• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Informatyka medyczna



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) – państwowa jednostka organizacyjna działająca na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Fundusz wypełnia w polskim systemie opieki zdrowotnej funkcję płatnika: ze środków pochodzących z obowiązkowych składek ubezpieczenia zdrowotnego, NFZ finansuje świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym i refunduje leki.

    Informatyka medyczna – dział informatyki oraz inżynierii biomedycznej zajmujący się komputerowym wspomaganiem diagnostyki medycznej i terapii pacjentów (również profilaktyki i rehabilitacji), metodami tworzenia i obsługiwania systemów informatycznych do wspomagania zarządzania podmiotami systemu opieki zdrowotnej oraz zbieraniem, przetwarzaniem i udostępnianiem danych o pacjentach.

    Elektroniczna Dokumentacja Medyczna (EDM) – zbiór danych, mogący stanowić element systemu informatycznego do obsługi szpitala (HIS – Hospital Information System) przechowujący całość lub wybrane elementy dokumentacji medycznej indywidualnej (odnosząca się do poszczególnych pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych) i zbiorczej (odnosząca się do ogółu pacjentów lub określonych grup pacjentów korzystających ze świadczeń zdrowotnych).Medycyna oparta na faktach, medycyna oparta na dowodach (ang. Evidence-based medicine, EBM) – postępowanie kliniczne oparte na najlepszych dostępnych dowodach naukowych dotyczących skuteczności, efektywności i bezpieczeństwa. Dowodów takich dostarczają wyniki wiarygodnych badań eksperymentalnych (skuteczność i bezpieczeństwo) oraz badań obserwacyjnych (efektywność i bezpieczeństwo).

    Wiedzę w zakresie tej dziedziny można uzyskać kształcąc się w szkole ponadpodstawowej w zawodzie technika elektroniki i informatyki medycznej oraz w ramach studiów wyższych na kierunkach technicznych (np. inżynieria biomedyczna, informatyka) poprzez wybór specjalizacji w tym zakresie.

    Zagadnienia informatyki medycznej[ | edytuj kod]

    Systemy informatyczne wspomagające administrację jednostek ochrony zdrowia[ | edytuj kod]

    Systemy te są stosowane m.in. w celu komputerowej rejestracji pacjentów, zarządzania wykorzystaniem zasobów laboratoryjnych i diagnostycznych, a także zaopatrzenia jednostek ochrony zdrowia w leki oraz w urządzenia i materiały medyczne. Oprócz tego są one stosowane w celach takich jak ewidencja środków trwałych i nietrwałych jednostki ochrony zdrowia, a także zagadnienia kadrowo-płacowe kadry medycznej i pomocniczej. Pełnią one funkcję centralną w systemie informatyki medycznej

    Operacja, zabieg operacyjny, zabieg chirurgiczny – wszelkiego rodzaju zabiegi na narządach i tkankach ciała, służące poprawie stanu zdrowia i samopoczucia chorego, bądź postępowanie diagnostyczne przeprowadzane w taki sposób. Wbrew nazwie, zabiegi chirurgiczne nie należą do kompetencji wyłącznie lekarzy chirurgów - do operacji należy m.in. cięcie cesarskie, będące jednym z podstawowych zabiegów wykonywanych przez lekarza ginekologa. Miejsca przeznaczone do wykonywania zabiegów operacyjnych to bloki (sale) operacyjne.Rehabilitacja medyczna – kompleksowe i zespołowe działanie na rzecz osoby niepełnosprawnej fizycznie lub psychicznie, które ma na celu przywrócenie tej osobie pełnej lub maksymalnej do osiągnięcia sprawności fizycznej lub psychicznej, a także zdolności do pracy oraz do brania czynnego udziału w życiu społecznym. Twórcami współczesnej rehabilitacji są: profesor Howard Rusk a w Polsce profesor Wiktor Dega. Rehabilitacja to proces medyczny i społeczny. Rehabilitacja ruchowa – usprawnianie osób z dysfunkcją narządu ruchu. Specjalista z zakresu rehabilitacji ruchowej – fizjoterapeuta – stosuje w procesie usprawniania metody fizjoterapii.

    System informatyczny wspomagający administrację szpitala nazywany jest HIS (ang. Hospital Information System). System ten jest dzielony na część kliniczną (obejmującą m.in. systemy diagnostyczne EKG i RTG) oraz część administracyjną (obejmującą m.in. szpitalną kuchnię, pralnię, aptekę oraz dział rozliczeń), w polskich warunkach utrzymującą ścisły związek z Narodowym Funduszem Zdrowia, będącym jej głównym płatnikiem

    System opieki zdrowotnej (również system zdrowotny) – system definiowany jako spójna całość, której liczne, powiązane między sobą części wspólnie oddziaływając wpływają pozytywnie na stan zdrowia populacji. Jest on wyodrębnioną całością złożoną z wielu różnorodnych elementów, które powiązane są różnorodnymi więziami (czyli między którymi zachodzą różnorodne relacje) i który realizuje cele związane ze zdrowiem.Diagnostyka obrazowa (obrazowanie medyczne, obrazowanie radiologiczne) – dział diagnostyki medycznej zajmujący się obrazowaniem zmian fizjologicznych oraz patologicznych zachodzących w ciele ludzkim za pomocą różnego rodzaju oddziaływań fizycznych. Znajduje się ona na pograniczu radiologii oraz medycyny nuklearnej.

    Medyczne bazy danych[ | edytuj kod]

     Zapoznaj się również z: Baza danych.

    Medyczne bazy danych gromadzą ogólnoewidencyjne oraz specjalistyczne dane o pacjentach. Zastępują one tradycyjną kartotekę medyczną i usprawniają dostęp do informacji medycznej. Pod względem sprzętu i oprogramowania medyczne bazy danych nie różnią się w znacznym stopniu od baz danych stosowanych w innych celach, jednak posiadają pewne cechy szczególne m.in. multimedialny charakter (oprócz wartości tekstowych i liczbowych, pola rekordów bazy danych zawierają wyniki badań w postaci obrazów i sygnałów), a także dostępność danych, charakteryzujących się różnym źródłem, w formie jednego zasobu. Ponadto z medycznymi bazami danych związane są szczególne wymagania związane z ochroną danych osobowych i tajemnicy lekarskiej. Bazy danych mają zwykle bezpośredni związek z systemami wspomagającymi administrację szpitala oraz specjalistycznymi systemami przetwarzającymi sygnały medyczne i systemami związanymi z obrazowaniem medycznym.

    Roboty medyczne – stanowią grupę robotów wspomagających procedury medyczne. Grupę tę stanowią w większości telemanipulatory, które wykorzystują działanie lekarza po jednej stronie i efektora po drugiej stronie. Zadaniem lekarza jest sterowanie ruchami robota oraz decydowanie o zadaniach do wykonania. Efektor z kolei, jak wynika z nazwy, ma za zadanie wykonywanie zadanych mu poleceń z nieosiągalną dla człowieka precyzją. Natomiast manipulatory rehabilitacyjne mogą być sterowane m.in. ruchami głowy, brody, gałki ocznej. Roboty medyczne stosowane są także do obsługi pacjentów oraz osób niepełnosprawnych pomagając w takich zadaniach jak np. przemieszczanie się, czy spożywanie posiłków.Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie – uczelnia publiczna powołana do życia w 1944 roku, jako piąty uniwersytet w Polsce.

    Innym rodzajem medycznych baz danych są bazy danych bibliograficznych, ułatwiające lekarzom wykonywanie zadań związanych z przestrzeganiem zasad medycyny opartej na dowodach oraz pracą naukową, gromadzące publikacje naukowe. Jedną z największych medycznych baz danych bibliograficznych jest m.in. „Medline”.

    Od 1 stycznia 2019 roku w Polsce istnieje obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej w standaryzowanej postaci elektronicznej.

    Diagnostyka medyczna (z gr. διαγνωστικός diágnōstikós, umiejący rozpoznawać) – nauka o sposobach rozpoznawania chorób. Elektrokardiografia (EKG) – zabieg diagnostyczny wykorzystywany w medycynie przede wszystkim w celu rozpoznawania chorób serca.

    Komputerowa rejestracja, przetwarzanie i analiza sygnałów medycznych[ | edytuj kod]

     Zapoznaj się również z: Przetwarzanie sygnałów.

    Sygnały biomedyczne są źródłami informacji niezbędnych do trafnej diagnozy patologii. Praca diagnosty jest wspierana przez systemy komputerowe zapewniające akwizycję oraz analizę sygnałów medycznych. Sygnałami mającymi najszersze zastosowanie w badaniach medycznych są sygnały w których zmienną jest czas, a także obrazy. Sygnały medyczne mogą być pozyskiwane w sposób ciągły (np. w ramach monitorowania pacjenta) oraz w ramach jednorazowego badania. Stosowane w medycynie urządzenia umożliwiają akwizycję sygnałów medycznych (głównie biopotencjałów – napięć elektrycznych powstających w wyniku przepływów jonowych, będących podstawą przekazywania bodźców, w komórkach) za pomocą czujników pomiarowych. W celu poddania sygnału przetwarzaniu oraz analizie, konieczna jest zamiana sygnału analogowego na sygnał cyfrowy za pomocą przetwornika analogowo-cyfrowego. Sygnały mogą być następnie filtrowane (odszumiane), wzmacniane, analizowane, archiwizowane i udostępniane. Mogą być w nich rozpoznawane wzorce oraz mogą być wykorzystywane do alarmowania.

    PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Inżynieria biomedyczna (Biomedical Engineering, BME) wchodzi w skład nauk dotyczących bioinżynierii. Stanowi ona połączenie wiedzy zlokalizowane na pograniczu nauk technicznych, medycznych i biologicznych. Główne zagadnienia jakie obejmuje, to: bioinformatyka, informatyka medyczna, obrazowanie medyczne, telemedycyna, przetwarzanie obrazów, procesowanie sygnałów fizjologicznych, biomechanika, biomateriały, analiza systemowa, modelowanie 3D i optyka biomedyczna. Przykładami zastosowań tej wiedzy jest udoskonalanie produkcji i obsługi sprzętu medycznego, urządzeń diagnostycznych, oprzyrządowania obrazującego, wyposażenie laboratoryjne, lekarstwa oraz innego środki służące do terapii, które nieustannie wymagają rozwiązywania problemów.

    Systemy informatyki medycznej rejestrują m.in. takie sygnały jak EKG (napięcia zbierane na powierzchni ciała, pochodzące od pobudzonych komórek mięśnia sercowego), EEG (rejestrowane zmiany potencjału elektrycznego na powierzchni czaszki, odzwierciedlające pracę mózgu), czy EMG (będące wynikiem elektrycznej aktywności mięśni podczas skurczu).

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Informatyka – dyscyplina nauki zaliczana do nauk ścisłych oraz techniki zajmująca się przetwarzaniem informacji, w tym również technologiami przetwarzania informacji oraz technologiami wytwarzania systemów przetwarzających informację. Początkowo stanowiła część matematyki, później rozwinęła się do odrębnej dyscypliny – pozostaje jednak nadal w ścisłej relacji z matematyką, która dostarcza informatyce podstaw teoretycznych.

    Standardami zapisu i przesyłu sygnałów medycznych są m.in. SCP-ECG (ang. Standard Communicatoion Protocol for Electrocardiography) i MFER (ang. Medical Waveform Format Encoding Rules).

    Komputerowe wspomaganie obrazowania medycznego[ | edytuj kod]

     Zapoznaj się również z: Diagnostyka obrazowa.

    Komputerowe wspomaganie obrazowania medycznego jest stosowane w celu wzmocnienia i maksymalnego wykorzystania ludzkich zdolności do rozwiązywania problemów związanych z interpretacją obrazów medycznych. Systemy informatyki medycznej określane jako RIS (Radiological Information System) oraz PACS (Picture Archiving and Communication System) służą gromadzeniu i udostępnianiu obrazów medycznych (m.in. zapewnieniu bezpieczeństwa składowania i udostępniania danych obrazowych oraz automatyzacji przesyłania obrazów pomiędzy urządzeniami diagnostycznymi, serwerami PACS i stacjami diagnostycznymi), a także przetwarzaniu obrazów w taki sposób by po odpowiednim działaniu komputera uzyskać obraz, który możemy uznać za lepszy (np. poprawienie ogólnej jakości obrazu, poprawienie percepcji obrazu, uwydatnienie cech obrazu użytecznych ze względu na analizę i interpretację), lub poprzez automatyczną analizę obrazu uzyskać sparametryzowane informacje jego temat, mogące podlegać dalszej wspomaganej komputerowo interpretacji. W tych celach wykorzystuje się metody sztucznej inteligencji, analizy danych, detekcji, przetwarzania i klasyfikacji informacji. Przetworzone informacje są udostępniane lekarzom oraz zapisywane w szpitalnej bazie danych.

    Leczenie, terapia, kuracja – szereg czynności medycznych, z użyciem stosownych leków i aparatury, zmierzających do przywrócenia równowagi (homeostazy) organizmu dotkniętego chorobą lub kalectwem; postępowanie lekarskie, którego celem jest przywrócenie zdrowia choremu lub poprawa jego jakości życia. Wyróżniamy różne rodzaje leczenia:Bioinformatyka to dyscyplina zajmująca się stosowaniem narzędzi matematycznych i informatycznych do rozwiązywania problemów z nauk biologicznych. Z bioinformatyką powiązane są: genomika, proteomika, metabolomika, transkryptomika i konektomika.

    Integracji medycznych urządzeń obrazujących, serwerów, stacji roboczych i innych elementów infrastruktury ośrodka medycznego służy zbiór standardów DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) dotyczący przetwarzania, składowania i transmisji medycznych danych obrazowych. Standaryzacja ta obejmuje archiwizację, komunikację oraz integrację PACS w medycznych systemach informacyjnych.

    Szkoła ponadpodstawowa – w Polsce szkoła, którą uczeń może rozpocząć po skończeniu 8-klasowej szkoły podstawowej. Zakładanie i prowadzenie publicznych szkół ponadpodstawowych (z wyłączeniem szkół o znaczeniu regionalnym i ponadregionalnym) jest zadaniem własnym powiatu (miasta na prawach powiatu). W latach 1999 - 2017 szkoły te występowały pod nazwą szkół ponadgimnazjalnych i rekrutowały swoich uczniów spośród absolwentów gimnazjów. DICOM, Digital Imaging and Communications in Medicine (Obrazowanie Cyfrowe i Wymiana Obrazów w Medycynie) - norma opracowana przez ACR/NEMA (American College of Radiology / National Electrical Manufacturers Association) dla potrzeb ujednolicenia wymiany i interpretacji danych medycznych reprezentujących lub związanych z obrazami diagnostycznymi w medycynie. DICOM znajduje zastosowanie głównie w przetwarzaniu obrazów tomografii komputerowej (TK/CT), tomografii rezonansu magnetycznego (MRI), pozytonowej tomografii emisyjnej (PET), cyfrowej angiografii subtrakcyjnej (DSA), cyfrowej radiografii konwencjonalnej (CR), radiografii cyfrowej (DR) oraz wszystkich wykorzystujących technologie cyfrowe badań o wysokiej rozdzielczości obrazu. Dane w formacie DICOM mają dużą objętość, wymagają specjalnego oprogramowania i sprzętu komputerowego a także łączy o wysokiej przepustowości, za to pozwalają zachować wysoką jakość obrazu. Stosowanie normy DICOM umożliwia m.in. funkcjonowanie teleradiologii.

    Rozwijane są również systemy wizualizacji obrazowanego medycznego oparte o rzeczywistość rozszerzoną.

    Systemy wspomagania decyzji klinicznych[ | edytuj kod]

     Zapoznaj się również z: System ekspertowy.

    Systemy wspomagania decyzji klinicznych to systemy komputerowe, które na drodze analizy dużych ilości danych pacjentów mogą dostarczyć lekarzowi wskazania dotyczące decyzji klinicznych. Decyzje kliniczne mogą być wspomagane w sposób bezpośredni (systemowa sugestia decyzji diagnostycznej i terapeutycznej na bazie modeli decyzyjnych) oraz pośredni (dostarczenie dowodów, faktów i argumentów, wykorzystując dane historyczne oraz z dane z publikacji medycznych). Zaliczane są do nich m.in. systemy eksperckie, czyli programy składające się z bazy wiedzy (wszystkie wiadomości z dziedziny wiedzy, zapisane w sformalizowany i uporządkowany sposób), maszyny wnioskującej (część programu przetwarzająca dostępną wiedzy tak, aby uzyskać odpowiedzi na pytania zadane przez użytkownika systemu) oraz interfejsu użytkownika (mechanizm służący przekazywaniu pytań do systemu i uzyskiwaniu odpowiedzi).

    Informatologia – dyscyplina naukowa obejmująca całokształt zagadnień teoretycznych i praktycznych związanych z działalnością informacyjną. Nie posiadająca jednolitego obszaru badawczego, oraz własnej metodologii. Korzysta ze ścisłych metod analizy, metod statystycznych oraz metodyki nauk społecznych.PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.

    Przykładem systemu pomocy w podejmowaniu decyzji klinicznych jest element zintegrowanego szpitalnego systemu informatycznego HELP, odpowiadający za przekazywanie powiadomień i alarmów o stanie zdrowia pacjenta, analizę procesów lub wyników laboratoryjnych, a także tworzenie diagnoz, proponowanie terapii, czy tworzenie klinicznych protokołów.

    Przetwarzanie sygnałów zajmuje się wykonywaniem pewnych operacji na sygnałach oraz interpretacją tychże sygnałów.Baza danych – zbiór danych zapisanych zgodnie z określonymi regułami. W węższym znaczeniu obejmuje dane cyfrowe gromadzone zgodnie z zasadami przyjętymi dla danego programu komputerowego specjalizowanego do gromadzenia i przetwarzania tych danych. Program taki (często pakiet programów) nazywany jest „systemem zarządzania bazą danych” (ang. database management system, DBMS).

    Komputerowo wspomagana terapia[ | edytuj kod]

    Robot chirurgiczny SRI-led Trauma Pod

    Wspomaganie komputerowe jest wykorzystywane m.in. w leczeniu farmakologicznym oraz przy wykonywaniu zabiegów operacyjnych. Leczenie farmakologiczne może być wspierane przez systemy gromadzące dane o zaleceniach lekarzy oraz kontrolujące sumienność i terminowość ich realizacji, a także monitorujące efekty działania podawanych leków. Zabiegi operacyjne mogą być natomiast wspomagane przy zastosowaniu robotów medycznych, umożliwiających lekarzowi wykonywanie zabiegów przy pomocy konsoli sterującej.

    Analiza danych – proces przetwarzania danych w celu uzyskania na ich podstawie użytecznych informacji i wniosków. W zależności od rodzaju danych i stawianych problemów, może to oznaczać użycie metod statystycznych, eksploracyjnych i innych.System ekspertowy – pojęcie z zakresu sztucznej inteligencji oznaczające system komputerowy, który emuluje proces podejmowania decyzji przez człowieka-eksperta. Systemy ekspertowe rozwiązują złożone problemy na podstawie analizy baz wiedzy, a nie realizację prostego algorytmu jak to ma miejsce w przypadku programów tradycyjnych.

    Telemedycyna[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Telemedycyna.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Tomasz Goban-Klas (ur. 27 września 1942 w Warszawie) – polski socjolog, medioznawca, nauczyciel akademicki, były członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.
    Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
    System informatyczny – jest to zbiór powiązanych ze sobą elementów, którego funkcją jest przetwarzanie danych przy użyciu techniki komputerowej. Na systemy informatyczne składają się obecnie takie elementy jak:
    Zdjęcie rentgenowskie - jedno z podstawowych badań diagnostycznych w medycynie polegające na rejestracji obrazu powstającego podczas przenikania wiązką promieniowania rentgenowskiego organów badanego.
    Telemedycyna (medycyna na odległość) – jest to najnowsza forma świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej łącząca w sobie elementy telekomunikacji, informatyki oraz medycyny. Dzięki wykorzystaniu nowych technologii pozwala ona przełamywać geograficzne bariery, pozwalając na wymianę specjalistycznych informacji przesyłając obrazy statyczne, jak i dynamiczne (przesyłanie najwyższej jakości zdjęć EKG, USG, MRI). Pozwala przeprowadzić diagnozę na odległość. Duże zastosowanie telemedycyna znajduje w środowisku chirurgicznym, które wykorzystuje ją do prowadzenia operacji "na odległość". Nowoczesna technologia, wykorzystująca szybkie procesory i algorytmy do cyfrowego przetwarzania i kompresji sygnałów, umożliwia przesyłanie obrazów o wysokiej rozdzielczości, a także interaktywną transmisję audiowizualną z wyjątkową dokładnością i w czasie rzeczywistym. Systemy wideokomunikacyjne (wideokodery) pracują na ogólnodostępnych cyfrowych liniach transmisyjnych ISDN, w ogólnoświatowej sieci Internet, a także na liniach satelitarnych.
    Przetwornik analogowo-cyfrowy A/C (ang. A/D – analog to digital; ADC – analog to digital converter), to układ służący do zamiany sygnału analogowego (ciągłego) na reprezentację cyfrową (sygnał cyfrowy). Dzięki temu możliwe jest przetwarzanie ich w urządzeniach elektronicznych opartych o architekturę zero-jedynkową oraz gromadzenie na dostosowanych do tej architektury nośnikach danych. Proces ten polega na uproszczeniu sygnału analogowego do postaci skwantowanej (dyskretnej), czyli zastąpieniu wartości zmieniających się płynnie do wartości zmieniających się skokowo w odpowiedniej skali (dokładności) odwzorowania. Przetwarzanie A/C tworzą 3 etapy: próbkowanie, kwantyzacja i kodowanie. Działanie przeciwne do wyżej wymienionego wykonuje przetwornik cyfrowo-analogowy C/A.
    Studia wyższe – studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię uprawnioną do ich prowadzenia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.033 sek.