• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Insurekcja Deniski

    Przeczytaj także...
    Centralizacja Lwowska, właśc. Zgromadzenie Centralne – kierownictwo tajnej organizacji trójzaborowego ruchu niepodległościowego.Joachim Mokosiej Denisko (ur. ok. 1756 - zm. ok. 1812) – szlachcic wołyński, oficer, z przekonań jakobin, brygadier w insurekcji kościuszkowskiej. Komisarz cywilno-wojskowy powiatu krzemienieckiego.
    Bukowina (rum. Bucovina, ukr. Буковина) – kraina historyczna położona pomiędzy Karpatami Wschodnimi a środkowym Dniestrem, obecnie, od II wojny światowej dzieli się na:

    Insurekcja Deniski – pierwszy po insurekcji kościuszkowskiej zbrojny zryw Polaków w walce o niepodległość.

    Już u schyłku insurekcji kościuszkowskiej na Podolu, Bukowinie i Wołoszczyźnie organizowały się polskie wojskowe obozy szkoleniowe, w których Polacy, korzystając z poparcia Turcji, oczekiwali na rychłą w ich mniemaniu wojnę z Rosją. Liczbę stacjonującej tam szlachty ocenia się na 1–1,7 tys. osób. Obozy te były wizytowane przez oficerów angielskich i francuskich. Spiskowcy mieli ponadto dobre kontakty z Centralizacją Lwowską.

    Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część Azji południowo-zachodniej, Afrykę północną i Europę południowo-wschodnią. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.Pańszczyzna – przymusowa i darmowa praca w formie renty feudalnej wykonywana przez chłopów na rzecz właściciela ziemskiego w wymiarze ustalonym jednostronie przez niego bądź według norm zwyczajowych lub prawnych. Wykształciła się w Europie w okresie feudalnym, po czym powoli zaczęła zamierać w wyniku przechodzenia na czynsz.

    Na początku marca 1797 roku grupa oficerów powołała Związek Wojskowy z brygadierem Joachimem Deniską na czele i ułożyła akt powstania, w którym głoszono między innymi zniesienie stanów. Polityczną reprezentacją insurekcji miało być Zgromadzenie Narodowe. Na cywilnego naczelnika powstania przewidziano Waleriana Dzieduszyckiego, dowództwo wojskowe miało być zaś powierzone Karolowi Kniaziewiczowi.

    Wołoszczyzna (rum. Țara Românească albo Valahia) – kraina historyczna w Rumunii, obejmująca Nizinę Wołoską, położona pomiędzy Karpatami Południowymi a dolnym Dunajem. Dzieli się na Muntenię (Multany) oraz Oltenię, położoną na prawym brzegu rzeki Aluty. Na stokach Karpat występują złoża ropy naftowej. Główne miasta to Bukareszt (stolica Rumunii), Ploeszti (rum. Ploiești, główny ośrodek wydobycia ropy), Braiła (port naddunajski), Piteşti oraz Krajowa (główne miasto Oltenii).Zaleszczyki (ukr. Заліщики) – miasto na Podolu, położone w głębokim jarze w zakolu Dniestru, administracyjnie znajduje się w obwodzie tarnopolskim Ukrainy.

    W maju 1797 roku w grupie oficerów nastąpił konflikt, Denisko zmuszony został do złożenia dowództwa. Równolegle wskutek infiltracji wywiadu rosyjskiego wśród członków Centralizacji Lwowskiej nastąpiły aresztowania (zatrzymano między innymi Dzieduszyckiego). Pomimo tego 26 maja Denisko z grupą około 200 zwolenników przekroczył w okolicy Zaleszczyk granicę austriacką. Ogłoszony przez Zgromadzenie Narodowe manifest zapowiadał między innymi zniesienie pańszczyzny.

    Podole (łac. Podolia, ukr. Поділля, Podilla, ros. Подолье, Podolje, rum. Podolia, tur. Podolya) – kraina historyczna i geograficzna (Wyżyna Podolska) nad północnymi dopływami środkowego Dniestru (np. Smotrycz, Zbrucz) i w górnym biegu rzeki Boh.Karol Otto Kniaziewicz herbu własnego (ur. 4 maja 1762 w Asītes (Assieten) w ówczesnej Kurlandii, zm. 9 maja 1842 w Paryżu) – generał dywizji Wojsk Polskich, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej, jeden z dowódców Legionów Polskich we Włoszech, twórca i dowódca Legii Naddunajskiej, uczestnik kampanii napoleońskiej, działacz emigracyjny.

    Już kilka dni później, 30 czerwca, w pierwszym starciu pod Dobronowicami powstańcy zostali rozbici przez wojsko austriackie; część z nich została wyparta do Turcji. Wzięci do niewoli zostali straceni 11 lipca w pobliżu Czernowiec. W końcu lipca Austriacy zlikwidowali resztki polskich obozów wojskowych.

    Marian Włodzimierz Kukiel (ur. 15 maja 1885 w Dąbrowie Tarnowskiej, zm. 15 sierpnia 1973 w Mabledon – hrabstwo Kent) – generał dywizji Wojska Polskiego, historyk wojskowości, działacz społeczny, polityk.Imperium Rosyjskie, Cesarstwo Rosyjskie (ros. Российская империя) – oficjalna nazwa Rosji w latach 1721–1917. Imperium Rosyjskie u szczytu swej potęgi w 1866 roku liczyło 23,7 mln km² i było trzecim najrozleglejszym państwem w historii ludzkości, po imperium brytyjskim i Wielkim Ułusie Mongolskim. Stolicą Imperium Rosyjskiego był przez niemal cały okres jego istnienia Petersburg. W początkowym okresie historii Imperium krótkotrwałą rolę stolicy pełniła także Moskwa (1728–1730), pozostająca do 1812 roku największym miastem Rosji i miejscem koronacji carów.

    W powstaniu brał udział między innymi późniejszy generał, Jan Kanty Julian Sierawski.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Kronika powstań polskich 1794–1944, Wydawnictwo Kronika, Warszawa, ​ISBN 83-86079-02-9​, ss. 57–58.
  • Marian Kukiel, Próby powstańcze po trzecim rozbiorze, (reprint:) Kurpisz Poznań 2006 (oryginał: W. L. Anczyca i Spółki Kraków i Warszawa 1912), s. 225.
  • Bitwa pod Dobronowicami, także bitwa pod Dobronowcami – jedyne większe starcie zbrojne insurekcji Joachima Deniski. Walerian (Walery) Wiktoryn Dzieduszycki (ur. 1754, Kłoczew k. Garwolina, zm. 10 marca 1832, Potoczyska nad Dniestrem) – polski działacz patriotyczny, podróżnik, uczony amator, ziemianin.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.013 sek.