicę kazachsko-rosyjską, miasto Iszym i uchodzi do Irtyszu koło wsi Ust-Iszym. W dolnym biegu dolina Iszymu jest bagnista, wiosną rzeka rozlewa się do 15 km szerokości. Zamarza w listopadzie, rozmarza w kwietniu lub maju. Największe dopływy to Kołuton, Żabaj, Akkanburłuk, Tersakkan.

    Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Azji (88% powierzchni) i częściowo w Europie (12% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba), powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego – na długości 2340 km.Reżim rzeczny (reżym rzeczny, ustrój rzeczny) - charakterystyczny, rytmiczny przebieg zjawisk hydrologicznych w rzece w ciągu roku, ustalony na podstawie wieloletnich obserwacji.

    Rzeka jest żeglowna na odcinku 270 km w górę od Pietropawłowska i około 100 km przed ujściem (w dół od Wikułowa).

    Na rzece dwa zbiorniki retencyjne: Wiaczesławski i Siergiejewski. Jej wody są wykorzystywane jako pitne i do nawodnienia pól.

    Główne dopływy są prawe: Kołuton, Żabaj, Akkanburłuk

    Iszym (ros. Ишим) — miasto w środkowo-południowej części Rosji, w obwodzie tiumeńskim. Położone jest na lewym brzegu rzeki Iszym, 120 km od granicy z Kazachstanem.Atbasar (kaz. i ros.: Атбасар) – miasto w północnym Kazachstanie, w obwodzie akmolskim, nad rzeką Żabaj, siedziba administracyjna rejonu Atbasar. W 2009 roku liczyło ok. 30,5 tys. mieszkańców. Centrum regionu rolniczego oraz ośrodek przemysłu spożywczego, elektromaszynowego i materiałów budowlanych.

    Miasta nad rzeką: w Kazachstanie Nur-Sułtan, Pierwomajka, Siergiejewka, Dierżawińsk, Siergiejewka, Pietropawłowsk; w Rosji Iszym, Bałagany, Kargały, Ust-Iszym.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • rzeki w Rosji



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.
    Nizina Zachodniosyberyjska (ros. Западно-Сибирская равнина, Zapadno-Sibirskaja rawnina) – rozległa nizina (niż) w azjatyckiej części Rosji, między Uralem na zachodzie i Wyżyną Środkowosyberyjską na wschodzie (rzeka Jenisej jest granicą) oraz od Morza Karskiego na północy do Pogórza Kazachskiego, Płaskowyżu Turgajskiego i Ałtaju na południu.
    Pietropawłowsk (kaz. Петропавл, Petropawł; ros. Петропавловск, Pietropawłowsk) - miasto w Kazachstanie, ośrodek administracyjny obwodu północnokazachstańskiego, nad Iszymem. Ludność: 193,3 tys. mieszkańców (2008). Transportem miejskim są trolejbusy.
    Dierżawinsk (kaz. i ros.: Державинск) – miasto w północnym Kazachstanie, w obwodzie akmolskim, nad rzeką Iszym, siedziba administracyjna rejonu Żarkajyng. W 2009 roku liczyło ok. 6 tys. mieszkańców. Ośrodek przemysłu olejarskiego.
    Nizina Iszymska (ros.: Ишимская равнина, Iszymskaja rawnina; kaz.: Есіл жазығы, Jesyl żazygy), Step Iszymski (ros.: Ишимская степь, Iszymskaja stiep’; kaz.: Есіл даласы, Jesyl dalasy) – równina w azjatyckiej części Rosji i w Kazachstanie, część Niziny Zachodniosyberyjskiej, między Tobołem a Irtyszem. Leży na wysokości 120–140 m n.p.m. i zbudowana jest z neogenicznych osadów piaszczysto-gliniastych, przykrytych gliną lessową. Równina poprzecinana płytkimi dolinami rzecznymi. W obniżeniach występuje dużo jezior. W okresie letnim niektóre jeziora i rzeki wysychają. Na równinie dominują stepy łąkowe i lasy brzozowe na czarnoziemach i szarych glebach leśnych. Część południowa wykorzystana pod uprawę zbóż.
    Terysakkan (także Tersakkan; kaz.: Терісаққан; ros.: Терсаккан) – rzeka w środkowym Kazachstanie, lewy dopływ Iszymu. Długość – 334 km, powierzchnia zlewni – 19,5 tys. km, średni przepływ – 2,5 m/s, maksymalny przepływ – 52,7 m/s. Reżim śnieżny z maksimum wiosną (90% całorocznego przepływu).
    Zbiornik retencyjny (sztuczne jezioro zaporowe) – sztuczny zbiornik wodny, który powstał w wyniku zatamowania wód rzecznych przez zaporę wodną. Zazwyczaj powstają one w terenach górskich, gdzie koszt budowy zapory w węższej dolinie jest niższy. Zbiorniki te mogą pełnić wiele funkcji, wśród których pewne nawet się wykluczają (np. funkcja energetyczna i przeciwpowodziowa, funkcja zaopatrzenia w wodę i rekreacyjna). Utworzenie sztucznego zbiornika wodnego powoduje znaczące zmiany lokalnego środowiska naturalnego, często budowie zapór towarzyszą protesty ekologów.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.016 sek.