• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Insignia seu clenodia Regis et Regni Poloniae



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Topór (Bipenium, Kołki, Starża, Wścieklica) – polski herb szlachecki, jeden z najstarszych herbów polskich, noszący zawołanie Starza. Był najbardziej rozpowszechniony na ziemi krakowskiej, lubelskiej, sandomierskiej oraz na Mazowszu. Najwcześniejsza pieczęć z jego wizerunkiem pochodzi z 1282. Aktem unii horodelskiej został przeniesiony na Litwę.Doliwa (Doliwczyk, Doliwita, Tres Rosae) – w średniowieczu nazwa rodu rycerskiego i używanego przez ten ród herbu szlacheckiego, w okresie nowożytnym nazwa szlacheckiego rodu heraldycznego i używanego przez ten ród herbu.
    Zawartość dzieła[ | edytuj kod]

    Herbarz zachował się w kilku wersjach i odpisach, które różnią się od siebie. Prawdopodobnie istniała pełna pierwotna wersja o obszerniejszej treści. Taki wniosek wysunął Zygmunt Celichowski, który porównał tekst zachowanych kopii do prac Bartosza Paprockiego, często cytującego Długosza. Na podstawie tej analizy doszedł do wniosku, że Paprocki korzystał z obszerniejszej wersji dzieła. Wszystkich kopii Clenodiów jest kilka, m.in. kodeks Lętowskiego, Kodeks z Biblioteki Ossolińskich oraz Kodeks Kórnicki, który jest uznawany za najstarszy.

    Bogoria (Bogorya, Bogoryja, Boguryja) – polski herb szlachecki, związany z zawołaniem Bogoryja. Występował głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej i na Mazowszu, gdzie używało go kilkadziesiąt rodzin. W ramach Unii w Horodle przeniesiony na Litwę. Herb był pierwotnie używany przez rycerski ród Bogoriów. Najbardziej znane rody herbu Bogoria z późniejszych epok to między innymi potomkowie adoptowanego w Horodle bojara − Wołłowiczowie i potomkowie Bogoriów − Skotniccy. Bogorii używał też Franciszek Bohomolec.Ostoja (Hostoja, Mościc, Ostojczyk) – polski herb szlachecki, noszący zawołania Hostoja i Ostoja. Używany przez kilkaset rodzin zamieszkałych głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, lubelskiej, łęczyckiej, sieradzkiej, poznańskiej, a także na Rusi i w Prusach Królewskich. Mimo, że ród Ostoi nie był reprezentowany w Horodle, herb pojawił się też na Litwie i Białorusi po 1413. Wedle legendy herbowej miał dać początek herbowi Przeginia.

    Różnice występują zarówno w opisie, jak w ilości opisanych herbów. Najmniejszą liczbę herbów wymienia kodeks Ossolineum, kodeks Kórnicki natomiast zawiera ich 71, zaś kodeks Lętowskiego – 111. Józef Muczkowski, porównując znane mu wersje manuskryptu Długosza z fragmentami cytowanymi przez Bartosza Paprockiego, wyliczył sumaryczną liczbę 116 najstarszych polskich herbów szlacheckich.

    Wadwicz (Wadwic) – polski herb szlachecki noszący zawołanie Wadwic. Występował głównie w ziemi poznańskiej, zaś po unii horodelskiej w 1413 także na Litwie, Rusi.Kórnik – miasto w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, nad Jeziorem Kórnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kórnik. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego. Położone 20 km na południowy wschód od Poznania przy drodze krajowej nr 11.

    Polskie herby wymienione w dziele[ | edytuj kod]

    Opis herbów polskich wynotowanych przez Długosza.

    W kodeksie kórnickim Długosz wymienia 71 najstarszych szlacheckich herbów polskich: Topór, Poraj, Nałęcz, Szreniawa jako Srzenyawa, Rawa, Nabram jako Waldorf, Kotwica, Dąbrowa, Trąby jako Trambi, Świnka jako Swynky, Tarnawa, Bończa jako Jednorożec, Rinocerus, Nieczuja jako Nyeczuya, Lewart jako Leuardus, Działosza, Junosza, Łada jako Lada, Kopaszyna, Półkozic jako Polukosza, Odrowąż jako Odrowąsch, Łodzia jako Lodza, Wieniawa, Jastrzębiec jako Yastrzambi, Łabędź jako Labancz, Lis jako Lysowye, Leliwa, Jelita jako Koschlya Rogy alias Gyelyta, Sulima, Korzbok jako Corczbog, Dębno jako Dambno, Grzymała, Doliwa, Prawdzic jako Prawdzyczy, Bogoria, Leszczyc jako Aceruorum seu Cerulorum, Oksza jako Oxa siue Ascia, Zadora jako Zadara, Kościesza pod nazwą Strzegomya, Abdank jako Habdank, Prus jako Prussowye, Zaremba jako Zaramba, Korczak jako Corczakowye, Bożydar jako Boszezdarz, Janina jako Janyna, Godziemba jako Godzamba, Wieruszowa, Korab, Pobóg, Dryja, Starykoń jako Antiquus, Dołęga jako Dolanga, Ogończyk jako Powała, Wąż jako Wąszykowye, Gozdawa, Rola jako Rolya, Strzemię jako Strzemyenyowye, Zabawa, Wadwicz jako Wandwyczowye, Ostoja jako Ostoya, Szeliga jako Scheliga, Drużyna jako Druszyna a domo Srzenyawa, Pierzchała jako Pyrzchala, Pilawa jako Pylawa, Syrokomla jako Syrokomlya, Mądrostki jako Mądrostky, Olawa jako Olywa.

    Adam Tytus Działyński, hrabia, (ur. 24 grudnia 1796 w Poznaniu, zm. 12 kwietnia 1861 w Poznaniu) – polski arystokrata, działacz polityczny, mecenas sztuki, wydawca źródeł historycznych.Maciej Miechowita, także Maciej z Miechowa i Matthias de Miechow, właściwie Maciej Karpiga (ur. 1457, zm. 8 września 1523) – polski lekarz, pisarz medyczny, historyk, geograf, profesor Akademii Krakowskiej, ksiądz kanonik krakowski, alchemik i astrolog, w 1523 radny miasta Krakowa.

    Wydania[ | edytuj kod]

    Rękopis został dwukrotnie wydany drukiem w XIX wieku:

  • w edycji Józefa Muczkowskiego pt. Banderia Prutenorum, tudzież Insignia... w zbiorze Rozmaitości historyczne i bibliograficzne, zeszyt 2, Kraków 1851;
  • w edycji Zygmunta Celichowskiego pt. Insignia seu clenodia regis et regni Poloniae. Z kodeksu kórnickiego, Poznań 1885.


  • Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Marek Cetwiński (ur. 18 maja 1945) – polski historyk, specjalizujący się w historii średniowiecza, naukach pomocniczych historii.
    Rawicz (Rawa, Ursyn, Ursowic, Panna na niedźwiedziu, Miedźwiada, Miedźwioda, Niedźwiada, Niedźwiadek, Niedźwieda, Niedźwioda, Rawic, Rawita) – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Rawa. używany zarówno w Królestwie, jak i na Litwie, Rusi i w Rosji. Według pierwszej wersji, początkowo przysługiwał jakoby polskim potomkom czeskich Wrszowców, druga (według Kaspra Niesieckiego "lepsza") wersja podaje, że bardziej prawdopodobne jest polskie (jeszcze z czasów pogańskich) pochodzenie rodów posługujących się herbem Rawicz.
    Oksza (Ascia, Bradacica, Bradaczyca, Brodacica, Halabarda, Hoksza, Oksa, Oxa, Kołda) – polski herb szlachecki z okresu dynastii Piastów, pochodzenia czeskiego.
    Banderia Prutenorum – rękopis w języku łacińskim pochodzący z 1448 roku, autorstwa Jana Długosza, zawierający ilustracje i opisy 56 chorągwi krzyżackich. Banderia Prutenorum była pierwszym i jedynym wykonanym w średniowieczu, bez mała kompletnym zestawieniem chorągwi całej armii, a zarazem pierwszym dziełem historycznym Jana Długosza. Dzieło składa się z 48 pergaminowych arkuszy o wymiarach 18,6 × 29,3 cm, ilustrowanych przez krakowskiego malarza Stanisława Durinka.
    Sulima (Sulimita, Oporów) – Sułkowskich, którzy doszli do dużego znaczenia jako hrabiowie, a później książęta.
    Janina (Clipeus in Clipeum, Tarcza w Tarczy, Pole w Polu, Szczyt w Szczycie, Zgraja), polski herb szlachecki, rozpowszechniony głównie w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, łęczyckiej i sieradzkiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.085 sek.