• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN

    Przeczytaj także...
    Ekonofizyka (ang. econophysics, niem. Ökonophysik) [również fizyka ekonomiczna, czasem ekonomia fizyczna] - nowe podejście w ekonometrii zajmujące się zastosowaniem metod matematycznych, stosowanych dotychczas w fizyce, w naukach ekonomicznych - zwłaszcza do badania systemów ekonomicznych. Na potrzeby ekonomii wykorzystywane są najnowsze koncepcje i metody fizyki, takie jak: teoria macierzy przypadkowych, zjawiska krytyczne, skalowanie, fraktale, multifraktale, chaos deterministyczny (teoria chaosu), teoria turbulencji, sieci złożone, teoria fal Elliotta, teoria strun, fluktuacje, teoria gier, teoria katastrof. W szczególności dużym sukcesem okazało się zastosowanie narzędzi fizyki układów złożonych (m.in. metoda Monte Carlo, prawa potęgowe skalowania, skalowanie wielowymiarowe) do analizy danych finansowych.Nanomateriały – wszelkie materiały, w których występują regularne struktury na poziomie molekularnym, tj. nie przekraczającej 100 nanometrów. Granica ta może dotyczyć wielkości domen jako podstawowej jednostki mikrostruktury, czy grubości warstw wytworzonych lub nałożonych na podłożu. W praktyce granica poniżej której mówi się o nanomateriałach jest różna dla materiałów o różnych właściwościach użytkowych i na ogół wiąże się to z pojawieniem szczególnych właściwości po jej przekroczeniu. Zmniejszając rozmiar uporządkowanych struktur materiałów można uzyskać znacznie lepsze właściwości fizyko-chemiczne, mechaniczne, itp.
    Henryk Niewodniczański (ur. 10 grudnia 1900 w Wilnie, zm. 20 grudnia 1968 w Krakowie) - polski fizyk, specjalista w fizyce jądrowej, twórca i dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej w Krakowie (od 1988 noszącym jego imię). Profesor fizyki na uniwersytetach: Poznańskiego (1937-1939), Wrocławskiego (1945-1946), Jagiellońskiego (od 1946), członek PAU i PAN.

    Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN – jeden z ośrodków badań z dziedziny fizyki jądrowej Polskiej Akademii Nauk, znajduje się w Krakowie, w Bronowicach Wielkich (Dzielnica IV Prądnik Biały) przy ulicy Walerego Eliasza-Radzikowskiego 152. Został utworzony w roku 1955 dzięki staraniom prof. Henryka Niewodniczańskiego. W roku 1988 Instytutowi nadano imię prof. Henryka Niewodniczańskiego. Współtwórcą Instytutu w jego obecnym kształcie był prof. Marian Mięsowicz.

    Cyklotron — najprostsza i pierwsza historycznie forma akceleratora cyklicznego cząstek obdarzonych ładunkiem elektrycznym.Oko – narząd receptorowy umożliwiający widzenie. W najprostszym przypadku chodzi o zdolność wykrywania pewnego zakresu promieniowania elektromagnetycznego. Bardziej skomplikowane oczy są w stanie dostarczyć informacje o kierunku padania światła, jego intensywności oraz kształtach obiektów.

    Instytut prowadzi badania w czterech głównych kierunkach:

  • w zakresie astrofizyki i fizyki cząstek elementarnych,
  • w zakresie fizyki jądrowej i oddziaływań silnych,
  • badania fazy skondensowanej materii,
  • badania interdyscyplinarne i stosowane, w szczególności: fizyka medyczna, inżynieria nanomateriałów, geofizyka, radiochemia, dozymetria, biologia radiacyjna i środowiskowa oraz fizyka i ochrona środowiska i ekonofizyka.
  • W latach 70. XX wieku uruchomiono w Instytucie pierwszy cyklotron. Obecnie w Instytucie działa cyklotron izochroniczny domowej konstrukcji AIC-144, który jako jedyny w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej umożliwia prowadzenie radioterapii protonowej nowotworów oka. Od roku 2012 działa również w instytucie izochroniczny cyklotron Proteus C-235 belgijskiej firmy Ion Beam Applications, przyspieszający protony do energii maksymalnej 230 MeV. Cyklotron ten umożliwia prowadzenie terapii protonowej nowotworów całego ciała. Oba cyklotrony działają w ramach będącego częścią instytutu Centrum Cyklotronowego "Bronowice".

    Europejska Organizacja Badań Jądrowych CERN (fr. Organisation Européenne pour la Recherche Nucléaire) – ośrodek naukowo-badawczy położony na północno-zachodnich przedmieściach Genewy na granicy Szwajcarii i Francji, pomiędzy Jeziorem Genewskim, a górskim pasmem Jury. Obecnie do organizacji należy dwadzieścia państw. CERN zatrudnia 2600 stałych pracowników oraz około 8000 naukowców i inżynierów reprezentujących ponad 500 instytucji naukowych z całego świata. Najważniejszym narzędziem ich pracy jest największy na świecie akcelerator cząstek – Wielki Zderzacz Hadronów.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

    Prof. Agnieszka Zalewska z IFJ PAN pełniła w latach 2013-2015 funkcję Przewodniczącego Rady Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych CERN w szwajcarskiej Genewie. Była ona pierwszym badaczem z Europy Środkowo-Wschodniej, a zarazem pierwszą kobietą na tym stanowisku.

    Przypisy

    Linki zewnętrzne[]

  • Instytut Fizyki Jądrowej im. Henryka Niewodniczańskiego PAN w bazie instytucji naukowych portalu Nauka Polska (OPI).
  • Astrofizyka – dziedzina nauki leżąca na pograniczu fizyki i astronomii, zajmująca się badaniem procesów fizycznych w skali astronomicznej oraz budową i prawami rządzącymi obiektami astronomicznymi. Tematem badań astrofizyki są procesy fizyczne we Wszechświecie dotyczące takich obiektów jak gwiazdy, galaktyki, materia międzygwiezdna oraz ich wzajemne oddziaływanie.Ochrona środowiska – całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Fizyka jądrowa – dział fizyki zajmujący się badaniem budowy i przemian jądra atomowego. Zajmuje się badaniami doświadczalnymi, teoretycznymi oraz zastosowaniem techniki jądrowej.
    Jan Kanty Walery Eljasz-Radzikowski (używał imienia Walery) (ur. 13 września 1840 w Krakowie, zm. 23 marca 1905 w Krakowie) – polski malarz i fotograf, popularyzator Tatr i Zakopanego, współzałożyciel Towarzystwa Tatrzańskiego, autor przewodników tatrzańskich.
    Nowotwór (łac. neoplasma, skrót npl – z greckiego neoplasia) – grupa chorób, w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany przez organizm, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym: protoonkogenów i antyonkogenów. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Powstanie nowotworu złośliwego wymaga kilku mutacji, stąd długi, ale najczęściej bezobjawowy okres rozwoju choroby. U osób z rodzinną skłonnością do nowotworów część tych mutacji jest dziedziczona.
    Terapia protonowa - rodzaj radioterapii cząsteczkowej wykorzystującej promieniowanie protonowe do naświetlania zmian nowotworowych. Procedura ta jest stosowana szczególnie u pacjentów, u których konwencjonalna radioterapia fotonowa nie może być stosowana ze względu zbyt głębokie położenie nowotworu w organizmie, lub bliskie położenie organów krytycznych. Protonoterapia umożliwia podanie optymalnej dawki w obszarze nowotworu z minimalną dawką zaabsorbowaną w zdrowych tkankach położonych płycej ze względu na tak zwany odwrotny profil dawki wynikający ze wzoru Bethego-Blocha. Terapia przyśpieszonymi protonami została zaproponowana w 1946 roku przez R.R. Wilsona.
    Dzielnica IV Prądnik Biały – dzielnica, jednostka pomocnicza gminy miejskiej Kraków. Do 1990 r. wchodziła w skład dzielnicy Krowodrza. Od tego momentu funkcjonuje już jako samodzielna dzielnica z własną radą.
    Cyklotron izochroniczny (akcelerator z azymutalną modulacją pola) — cyklotron skonstruowany tak, aby czas jednego obiegu rozpędzanych cząstek był stały (stąd nazwa izochroniczny) pomimo wzrostu masy cząstki wywołanej efektami relatywistycznymi. Efekty te występują przy rozpędzaniu cząstek do prędkości porównywalnych z prędkością światła.
    Dozymetria - dział fizyki jądrowej obejmujący zagadnienia pomiarów i obliczeń dawek promieniowania jonizującego oraz innych wielkości związanych z oddziaływaniem promieniowania jonizującego z materią (zwłaszcza ożywioną).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.