• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Innocenty - Gizel

    Przeczytaj także...
    Jego Świątobliwość Patriarcha moskiewski i całej Rusi (cs. Swiatiejszyj Patriarch Moskowskij i wsieja Rusi) – tytuł przysługujący zwierzchnikowi Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.
    Józef, imię świeckie Anastazy Nielubowicz-Tukalski herbu Kościesza (ur. k. XVI w./pocz. XVII w. w powiecie pińskim, zm. 1676) – biskup prawosławny I Rzeczypospolitej, prawosławny metropolita kijowski w latach 1663–1676.
    Innocenty Gizel

    Innocenty Gizel (ur. 1600, zm. 18 listopada 1683 w Kijowie) – prawosławny duchowny, w latach przełożony Ławry Peczerskiej, historyk.

    Życiorys[ | edytuj kod]

    Pochodził z protestanckiej rodziny z Prus, tam też uzyskał podstawowe wykształcenie. W Kijowie dokonał konwersji na prawosławie. W końcu lat 30. XVII w. podjął naukę w Kolegium Kijowsko-Mohylańskim. W latach 1640–1642 kierował szkołą w Hoszczy i monasterem Opieki Matki Bożej w Hoszczy. Joannicjusz Galatowski zapisał, że Innocenty brał udział w synodzie, który w 1640 odbył się w Kijowie w celu przedyskutowania treści Katechizmu metropolity Piotra Mohyły.

    Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Pateryk Kijowsko-Pieczerski (oryg. Киево-Печерский патерик), pełny tytuł: Pateryk Kijowsko-Pieczerski czyli opowieści o świętych ojcach w pieczarach kijowskich położonych – zabytek literatury staroruskiej, zbiór opowieści o mnichach monasteru kijowsko-pieczerskiego, późniejszej ławry. Jedno z najoryginalniejszych dzieł ruskiej literatury hagiograficznej. Jego podstawę stanowią teksty spisane przez biskupa włodzimierskiego i suzdalskiego Szymona oraz mnicha monasteru kijowsko-pieczerskiego Polikarpa, uzupełniane w ciągu wieków o kolejne biografie zakonników.

    Po ukończeniu kolegium mohylańskiego został skierowany za granicę na dalszą naukę, jednak nie wiadomo, gdzie się kształcił (jako możliwe ośrodki wymieniane są Królewiec, Rostock, Lwów). Niektóre źródła podają, że uzyskał nie tylko wykształcenie filozoficzne i teologiczne, ale również w zakresie nauk prawnych i historii, wydaje się jednak, że pogląd ten nie ma podstaw.

    Rostock – miasto na prawach powiatu w kraju związkowym Meklemburgia-Pomorze Przednie w północno-wschodnich Niemczech. Miasto to położone jest nad rzeką Warnow, w odległości ok. 12 km od jej ujścia do Zatoki Meklemburskiej na Morzu Bałtyckim. Jest największym miastem zarówno pod względem powierzchni jak i liczby mieszkańców w Meklemburgii-Pomorzu Przednim. W czasach NRD Rostock był stolicą okręgu.Kaliningrad (ros. Калининград, do 4 czerwca 1946 Królewiec (do XVI w. także Królówgród), ros. Кёнигсберг, niem. Königsberg, łac. Regiomontium, prus. Kunnegsgarbs, lit. Karaliaučius) – stolica obwodu kaliningradzkiego – eksklawy Federacji Rosyjskiej, u ujścia Pregoły do Bałtyku, w historycznej krainie Sambii. Liczba ludności Kaliningradu w 2006 wynosiła 434,9 tys.

    W latach 1645–1647 wykładał filozofię w Kolegium Kijowsko-Mohylańskim. W czerwcu 1646 brał udział w dyspucie teologicznej w Kijowie, dotyczącej pochodzenia Ducha Świętego, w której jego adwersarzem był jezuita Czychowski. On też w 1649 wydał tekst dyskusji pod tytułem Colloquium Kioviense). Według niektórych źródeł w latach 1645–1646 Innocenty kierował jako ihumen monasterem Przemienienia Pańskiego w Dziatłowiczach.

    Język ruski (nazywany od XIX wieku także staroukraińskim albo starobiałoruskim, a jego wczesna forma staroruskim; w literaturze występuje jako руский языкъ lub русский языкъ) – dawny język wschodniosłowiański, którym posługiwano się na Rusi, w Hospodarstwie Mołdawskim i Wielkim Księstwie Litewskim.Patriarchat Konstantynopolitański (Ekumeniczny) – starożytny Kościół, którego początki sięgają czasów apostolskich. Zgodnie z Tradycją, został założony przez apostoła Andrzeja, który głosił Ewangelię w Azji Mniejszej, w okolicach Morza Czarnego, Tracji i Achai. Z tego też powodu Patriarchat Ekumeniczny ustanowił dzień pamięci świętego (30 listopada, 13 grudnia) dniem Tronu Patriarszego. Apostolskość tego Kościoła jest również związana z osobą apostoła i ewangelisty Jana Teologa, który nauczał w Azji Mniejszej. Napisaną przez siebie Apokalipsę zaadresował on do „siedmiu kościołów w Azji”: w Efezie, Smyrnie, Pergamonie, Tiatyrze, Sardes, Filadelfii i Laodycei, które od IV wieku znajdują się w jurysdykcji Konstantynopola. W rzeczywistości początki tego Kościoła zbiegają się z ustanowieniem w Konstantynopolu stolicy cesarstwa rzymskiego w 330 roku. W tym też okresie wyłączono Konstantynopol z jurysdykcji metropolii Heraklei i przyznano jego biskupowi honorowe pierwszeństwo zaraz po Rzymie.

    W 1646 został przełożonym monasteru Objawienia Pańskiego w Kijowie. W tym samym roku mianowano go również rektorem kolegium mohylańskiego. Brał udział w elekcji Sylwestra Kossowa na urząd metropolity kijowskiego po śmierci Piotra Mohyły. W 1650 Innocenty został przełożonym monasteru św. Cyryla w Kijowie. Dwa lata później przeszedł do monasteru św. Mikołaja w Kijowie, zaś od 1656 do śmierci był archimandrytą Ławry Peczerskiej.

    Aleksy I Michajłowicz (ur. 19 lub 29 marca 1629 w Moskwie, zm. 29 stycznia lub 8 lutego 1676 tamże) – car Rosji w latach 1645-1676, syn Michała (1613-1645), z dynastii Romanowów.Sylwester Kossów, także spotykany wariant Kossow (ur. w Żerobyczach k. Witebska, zm. 13 kwietnia 1657 w Kijowie) – biskup prawosławny Rzeczypospolitej, metropolita kijowski.

    Po przyłączeniu Ukrainy Lewobrzeżnej do Rosji archimandryta Innocenty był posłem metropolity kijowskiego Sylwestra do cara Aleksego, do obozu pod Smoleńskiem. Przekazał wówczas rosyjskiemu władcy życzenie metropolity, by nie przechodzić z jurysdykcji Patriarchatu Konstanynopolitańskiego do Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego. Car przyjął od delegatów przysięgę wierności i zapowiedział, że statusem kanonicznym metropolii zajmie się po powrocie do Moskwy.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Kolegium Kijowsko-Mohylańskie – kolegium prawosławne utworzone w 1632 według wzorów kolegiów jezuickich przez metropolitę Piotra Mohyłę - reformatora organizacji Cerkwi w Rzeczypospolitej. W 1658, w wykonaniu postanowień unii hadziackiej kolegium zostało przekształcone w Akademię Kijowsko-Mohylańską, otrzymując oficjalny status wyższej uczelni i zrównanie w prawach z Akademią Krakowską.

    Po śmierci metropolity Sylwestra w 1657 część duchowieństwa metropolii kijowskiej wysunęła kandydaturę Innocentego na wakującą katedrę i starała się uzyskać dla niej poparcie posła carskiego Kikina. Wojewoda rosyjski Buturlin namawiał archimandrytę, by z całym monasterem przyjął jurysdykcję patriarchy moskiewskiego i całej Rusi. Ostatecznie jednak wybrany na metropolitę został kandydat popierany przez Iwana Wyhowskiego, dotychczasowy biskup łucki Dionizy Bałaban.

    Monaster Leszczyński, monaster Zaśnięcia Matki Bożej w Pińsku – prawosławny, a następnie unicki klasztor męski w uroczysku Leszcz (Leszcze) k. Pińska.International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.

    W końcu lat 50. XVII w. Innocenty i przełożony Monasteru Leszczyńskiego Józef wspólnie napisali list do cara Aleksego I, w którym wzywali go, by podjął działania na rzecz likwidacji Kościoła unickiego na ziemiach białoruskich. Był przeciwnikiem unii hadziackiej. Gdy Józef został wybrany na metropolitę kijowskiego, Innocenty był jego bliskim współpracownikiem. Obaj cieszyli się znacznym autorytetem wśród wiernych. Jako archimandryta pieczerski Innocenty kierował monasterską drukarnią.

    Tomasz z Akwinu, Akwinata, łac. Thoma de Aquino (ur. ok. 1225, zm. 7 marca 1274) – filozof scholastyczny, teolog, członek zakonu dominikanów. Był jednym z najwybitniejszych myślicieli w dziejach chrześcijaństwa. Święty Kościoła katolickiego; jeden z doktorów Kościoła, który nauczając przekazywał owoce swej kontemplacji (łac. contemplata aliis tradere).Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.

    Twórczość[ | edytuj kod]

    Zachował się łaciński tekst jego wykładów pt. Opus totius philosophiae, złożony z czterech części, poświęconych logice i dialektyce, fizyce, metafizyce oraz „dysput o Bogu i aniołach”. Innocenty jest również autorem polemicznego tekstu w obronie prawosławia pt. Prawdziwa wiara stara Cerkwie Wschodniey prawosławno-catholickiey, redagowanego następnie przez Łazarza Baranowicza.

    Kijów (ukr. Київ, Kyjiw, ros. Киев, Kijew) – stolica i największe miasto Ukrainy, nad rzeką Dniepr. Był miastem królewskim Rzeczypospolitej Obojga Narodów.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

    Autorstwo innych tekstów, które tradycyjnie przypisywano Innocentemu, budzi pewne wątpliwości. Poza niejednoznacznym świadectwem Dymitra (Tuptały) nie ma dowodów na to, że Innocenty władał językiem ruskim lub językiem cerkiewnosłowiańskim w stopniu pozwalającym na swobodne pisanie. Jego zachowane listy do Łazarza Baranowicza pisane były po polsku lub po łacinie. Wśród teksów, które uważa się za dzieła Innocentego, wymienia się traktat z zakresu teologii moralnej Mir s Bogom czełowieku wydany w 1669 w Kijowie (z pewnością był jej redaktorem). Mir z Bogom... jest kompilacją tekstów dominikanina Mościckiego, różnych tekstów wydanych przy kolegium mohylańskim, Pateryku Kijowsko-Pieczerskiego, rzymskiego katechizmu, Summy Tomasza z Akwinu.

    Prawosławna metropolia kijowska - prowincja administracyjna Kościoła prawosławnego z siedzibą w Kijowie. Metropolia została założona między 976 a 998 rokiem. Jej metropolici uznawali zwierzchność patriarchy konstantynopolitańskiego. Organizacja wewnętrzna była wzorowana na kościele w Cesarstwie Bizantyjskim.Unia hadziacka – zawarta 16 września 1658 roku w Hadziaczu umowa między Rzecząpospolitą Obojga Narodów a Kozackim Wojskiem Zaporoskim, reprezentowanym przez hetmana kozackiego Iwana Wyhowskiego.

    Analogicznie niepewna jest kwestia autorstwa Synopsis – pierwszego rosyjskiego podręcznika historii wydanego w Kijowie w roku 1674. Niektórzy autorzy opowiadają się za tym, że jest to dzieło Innocentego, podczas gdy inni stanowczo odrzucają taką tezę, inni zaś uważają, że archimandryta był jedynie redaktorem tekstu. Według kolejnej wersji głównym autorem Synopsis był archimandryta Józef Tryzna, zaś Innocenty napisał jedynie wstęp i zakończenie.

    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M. Korzo, B. Florija, ИННОКЕНТИЙ
    2. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 340. ​ISBN 83-60456-02-X​.
    3. Mironowicz A.: Kościół prawosławny w Polsce. Białostockie Towarzystwo Historyczne, 2006, s. 352. ​ISBN 83-60456-02-X​.
    4. Pełny tytuł: Sinopsis ili kratkoje opisanije o naczale sławienskago naroda i pierwonaczalnyja kniaziech bogospasajemago grada Kiewa do gosudara Caria Fiedora Aleksiewicza Soczinienije archimandrita Inokientia Giziela
    5. Lista prac autorstwa Innocentego
    Święty Dymitr z Rostowa występuje również jako Dymitr Rostowski, imię świeckie Daniił Sawwicz Tuptało (rus. Даниил Саввич Туптало; ur. 1651 w Makarowie – zm. 1709 w Rostowie) – święty prawosławny, teolog, dramaturg, poeta, hagiograf.Smoleńsk (ros. Смоленск) – miasto w Rosji, stolica obwodu smoleńskiego. Położone nad Dnieprem. 319 tys. mieszkańców (2005).




    Warto wiedzieć że... beta

    Monaster św. Cyryla w Kijowie (ukr. Кирилівський монастир) – średniowieczny monaster w Kijowie. Najstarsze jego fragmenty, w tym stanowiąca część kompleksu cerkiew św. Cyryla, pochodzą z XII wieku, chociaż po licznych przebudowach obiekt utrzymany jest w stylu barokowym.
    Monaster Objawienia Pańskiego w Kijowie, monaster bracki w Kijowie – prawosławny klasztor w Kijowie, otwarty w 1615 i zlikwidowany po rewolucji październikowej, w latach 30. XX wieku zburzony.
    Ukraina Lewobrzeżna (Lewobrzeże) (ukr. Лівобережна Україна), Zadnieprze – kraina historyczna, część Ukrainy Naddnieprzańskiej leżąca na lewym (wschodnim) brzegu Dniepru.
    SUDOC (fr. Système Universitaire de Documentation, pol. Uniwersytecki System Dokumentacji) – centralny katalog informacji bibliograficznej francuskiego szkolnictwa wyższego.
    Konwersja (z łac. convertere - zmienić) – zmiana wyznania w obrębie religii chrześcijańskiej lub przejście z innej religii na chrześcijaństwo. Osoba zmieniająca wyznanie chrześcijańskie to konwertyta.
    Monaster Przemienienia Pańskiego w Dziatłowiczach – prawosławny męski klasztor w Dziatłowiczach (obecnie rejon łuniniecki obwodu brzeskiego Białorusi), istniejący w latach 1560-1855.
    Rosyjski Kościół Prawosławny (Patriarchat Moskiewski) – kanoniczny Kościół prawosławny, obejmujący swoją jurysdykcją większość parafii prawosławnych na terenie Rosji, Białorusi, Litwy i Ukrainy oraz innych państw byłego Związku Radzieckiego, jak również część parafii złożonych z emigrantów rosyjskich w innych krajach. Od 1 lutego 2009 zwierzchnikiem Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej jest patriarcha Cyryl I.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.874 sek.