• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Instytut Badań Jądrowych

    Przeczytaj także...
    Żerań − osiedle (mała dzielnica) Warszawy, położone w administracyjnych granicach dzielnicy Białołęka, na prawym brzegu Wisły, nad Kanałem Żerańskim.Reaktor „Agata” – polski reaktor jądrowy o konstrukcji basenowej, chłodzony wodą, moderowany wodą i berylem, z reflektorem grafitowym. Został uruchomiony w 1973 r. w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Posiadał moc cieplną 10 W, wobec czego nazywany był reaktorem mocy zerowej lub zestawem krytycznym, gdyż nie potrzebował czynnego odprowadzania ciepła. Reaktor Agata był pilotem nowo budowanego reaktora Maria, miał podobną do niego budowę i służył początkowo do testowania paliwa Marii. W późniejszym okresie służył jako reaktor szkolno-treningowy dla przyszłych operatorów reaktora Maria. Został wyłączony z eksploatacji w latach 80. XX w.
    Instytut Energii Atomowej POLATOM – instytut badawczy działający w latach 1982 – 2011 znajdujący się w ośrodku badawczym w Otwocku-Świerku. Od 2011 działa w nowej formie organizacyjnej jako część Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

    Instytut Badań Jądrowych im. Andrzeja Sołtana – polski instytut naukowy powstały w latach 50. XX wieku, podzielony w 1982 na trzy oddzielne instytuty związane z atomistyką:

  • Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana (Otwock-Świerk, Warszawa, Łódź) - obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych;
  • Instytut Chemii i Techniki Jądrowej (Warszawa-Żerań);
  • Instytut Energii Atomowej (Otwock-Świerk) - obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych.
  • Siedziba główna instytutu znajdowała się w Świerku, dzielnicy Otwocka.

    Reaktor Maria – jedyny (od 1995 r.) działający polski reaktor jądrowy o mocy cieplnej 30 MW. Reaktor nosi imię Marii Skłodowskiej-Curie. Jego budowę rozpoczęto w czerwcu 1970 r., a uruchomiony został w grudniu 1974 w Instytucie Badań Jądrowych (IBJ) w Otwocku-Świerku pod Warszawą. Po podziale IBJ 13 grudnia 1982 r. zarządzał nim Instytut Energii Atomowej (IEA). 1 września 2011 r. IEA zostało włączone w skład Instytutu Problemów Jądrowych, a ponownie połączonym instytutom nadano nazwę Narodowe Centrum Badań Jądrowych.Instytut Chemii i Techniki Jądrowej – to instytut badawczy zajmujący się badaniami z dziedziny techniki jądrowej, z siedzibą w Warszawie na Żeraniu, a podlegający pod Ministra Gospodarki.

    Historia[]

    Instytut Badań Jądrowych został powołany do życia 4 czerwca 1955 roku, na mocy uchwały Prezydium Rady Ministrów PRL. Początkowo IBJ został podporządkowany Polskiej Akademii Nauk, a rok później stał się instytutem resortowym Pełnomocnika Rządu do Spraw Wykorzystania Energii Jądrowej. Organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu był prof. dr Andrzej Sołtan.

    Reaktor MARYLA (Mały Reaktor Laboratoryjny) – polski reaktor jądrowy o konstrukcji basenowej, chłodzony i moderowany wodą. Został uruchomiony w 1963 r. w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Posiadał moc cieplną 100 W, wobec czego nazywany był reaktorem mocy zerowej lub zestawem krytycznym, gdyż nie potrzebował czynnego odprowadzania ciepła. Był zaprojektowany jako prototyp reaktora szkolno-treningowego. Po wielu znaczących modyfikacjach, reaktor został wyłączony z eksploatacji w latach 80. XX w.Reaktor EWA – pierwszy w Polsce badawczy reaktor jądrowy, znajdujący się w dawnym Instytucie Badań Jądrowych (obecnie w Zakładzie Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych Narodowego Centrum Badań Jądrowych) w otwockim Świerku. Nazwa reaktora była akronimem od wyrazów: eksperymentalny, wodny, atomowy.

    Przed założeniem Instytutu Badań Jądrowych, za opracowanie założeń, wykonanie projektu i nadzór nad budową pierwszego w Polsce reaktora atomowego odpowiadały:

  • Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk (powstały w roku 1953), w tym Zakład Fizyki Jądra Atomowego w Krakowie,
  • Zakład Fizyki Cząstek Elementarnych Polskiej Akademii Nauk (utworzony w marcu 1954 roku w Warszawie, powołany na mocy tajnej uchwały rządu)
  • Zakład Urządzeń Naukowo-Technicznych Ministerstwa Przemysłu Chemicznego (powołany w dniu 9 lipca 1954).
  • W procesie reorganizacji z powodów politycznych, 1 stycznia 1983 r. zarządzeniem generała Wojciecha Jaruzelskiego Instytut Badań Jądrowych został podzielony na trzy odrębne jednostki: Instytut Problemów Jądrowych i Instytut Energii Atomowej oraz Instytut Chemii i Techniki Jądrowej.

    Reaktor "Anna" — polski zestaw krytyczny grafitowo-wodny, tj. reaktor jądrowy o mocy zerowej (100 W), uruchomiony w 1963 w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. W okresie badań z neutronami prędkimi nazywany P-Anną, Prędką Anną.Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana – instytut naukowy istniejący w latach 1982 - 2011 zajmujący się badaniami z dziedziny fizyki subatomowej (fizyka cząstek elementarnych i fizyka jądrowa, fizyka plazmy gorącej, itp.) oraz stosowaniem metod fizyki jądrowej i produkcją odpowiednich urządzeń dla rozmaitych gałęzi nauki i gospodarki, w tym zwłaszcza medycyny. Po włączeniu w jego skład Instytutu Energii Atomowej POLATOM nadano mu nazwę Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

    Reaktory[]

    W Instytucie działało kilka reaktorów jądrowych. W latach 1958-1995 działał reaktor "EWA" (Eksperymentalny, Wodny, Atomowy) sprowadzony z ZSRR i zmontowany w Świerku, o mocy początkowo 2 MW powiększonej do 10 MW. W marcu 1963 roku oddano do użytku skonstruowany wyłącznie przez polskich naukowców reaktor "Anna" o mocy 10 kW, służący do badań fizyki reaktorów. 29 grudnia 1964 uruchomiono kolejny reaktor całkowicie polskiej konstrukcji o nazwie "Maryla", a w 1973 reaktor "Agata" o konstrukcji podobnej do reaktora "Maria".

    Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk – (w skrócie IFPAN) instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk Wydziału Nauk Matematycznych, Fizycznych i Chemicznych z siedzibą w Warszawie założony w 1953 roku.Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.

    W grudniu 1974 uruchomiono działający do dziś reaktor "Maria", który od podstaw został zbudowany w Polsce, choć oparty na radzieckim pomyśle - reaktorze MR w Instytucie Kurczatowa w Moskwie.

    Linki zewnętrzne[]

  • Instytut Problemów Jądrowych, obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych
  • Instytut Chemii i Techniki Jądrowej
  • Instytut Energii Atomowej, obecnie Narodowe Centrum Badań Jądrowych
  • Przypisy

    1. Nieopublikowana Uchwała Nr 419/55 Prezydium Rządu z dnia 4 czerwca 1955 r. w sprawie rozwoju badań w dziedzinie fizyki jądra atomowego i wykorzystania energii jądrowej dla celów gospodarki narodowej
    2. NEUTRONY – niezależne i nieregularne pismo komputerowe Ośrodka Atomistyki w Świerku Nr 6 (125) / 2005 (pol.). W: XX lat IBJ [on-line]. 2005-06-23. [dostęp 2011-06-29].
    3. Pół wieku badań jądrowych w Polsce (pol.). Gazeta Wyborcza, 2005-06-17. [dostęp 2011-06-29].
    4. Zarządzenie nr 31 Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 1982 r. w sprawie organizacji jednostek naukowo-badawczych i rozwojowych atomistyki, M.P. z 1982 r. Nr 32, poz. 279

    Bibliografia[]

  • Korzenie IPJ: historia Instytutu Badań Jądrowych (1955-1982) (pol.). [dostęp 2011-06-29].
  • Przemysław Bogusz. Betonem w atom. „Gazeta Polska”. nr 2(755), 2008-01-09. 
  • Warszawa; miasto stołeczne Warszawa, w skrócie m.st. Warszawa – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Nizinie Środkowomazowieckiej, na Mazowszu, nad Wisłą. Od 2002 r. miasto stołeczne Warszawa jest gminą miejską mającą status miasta na prawach powiatu.Reaktor UR-100 (Reaktor Uniwersytecki 100 kW) – polski reaktor jądrowy o konstrukcji basenowej, chłodzony i moderowany wodą. Powstał na bazie reaktora MARYLA w Instytucie Badań Jądrowych w Świerku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.
    Atomistyka - pogląd stworzony przez greckiego filozofa Demokryta twierdzący, że cały wszechświat jest zbudowany z drobnych, niewidocznych gołym okiem i niepodzielnych cząstek zwanych atomami. Jako nauka bazująca na czysto teoretycznych założeniach atomistyka odrodziła się w XVII wieku i rozwijała się intensywnie aż do końca XIX wieku. W tym okresie zdefiniowano podstawowe pojęcia: atomu, masy atomowej, pierwiastka, cząsteczki, oraz zbudowano na jej podstawie wiele teorii jasno i ilościowo tłumaczących wiele niezrozumiałych wcześniej przemian fizycznych. Przyjęcie założeń atomistycznych znacznie przyspieszyło rozwój wielu nauk ścisłych w tym zwłaszcza chemii i termodynamiki.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Narodowe Centrum Badań JądrowychNCBJ – (ang. National Centre for Nuclear Research) powstało 1 września 2011 r. z połączenia dwóch instytutów na mocy rozporządzenia Rady Ministrów. Instytut Energii Atomowej został włączony w struktury Instytutu Problemów Jądrowych, tworząc największy instytut badawczy w Polsce, zatrudniający ponad 1000 pracowników.

    Reklama