• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Iranistyka

    Przeczytaj także...
    Elżbieta Ewa Bieńkowska z domu Moycho (ur. 4 lutego 1964 w Katowicach) – polska urzędniczka samorządowa i polityk. Od 2007 minister rozwoju regionalnego w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska, senator VIII kadencji.Kinga Joanna Paraskiewicz (z domu Maciuszak; ur. 2 września 1966 w Krakowie) – polska orientalistka, iranistka, doktor habilitowany nauk humanistycznych w dyscyplinie językoznawstwo, adiunkt w Instytucie Orientalistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego; zastępca dyrektora Instytutu Orientalistyki UJ (2008–2016).
    Uniwersytet Humboldta w Berlinie (niem. Humboldt-Universität zu Berlin, HU Berlin) – najstarszy, założony przez Wilhelma von Humboldta w 1809, uniwersytet w Berlinie, w latach 1828-1946 funkcjonował pod nazwą Friedrich-Wilhelms-Universität, od 1949 pod imieniem braci von Humboldt: Wilhelma i Aleksandra.

    Iranistyka – jedna z dziedzin orientalistyki, zajmująca się badaniem języków irańskich i irańskiego obszaru kulturowego, do którego zalicza się współczesne państwa: Afganistan, Iran oraz Tadżykistan. Obok badań skupionych przede wszystkim na Iranie i jego języku – perskim, badacze opracowują kultury i języki pozostałych ludów irańskich, np. Beludżów, Kurdów, Osetyjczyków czy Tadżyków. Z tego powodu iranistyka dzieli się wewnętrznie na powiązane ze sobą poddyscypliny, np. afganologię, której przedmiot badań ogranicza się do Afganistanu, kurdologię – Kurdystanu, tadżykologię – Tadżykistanu.

    Iran (pers. ايران – Irān), (dawniej znany powszechnie na Zachodzie jako Persja) pełna nazwa: Islamska Republika Iranu (pers. جمهوری اسلامی ايران – Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān) – państwo na Bliskim Wschodzie, leżące nad Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.Orientalistyka – nauka o kulturach orientalnych: językach, literaturze, sztuce, historii, społeczeństwie, życiu codziennym i obyczajach, polityce, religii, filozofii itp. Na ogół przyjmuje się, że odnosi się do kultur (ludów, cywilizacji) Orientu, czyli Azji, Bliskiego Wschodu, Maghrebu, ale często w obręb jej zainteresowania włącza się także kultury obszaru Sahelu i tzw. Czarnej Afryki, a w interpretacjach skrajnych (np. francuska, zob. INALCO) także kultury Oceanii, a nawet Europy Środkowo-Wschodniej.

    W Polsce istnieją tylko dwa ośrodki badań iranistycznych: Zakład Iranistyki Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Zakład Iranistyki Instytutu Filologii Orientalnej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Artur Orzech (ur. 22 lutego 1964 w Jeleniej Górze) – polski dziennikarz muzyczny, prezenter radiowy i telewizyjny, konferansjer.Zakład Iranistyki – jednostka organizacyjna Instytutu Filologii Orientalnej na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Polscy iraniści[ | edytuj kod]

  • Andrzej Ananicz
  • Elżbieta BieńkowskaUniwersytet Jagielloński
  • Aleksander ChodźkoCollège de France
  • Władysław Dulęba – Uniwersytet Jagielloński
  • Wojciech Kazimirski-Biberstein
  • Tadeusz Jan Kowalski
  • Anna Krasnowolska – Uniwersytet Jagielloński
  • Tadeusz Krusiński
  • Franciszek Machalski – Uniwersytet Jagielloński
  • Kinga Paraskiewicz – Uniwersytet Jagielloński
  • Barbara Mękarska – Uniwersytet Jagielloński
  • Ignacy PietraszewskiUniwersytet Berliński
  • Andrzej Pisowicz – Uniwersytet Jagielloński
  • Jadwiga Pstrusińska – Uniwersytet Jagielloński
  • Kaweh Pur RahnamaUniwersytet Warszawski
  • Renata Rusek-Kowalska – Uniwersytet Jagielloński
  • Jolanta Sierakowska-Dyndo
  • Wojciech Skalmowski – Uniwersytet Jagielloński, Katolicki Uniwersytet w Lowanium
  • Bogdan Składanek – Uniwersytet Warszawski
  • Maria Składankowa – Uniwersytet Warszawski
  • Marek Smurzyński – Uniwersytet Jagielloński
  • Elżbieta Wnuk-Lisowska – Uniwersytet Jagielloński
  • August Kościesza-Żaba
  • Piotr Chelkowski – Uniwersytet Nowojorski
  • Artur Orzech
  • Katarzyna Javaheri
  • Karolina Rakowiecka-Asgari – Uniwersytet Jagielloński
  • Marijan Mole
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anna Krasnowolska. Iranian studies in Poland. „Iranian Studies”. Issue 2-4 (20), s. 179-221, 1987. Taylor & Francis. DOI: 10.1080/00210868708701701 (ang.). 
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Anna Krasnowolska: Iranian Studies in Poland. W: Encyclopædia Iranica, Online Edition. Last Updated: December 13, 2013.
  • Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Wojciech Jan Skalmowski (pseud. „Maciej Broński”, „M. Broński”, „Piotr Meynert”; ur. 24 czerwca 1933 w Poznaniu, zm. 18 lipca 2008 w Brukseli) – polski orientalista, literaturoznawca, eseista, pisarz, publicysta, krytyk literacki.




    Warto wiedzieć że... beta

    Encyclopædia Iranica – kompleksowa anglojęzyczna encyklopedia skupiająca się na irańskiej historii, kulturze i cywilizacji, obejmująca okres od czasów prehistorycznych do współczesności. Wydawana jest przez Centrum Studiów Irańskich na Columbia University, a stworzona przez międzynarodowy komitet redakcyjny składający się z 38 osób, prowadzony przez Ehsana Yarshatera i Ahmada Ashrafa. Encyklopedia traktowana jako standardowa praca w dziedzinie badań Iranu.
    Języki irańskie – podrodzina języków indoeuropejskich, którymi posługuje się przeszło 100 mln osób zamieszkujących Bliski i Środkowy Wschód oraz Azję Środkową. Wśród nich najbardziej rozpowszechnione są: perski (75 mln), paszto (40 mln) i kurdyjski (32 mln).
    Aleksander Borejko Chodźko herbu Kościesza (ur. 30 sierpnia 1804 w Krzywiczach, zm. 27 grudnia 1891 w Noisy-le-Sec we Francji) – polski poeta, orientalista i slawista.
    Język perski, nowoperski (per. فارسی fārsī) – język z grupy irańskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się ponad 50 mln mówiących, zamieszkujących głównie Iran (40 mln), Afganistan (7 mln) i Irak (200 tys.). Jest on jednocześnie lingua franca dla blisko 80 mln mieszkańców Środkowego Wschodu.
    Władysław Dulęba (ur. 1920 w Tłumaczu, zm. 1987 w Kanadzie) – polski iranista, pracownik i wykładowca Uniwersytetu Jagiellońskiego, redaktor „Polskiego Wydawnictwa Muzycznego". W 1966 roku ukończył studia orientalistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, uzyskując tytuł magistra w dziedzinie literatury perskiej. Habilitował się w 1986 roku. Był pierwszym tłumaczem z oryginału perskiego poezji Rumiego.
    Jolanta Sierakowska-Dyndo - polska afganolożka i iranistka, profesor w Zakładzie Iranistyki Uniwersytetu Warszawskiego.
    Tadeusz Jan Kowalski (ur. 21 czerwca 1889 w Châteauroux we Francji, zm. 5 maja 1948 w Krakowie) – polski orientalista (turkolog, arabista i iranista), profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek Polskiej Akademii Umiejętności; sekretarz generalny PAU w latach 1939–1948.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.809 sek.