• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Islamski socjalizm



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Suharto (ur. 8 czerwca 1921 w Kemusuk, zm. 27 stycznia 2008 w Dżakarcie) – polityk indonezyjski, wojskowy, wieloletni prezydent państwa.

    Islamski socjalizm – termin ukuty przez muzułmańskich teologów, określający bardziej uduchowioną formę socjalizmu. Islamscy socjaliści uważają, że nauki Koranu i Mahometa – szczególnie zakat – są zgodne z zasadami równości gospodarczej i społecznej. Muzułmańscy socjaliści czerpią inspirację z wczesnego ustroju Medyny ustanowionego przez Mahometa. W przeciwieństwie do zachodniego ruchu socjalistycznego (jak i chrześcijańskich demokratów), część z nich nie chce rozdziału religii od państwa, deklarując przy tym chęć budowy demokratycznych struktur państwowych. Za narodziny współczesnego socjalizmu islamskiego uznaje się początek ruchu antyimperialistycznego na Bliskim Wschodzie.

    Palestyńczycy – część arabskich mieszkańców byłego brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny, obecnie skupionych na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy - tworzących Autonomię Palestyńską. Pozostała część - to tzw Arabowie izraelscy, zamieszkujący w Izraelu. Nazwa Palestyńczycy/ Filastyni pochodzi od indoeuropejskich Filistynów, zasiedlających w starożytności wąski, nadmorski pas ziemi, obejmujący Strefę Gazy i jej północne przyległości z miastami Aszdod i Aszkelon. Poza nazwą semiccy Palestyńczycy i niesemiccy Filistyni nie mają jednak ze sobą nic wspólnego.Huari Bumedien (Houari Boumédiènne), właśc. Muhammad ibn Ibrahim Abu Charuba (Bucharuba), arab. هواري بومدين (ur. 23 sierpnia 1927, zm. 27 grudnia 1978) – algierski polityk, od 19 czerwca 1965 do 27 grudnia 1978 prezydent Algierii oraz Prezes Rady Rewolucyjnej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Za prekursora islamskiego socjalizmu przez wielu uważany jest Abu Dharr al-Ghifari, przyjaciel Mahometa. Protestował on przeciw niesprawiedliwości społecznej i gromadzeniu bogactwa przez klasę rządzącą kalifatem, a szczególności Usmana ibn Affana. Wzywał przy tym do sprawiedliwej redystrybucji bogactwa. Według części historyków do pierwszych fuzji islamu i ideologii socjalistycznej doszło w Rosji na przełomie wieku XIX i XX wieku. Ruch ten narodził się w Tatarstanie i skupiał głównie islamskich chłopów i drobnomieszczan pozostających w opozycji do monarchii rosyjskiej. Ruch został brutalnie stłumiony z inicjatywy caratu. Represje spowodowały zejście islamskich socjalistów do podziemia i rozpoczęcie przez nich współpracy z socjalistami, socjaldemokratami i komunistami tworzącymi antycarską opozycję. W tym czasie wykrystalizował się ruch islamski znany jako Wäisi, który po rewolucji w 1905 roku wprost określał się jako „islamski socjalizm”.

    Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.Muhammad Ali Jinnah (urdu: محمد على جناح, ur. 25 grudnia 1876 w Karaczi w Indiach Brytyjskich, zm. 11 września 1948 również w Karaczi, ob. Pakistan) – polityk indyjski i pakistański, z zawodu adwokat. Znany jest także jako Wielki Prowadzący (urdu: قائد اعظم - Kuaid-e-Azam) lub Ojciec Narodu (Baba-e-Kaum).

    Pierwszy rząd, a w zasadzie komuny oparte na zasadach socjalizmu islamskiego, powstały w czasie rewolucji październikowej, podczas której Wäisi sprzymierzyli się z ruchem bolszewickim i poparli program polityczny Włodzimierza Lenina. Po śmierci Lenina w 1924 roku, Wäisi wycofali swoje poparcie względem rządu i uznali, że islam jest ideą odrębną od komunizmu w bolszewickim wydaniu. W rezultacie ruch naraził się na czystki ze strony administracji Józefa Stalina i został rozbity w latach 30. W czasie rewolucji aktywny był również Muzułmański Socjalistyczny Komitet Kazania.

    Ali Szari’ati (perski على شريعتى; ur. 23 listopada 1933 r. w Kahak, zm. 19 czerwca 1977 w Southampton) – filozof, rewolucjonista, socjolog i teolog irański. Skupiał się na socjologii religii. Jest uznawany za jednego z głównych, wpływowych irańskich intelektualistów XX wieku.Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.

    Kolejni działacze propagujący fuzję islamu z socjalizmem pojawili się w Indiach. Jednym z nich był antykolonialny działacz Ubaidullah Sindhi który ścigany przez władze kolonialne ukrył się w Rosji gdzie był świadkiem tamtejszej rewolucji. W Rosji pozostał do 1923 roku gdzie zapoznał się z ideologią komunistycznych rewolucjonistów. Sindhi odrzucił komunistyczne poglądy tj. odrzucenie religii i ateizm, przyjął natomiast tradycyjnie socjalistyczne doktryny tj. równość ekonomiczna i sprawiedliwość społeczna. Zbliżone do Sindhiego poglądy miał Hafiz Rahman Sihwarwl który również przyjął lewicowe poglądy na skutek rewolucji rosyjskiej. Kontynuatorami tej linii był m.in. Khalifa Abdul Hakim który stał się szczególnie aktywny po utworzeniu niepodległego Pakistanu w 1947 roku gdzie tamtejsi socjaliści islamscy przyjęli poglądy o wiele bardziej zbliżone do europejskiej socjaldemokracji aniżeli pierwsi działacze zafascynowani rewolucją rosyjską. Temat islamskiego socjalizmu rozwinął również pakistańsko-indyjski myśliciel Muhammad Ikbal.

    Wojciech Roszkowski (ur. 20 czerwca 1947 w Warszawie) – polski ekonomista i historyk, profesor nauk humanistycznych, poseł do Parlamentu Europejskiego VI kadencji.Usman ibn Affan (arab. عثمان بن عفان ) (ur. 574 w Mekce - zm. 17 lipca 656 w Medynie) - trzeci "kalif prawowierny". Kalifem został wybrany w 644 roku przez specjalną sześcioosobową radę i pozostał nim do końca życia. W trakcie jego panowania Arabowie zdobyli większą część Egiptu, Persji, Cypr, oraz część Kaukazu. Na stanowisku kalifa zastąpił go Ali ibn Abi Talib. Na jego rozkaz i za jego panowania skompilowano wersję Koranu. Często oskarżany był o nepotyzm. Został zabity przez buntowników i pochowano go w Medynie.

    Inny nurt islamskiego socjalizmu powstał na Bliskim Wschodzie po utworzeniu w 1948 roku państwa Izrael. Nurt ten był nacjonalistyczny i rewolucyjny i zbliżony do socjalizmu arabskiego. Odrębnym od islamskiego socjalizmu nurtem był baasizm, głoszący równouprawnienie wyznań i świeckość państwa, uznający jednak islam za wyjątkowe świadectwo arabskiej kultury. Z czasem ruchy antykolonialne w krajach takich jak Jemen, Egipt, Syria, Algieria czy Irak zostały zdominowane przez ruch socjalistyczny.

    Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.Ahmad Ben Bella, Ahmad ibn Billa (arab. أحمد بن بلّة, (ur. 25 grudnia 1918 w Maghnii, zm. 11 kwietnia 2012 w Algierze) – pierwszy prezydent Algierii, przez wielu uważany za ojca państwa, urodzony w małym miasteczku Maghnia w zachodniej Algierii w sufickiej rodzinie; współtworzyciel Frontu Wyzwolenia Narodowego. W latach 1962–1965 był premierem Algierii, a od 1963 do 1965 prezydentem.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.
    Oman (arab. عُمان Uman), Sułtanat Omanu (arab. سلطنة عُمان Saltanat Uman) – państwo w Azji, leżące na Półwyspie Arabskim, nad Morzem Arabskim i Zatoką Omańską. Graniczy z Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi, Arabią Saudyjską i Jemenem. Stolica mieści się w mieście Maskat. Oman należy do Ligi Państw Arabskich.
    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.
    Ludowo-Demokratyczna Partia Afganistanu (LDPA) - partia polityczna założona przez komunistów afgańskich 1 stycznia 1965 roku, jako socjalistyczna, lewicowa, radykalna i opozycyjna wobec monarchicznego rządu. Program LDPA opierał się głównie na reformie rolnej, upowszechnieniu oświaty i edukacji, prymacie sektora państwowego nad prywatnym w gospodarce i budowie nowoczesnego postfeudalnego społeczeństwa. Jej członkami i sympatykami byli w większości zwolennicy jak najszybszych przeobrażeń i zmian społeczno-politycznych w Afganistanie.
    Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.
    Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.061 sek.