• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Indira Gandhi



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Tamilskie Tygrysy (Tygrysy Wyzwolenia Tamilskiego Ilamu, LTTE) − organizacja tamilska żądająca utworzenia w północnej części Sri Lanki niepodległego państwa tamilskiego Ilamu. Powstała w 1976 roku i prowadziła działalność do końca wojny domowej na Sri Lance w 2009 roku. Jej przywódcą był Velupillai Prabhakaran.Palestyńczycy – część arabskich mieszkańców byłego brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny, obecnie skupionych na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy - tworzących Autonomię Palestyńską. Pozostała część - to tzw Arabowie izraelscy, zamieszkujący w Izraelu. Nazwa Palestyńczycy/ Filastyni pochodzi od indoeuropejskich Filistynów, zasiedlających w starożytności wąski, nadmorski pas ziemi, obejmujący Strefę Gazy i jej północne przyległości z miastami Aszdod i Aszkelon. Poza nazwą semiccy Palestyńczycy i niesemiccy Filistyni nie mają jednak ze sobą nic wspólnego.

    Indira Priyadarshini Gandhi, hindi इन्दिरा प्रियदर्शिनी गान्धी (ur. 19 listopada 1917 w Allahabad, Indie Brytyjskie, zm. 31 października 1984 w Delhi, Indie) – indyjska polityk, premier Indii w latach 1966-1977 oraz 1980-1984. Trzeci w historii premier Indii i centralna postać Indyjskiego Kongresu Ludowego, jest drugim co do długości piastującym urząd premierem Indii i jedyną kobieta sprawującą funkcję premiera w Indiach. Została zamordowana przez sikhijskich fundamentalistów w odwecie za rządową Operację Niebieskiej Gwiazdy.

    Rajiv Gandhi, hindi: राजीव गांधी (ur. 20 sierpnia 1944 w Bombaju, zm. 21 maja 1991 w Sriperumbudur) - polityk indyjski, premier Indii od 31 października 1984, kiedy to zajął to stanowisko, gdy została zamordowana jego matka, Indira Gandhi. Z funkcji zrezygnował 2 grudnia 1989. Jego żoną była Sonia Gandhi. Zginął w zamachu zorganizowanym przez Tamilskie Tygrysy. Z zamiłowanie krótkofalowiec, posiadał znak VU2RG.Wietkong, (ang. Vietcong, wiet. Việt Cộng) – nazwa ukuta przez południowowietnamskich polityków i przyjęta przez żołnierzy amerykańskich, a potem przez światowe media, na określenie partyzantów należących w czasie wojny wietnamskiej do Narodowego Frontu Wyzwolenia Wietnamu Południowego (ang. National Front for the Liberation of South Vietnam, wiet. Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam).

    W plebiscycie z 2001 roku zorganizowanym przez India Today została uznana za największego z premierów indyjskich, a w plebiscycie BBC z 1999 roku uznana została za Kobietę Tysiąclecia.

    Spis treści

  • 1 Biografia
  • 1.1 Wczesne lata
  • 1.2 Jako premier
  • 1.3 Polityka zagraniczna
  • 1.3.1 Azja południowa
  • 1.3.2 Bliski Wschód
  • 1.3.3 Pacyfik
  • 1.3.4 Afryka
  • 1.4 Polityka ekonomiczna
  • 1.4.1 Zielona Rewolucja, Czwarty i Piąty Plan Pięcioletni
  • 1.5 W latach 80.
  • 1.6 Polityka krajowa
  • 1.6.1 Nacjonalizacja
  • 1.6.2 Reformy społeczne, administracja
  • 1.6.3 Bezpieczeństwo narodowe
  • 1.7 Stan nadzwyczajny, aresztowanie i powrót na stanowisko, zabójstwo premier
  • 2 Spuścizna
  • 3 Poglądy
  • 4 Wyróżnienia
  • 5 Niektóre publikacje
  • 6 Zobacz też
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Nagaland (hindi नागालैंड, trb.: Nagalaind, trl.: Nāgālaiṁḍ; ang. Nagaland) – jeden ze stanów Indii, położony w ich północno-wschodniej części. Stolicą stanu jest Kohima, a największym miastem Dimapur. Stan został utworzony 1 grudnia 1963 roku.Naksalici ( bengali নকশাল আন্দোলন, hindi नक्षलवाद, ang. Naxalite ) - maoiści bengalscy, indyjskie lewicowe ugrupowanie ekstremistyczne powstałe w 1967 w północnej części stanu Bengal Zachodni. Przywódcami początkowego okresu byli Kanu Sanyal i Charu Mazumdar, a członkowie wywodzili się z ludności plemiennej Santalów. Współcześnie naksalici przejawiają aktywność na terenach wiejskich również poza Bengalem Zachodnim, w stanach zlokalizowanych bardziej na południe : Chhattisgarh i Andhra Pradesh.

    Biografia[]

    Wczesne lata[]

    Młoda Indira i Mahatma Gandhi w 1924 roku

    Urodziła się w 19 listopada 1917 roku w Allahabadzie. Była jedynym dzieckiem Jawaharlala Nehru (jej młodszy brat zmarł), pierwszego premiera Indii i jednego z czołowych postaci indyjskiego ruchu niepodległościowego. Dorastała z matką Kamalą Nehru w Anand Bhavan osiedlu Allahabadu. Miała nieszczęśliwe i samotne dzieciństwo, jej ojciec za działalność niepodległościową trafiał do więzienia, a jej matka pomagała obłożnie chorym, sama wcześnie umierając na gruźlicę, z ojcem utrzymywała kontakt głównie poprzez korespondencję. Była uczona głównie w domu, a do szkoły do czasu matury w 1934 roku chodziła sporadycznie. Po maturze poszła na studia na Viswa Bharati University w Kalkucie. Kilka lat później Gandhi opuściła uczelnię i wyjechała do chorej matki przebywającej w Europie. Kontynuowała edukacją na Uniwersytecie w Oksfordzie, a po śmierci matki na krótko uczęszczała do Szkoły Badminot i Somerville College. Po inwazji hitlerowców na Europę Indira próbowała wrócić ze Szwajcarii w której aktualnie przebywała do Anglii poprzez Portugalię. W 1938 młoda Gandhi dołączyła do Indyjskiego Kongresu Narodowego. Do Anglii ponownie trafiła na początku 1941 roku, a stamtąd powróciła do Indii bez ukończenie studiów w Oksfordzie. Uczelnia przyznała jej jednak w późniejszym okresie dyplom honorowy, a 2010 roku pośmiertnie uhonorowała ją jedną z dziesięciu Oxasians tytułem dla znanych azjatyckich absolwentów Uniwersytetu.

    Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Nowe Delhi (hindi नई दिल्ली, ang. New Delhi) – miasto, które jest obecną stolicą Indii. Znajduje się ono w Delhi – jednostce administracyjnej mającej status narodowego terytorium stołecznego (national capital territory). Nowe Delhi, choć pod względem administracyjnym jest osobnym miastem, nie stanowi wydzielonego organizmu miejskiego, lecz łączy się z sąsiednimi dzielnicami Delhi, stanowiąc jakby kolejną dzielnicę tego miasta.

    W czasie pobytu w Wielkiej Brytanii młoda Indira poznała męża Feroze Gandhiego, wówczas studenta London School of Economics. Ślub odbył się w Allahabadzie. W 1942 roku oboje zostali aresztowani przez Brytyjczyków na 13 miesięcy. W 1950 roku Gandhi nieoficjalne służyła ojcu jako osobisty asystent w czasie jego kadencji premiera. W 1955 roku została wybrana do władz Kongresu. Kiedy umarł jej ojciec w 1964, naciskano na nią, by rozpoczęła karierę polityczną. Wybrano ją do parlamentu z ramienia Indyjskiego Kongresu Narodowego. Następnie została ministrem w gabinecie Lal Bahadur Shastri. Kiedy Shastri zmarł w czasie pełnienia obowiązków w 1966, Indira została przywódczynią partii, a tym samym premierem Indii. Została powołana na stanowisko Rajya Sabha (izba wyższa) i został członkiem gabinetu Lal Bahadur Shastri jako minister informacji i radiofonii.

    Kryzys sueski (arab. أزمة السويس – العدوان الثلاثي; hebr. מבצע קדש, Operacja „Kadesz”) – militarna agresja Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela na Egipt, która rozpoczęła się 29 października 1956. Agresja została poprzedzona decyzją Egiptu o nacjonalizacji Kanału Sueskiego (26 lipca 1956), jednak rzeczywistą przyczyną wybuchu wojny było pragnienie Wielkiej Brytanii i Francji utrzymania kontroli nad Kanałem. Państwa te dla realizacji swoich celów posłużyły się Izraelem, którego statki handlowe nie mogły korzystać z Kanału Sueskiego. Izrael miał także własne wystarczające powody, by wziąć udział w wojnie.Narodowy Sojusz Demokratyczny ( ang. National Democratic Alliance, NDA, hindi राष्ट्रीय जनतांत्रिक गठबंधन ) - centroprawicowa koalicja partii indyjskich utworzona w 1998. Członkami sojuszu są Indyjska Partia Ludowa i regionalne partie mniejszościowe.
    Indira Nehru w 1930 roku

    Jako premier[]

    Premierem Indii została w 1966 roku, Kongres podzielił się na dwie frakcje socjalistów skupionych wokół Gandhi oraz bardziej konserwatywnych działaczy skupionych wokół Morarji Desai. Tarcia wewnątrz Kongresu spowodowały w wyborach w 1967 roku utratę 60 miejsc w 545-osobowym Lok Sabha. W 1969 roku po sporach z Desai Kongres uległ rozłamowi, a Gandhi utworzyła nową partię. Rząd Gandhi popierany był przez partie socjalistyczne i komunistyczne, rząd istniał w ciągu dwóch lat, a w czasie jego istnienia w lipcu 1969 roku rządowi udało się znacjonalizować banki. W 1971 roku została ponownie wybrana. Wygrana wojna z Pakistanem w grudniu tego samego roku wzmocniła pozycję jej rządu, a indyjska interwencja we Wschodnim Bengalu pozwoliła miejscowym separatystom na ukoronowanie 9-miesięcznej wojny o niepodległość powstaniem niepodległej republiki Bangladeszu.

    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.Lok Sabha (dewanagari लोकसभा, ang. House of People, pol. Izba Ludowa), niższa izba indyjskiego parlamentu federalnego.

    Polityka zagraniczna[]

    Gandhi i przywódca Rumunii Nicolae Ceaușescu

    Azja południowa[]

    W 1971 roku interweniowała w wojnie domowej w Pakistanie udzielając poparcia Pakistanowi Wschodniemu. Indie w wyniku konfliktu stały się regionalnym hegemonem w Azji Południowej. W czasie wojny USA poparło Pakistan, a Indie poparł Związek Radziecki. Prezydent USA Richard Nixon nie lubił Gandhi i w prywatnych korespondencjach z sekretarzem stanu Henrym Kissingerem określał ją jako „czarownicę” i „sprytnego lisa”. Stosunki z USA pogorszyły się po tym jak ZSRR udzielił poparcia Indiom w czasie wojny z Pakistanem. Państwo te stało się partnerem handlowym oraz dostawcą broni dla walczących Indii.

    Morarji Ranchhodji Desai ( hindi मोरारजी देसाई , ur. 29 lutego 1896, zm. 10 kwietnia 1995) - indyjski polityk, premier.Sonia Gandhi (hindi:सोनिया गांधी), z domu Maino (ur. 9 grudnia 1946 w Lusianie, we Włoszech) – indyjska działaczka polityczna, wdowa po Rajivie Gandhim, kontynuująca tradycje polityczne rodziny Nehru i Gandhi.

    Zwiększona pozycja Indii na arenie międzynarodowej realizowana była poprzez „Doktrynę Indiry” polegającej na próbach doprowadzenia Himalajów w sferę wpływów Indii. Bhutan i Nepal utrzymywały z Indiami przyjacielskie stosunki, w 1975 roku Sikkim został włączony w skład Indii co zostało potępione przez Chińską Republikę Ludową.

    Premier (z fr. premier - pierwszy, od łac. primus - pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: prezydent ministrów oraz prezes ministrów). W innych krajach nazywany: pierwszy minister (Wielka Brytania - Prime Minister), kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), prezydent ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, minister stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.

    Zawiązała przyjacielskie więzi z Bangladeszem (dawniej Pakistanem Wschodnim) który wsparła w wojnie wyzwoleńczej. Premier niepodległego Bangladeszu Sheikh Mujibur Rahman uznał Gandhi za jedną z twórczyń niepodległego państwa. Proindyjskie sympatie Majibur Rahmana naraziły go jednak na widmo wojskowego zamachu stanu. W 1975 roku Majibur Rahman został zamordowany w wojskowym zamachu stanu, a w Bangladeszu powstał islamski reżim wojskowy który zdystansował się od Indii. Związki Indii z reżimem wojskowym były napięty, Bangladesz zarzucał Gandhi rzekome wspierane antyislamistycznej lewicowej partyzantki na terenie Bangladeszu. W późniejszym okresie nie doszło do poprawienia relacji między reżimem wojskowym a rządem Indii jednak sytuacja uległa normalizacji choć zdarzały się drobne spory graniczne. W 2011 roku rząd Bangladeszu przyznał Gandhi najważniejszą nagrodę państwową za jej wybity wkład w niepodległość kraju.

    Sheikh Mujibur Rahman (ur. 17 marca 1920, zm. 15 sierpnia 1975) – polityk reprezentujący separatystyczne dążenia mieszkańców Bengalu Wschodniego (Pakistanu Wschodniego), które ostatecznie doprowadziły w 1971 r. do secesji prowincji i wyłonienia się niepodległego Bangladeszu.Muhammad Zia-ul-Haq (ur. 12 sierpnia 1924 r., zm. 17 sierpnia 1988 r.) - pakistański zawodowy wojskowy i polityk. Uczestnik walk indyjsko-pakistańskich w 1965 i 1971. Od 1976 szef sztabu pakistańskich sił zbrojnych, przywódca zamachu stanu z 5 lipca 1977 r., w wyniku którego obalono premiera Zulfikar Ali Bhutto. W latach 1977-78 szef rządu i przewodniczący Rady Wojskowej, w latach 1978-88 prezydent.

    Podejście Gandhi do polityki etnicznej rządu Sri Lanki było początkowo przychylne, Gandhi osobiście darzyła sympatią premiera Sirimavo Bandaranaike. W 1974 roku Indie oddały Sri Lance małą wysepkę Kachchatheevu w celu ratowania socjalistycznego rządu Bandaranaike od politycznej katastrofy. Stosunki ze Sri Lanką pogorszyły się po przejęciu władzy przez centroprawicowego Junius Jayewardena które Gandhi uważała za zbyt uległego wobec państw zachodnich. Jayewardene oskarżył Gandhi o rzekome wspieranie bojowników niepodległościowych z ugrupowania Tamilskich Tygrysów, a w 1980 roku rząd Indii wywołał presję nad rządem Sri Lanki aby zaprzestał oskarżeń. Gandhi odrzuciła żądania inwazji na Cejlon których domagano się po tak zwanym czarnym lipcu 1983 roku. Na Cejlonie doszło wówczas do serii antytamilskich pogromów. Gandhi złożyła wówczas oświadczenie podkreślając, że szanuje integralność terytorialną Sri Lanki jednak Indie nie mogą pozostać ciche wobec pogromów mających miejsce na wyspie.

    Mohammad Reza Pahlawi (pers. محمدرضا پهلوی, ur. 26 października 1919 w Teheranie, zm. 27 lipca 1980 w Kairze) – ostatni szachinszach Iranu, z dynastii Pahlawi, nastawiony prozachodnio, inicjator głębokich reform społecznych i gospodarczych w Iranie. W 1979 został odsunięty od władzy w wyniku irańskiej rewolucji islamskiej.Indyjskie Zgromadzenie Ludowe ( hindi भारतीय जनसंघ , ang. Bharatiya Jana Sangh , BJS ) – indyjska partia polityczna . Prowadziła działalność w latach 1951-1980. Należała do sangha pariwar – rodziny organizacji nacjonalistycznych.

    Relację Indii z Pakistanem po porozumienia w Shumla w 1972 pozostały napięte. Przywódca Pakistanu Zulfikar Ali Bhutto uznał detonację urządzenia jądrowego na Pokhran w 1974 roku jako próbę zastraszenia Pakistanu przez Indie. Jednak już w maju 1976 roku Gandhi i Bhutto zgodzili się na ponowne otworzenie placówek dyplomatycznych i normalizację stosunków. Sytuacja zmieniła się po 1978 roku gdy do władzy doszedł generał Muhammad Zia ul-Haq. Gandhi oskarżyła dyktatora o wspieranie islamskich bojowników w Pendżabie. Wojska indyjskie w 1984 roku podjęły operację Meghdoot oraz zwyciężyły w konflikcie w Siachen.

    Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem Południowym, od zachodu z Ugandą, a od południa z Tanzanią. Stolicą Kenii jest Nairobi.Anwar as-Sadat, arab. أنور السادات (ur. 25 grudnia 1918 w Mit Abu al-Kaum, zm. 6 października 1981 w Kairze) – egipski wojskowy i polityk, prezydent kraju w latach 1970-1981. Laureat Pokojowej Nagrody Nobla w r. 1978 (wspólnie z Menachemem Beginem).

    Bliski Wschód[]

    Indira Gandhi z szachem Persji Mohammadem Rezą Pahlawim i jego żoną Farahą Pahlawi w 1970 roku

    W konflikcie arabsko-izraelskim Gandhi pozostawała zwolenniczką niepodległościowych aspiracji Palestyńczyków i była krytyczna wobec dyplomacji państw Bliskiego Wschodu sponsorowanych przez USA. Przez rząd Indii Izrael był postrzegany jako państwo wyznaniowe co miało być analogiczne do rywala Indii, Pakistanu. Indyjscy dyplomaci mieli również nadzieje na przekonanie państw arabskich do zwalczania wpływów pakistańskich w Kaszmirze. Gandhi w latach 60. utworzyła kanał tajnych rozmów i pomocy z Izraelem. Jej porucznik Narasimha Rao, późniejszy premier w 1992 roku zatwierdził pełne stosunki dyplomatyczne z Izraelem.

    Język hindi – język z grupy indoaryjskiej języków indoeuropejskich, którym posługuje się jako pierwszym językiem 180 milionów osób, natomiast przy zaklasyfikowaniu jako dialekty hindi języków radźastani, bihari oraz pahari (bez nepalskiego) aż 422 mln osób, czyli 41% mieszkańców Indii. Używany jest także w Nepalu (500 tys.), na Fidżi (300 tys.), na Mauritiusie i w Surinamie (po 100 tys.). Posługują się nim również hinduscy imigranci w Europie Zachodniej. Język hindi jest językiem urzędowym, od 1950 roku ogólnopaństwowym (angielski jest językiem pomocniczym) Republiki Indii, oraz jednym z 23 języków konstytucyjnych. W kilku indyjskich stanach i terytoriach: Uttar Pradesh, Uttarakhand, Himachal Pradesh, Harianie, Madhya Pradesh, Biharze, Radżastanie oraz na terytorium stołecznym Delhi hindi (w wersji standardowej) jest oficjalnym językiem administracji stanowej oraz podstawowym językiem wykładowym w szkołach.Syria (arab. سوريا / سورية, transk. Sūriyya), nazwa oficjalna: Syryjska Republika Arabska (arab. الجمهورية العربية السورية, transk. Al-Dżumhurijja al-Arabijja as-Surijja) – arabskie państwo na Bliskim Wschodzie, graniczące z Turcją (822 km), Irakiem (605 km), Jordanią (375 km), Libanem (375 km) i Izraelem (76 km).

    Proarabska polityka uzyskała mieszany sukces. Ustanowienie bliskich więzi z socjalistycznymi i świeckimi reżimami partii Baas w pewnym stopniu zneutralizowały pakistańską propagandę skierowaną przeciwko Indiom. Wojna indyjsko-pakistańska z 1971 roku umieściła państwa arabskie i muzułmańskie Bliskiego Wschodu przed dylematem które z państw poprzeć, obydwa kraje utrzymywały z państwami arabskimi przyjazne stosunki. Postępowe rządy w Egipcie, Syrii i Algierii pozostały neutralne, proamerykańskie konserwatywne monarchie w Jordanii, Arabii Saudyjskiej, Kuwejcie i Zjednoczonych Emiratach Arabskich otwarcie poparły Pakistan. Neutralność Egiptu przeraziła Hindusów którzy oczekiwali ściślejszej współpracy arabsko-indyjskiej. Śmierć Gamala Abdela Nasera w 1970 roku i przejęcie władzy przez prozachodniego as-Sadata spowodowała pogorszenie stosunków Egiptu z Moskwą i zawiązanie przyjaźni z Rijadem spowodowało jeszcze większą neutralność tego państwa. Gandhi odrzucała możliwość współpracy z Mu’ammarem al-Kadafim - libijski pułkownik pozostawał zgodny z arabskimi monarchami w przekonaniu, że interwencja Indii w Pakistanie Wschodnim była atakiem na islam.

    Order Bharat Ratna (hindi भारत रत्न) – najwyższe indyjskie odznaczenie cywilne (order), przyznawane przez prezydenta Indii.Idi Amin Dada Oumee (ur. 17 maja 1925 w Koboko jako Idi Awo-Ongo Angoo, zm. 16 sierpnia 2003 w Dżuddzie) – polityk i feldmarszałek ugandyjski. Prezydent Ugandy w latach 1971-1979.

    Wojna z 1971 roku stała się przeszkodą w stosunkach indo-irańskich. Iranu już wojnę z 1965 roku potępił jako agresję indyjską, polityka Gandhi wobec Moskwy i udział w wojnie domowej w Pakistanie postrzegane były przez szacha jako koalicja antyirańska z udziałem Indii, Iraku i ZSRR. Szach Iranu starał się jednak od 1969 roku o zbliżenie z Indiami aby zapewnić wsparcie indyjskie w polityce Zatoki Perskiej. Szach obawiał się polepszenia stosunków krajów Zatoki Perskiej z Pakistanem i rosnącym wpływom islamizmu w społeczeństwie Pakistanu. W latach 70. wzrosła współpraca ekonomiczna i militarna między krajami. W wyniku porozumienia z 1974 roku Iran dostarczał do Indii prawie 75 procent zapotrzebowania ropy. Gandhi ceniła szacha za lekceważenie w dyplomacji panislamizu.

    Sanjay (Sandżaj) Gandhi (ur. 14 grudnia 1947, zginął w katastrofie lotniczej 23 czerwca 1980) - indyjski polityk, przywódca organizacji młodzieżowej Indyjskiego Kongresu Narodowego (INC), syn Feroze Gandhiego i Indiry Gandhi (szefowej rządu w latach 1966-1977 i 1980-1984), która przygotowywała go na swego następcę (po śmierci Sanjaya ambicje te przeszły na jego brata, Rajiva), niepopularny z powodu prowadzenia polityki silnej ręki i kierowania akcją sterylizacji Hindusów.Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.

    Pacyfik[]

    Jednym z najważniejszych wydarzeń Azji Południowo-Wschodniej w okresie premierostwa Gandhi było utworzenie w 1967 roku Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN). Indie postrzegały ASEAN jako proamerykańską, a stosunki między Indiami a ASEAN były w dużej mierze zależne od okresu, ASEAN była nie zadowolona z poparcia przez Gandhi Wietkongu oraz dobrych stosunków Indii z ZSRR. ASEAN obawiał się polityki indyjskiej względem Pakistanu i ustanowienia w Bangladeszu suwerennego kraju. Wejście Indii do klubu nuklearnego w 1974 roku przyczyniło się wzrostu napięć w regionie. Relacje między Indiami a sojuszem zaczęły się poprawiać po zatwierdzeniu przez Gandhi deklaracji ZOPFAN i po rozpadzie sojuszu SEATO w następstwie pakistańskich i amerykańskich porażek w tym regionie. Bliskie relacje Indii z Wietnamem i decyzja o uznaniu w 1980 roku Ludowej Republiki Kambodży oznaczało, że Indie i ASEAN nie były w stanie trwałego rozwoju partnerstwa.

    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.Nigeria, Republika Federalna Nigerii (ang. Federal Republic of Nigeria) – państwo w Afryce Zachodniej nad Zatoką Gwinejską, najludniejsze na kontynencie afrykańskim. Nazwa państwa pochodzi od rzeki Niger, a pierwszy raz pojawiła się w artykule gazety The Times z 1897 roku. Sąsiaduje z Beninem, Nigrem, Czadem i Kamerunem.

    Afryka[]

    Niepodległe Indie były początkowo postrzegane jako główne państwo antykolonialne, wizerunek bezkompromisowego antykolonializmu zmienił się po polepszeniu kontaktów z brytyjską Wspólnotą Narodów i poparciu wobec liberalnych koncepcji Brytyjczyków wobec kolonii w Afryce Wschodniej, niemniej jednak Indie dalej uważane były za zagorzałego zwolennika ruchów antykolonialnych. Indie potępiły zbrojną walkę o niepodległość w Algierii i Kenii w przeciwieństwie do sąsiednich Chin, które popierały zbrojną walkę o niepodległość Afryki. Indie po udziale Nehru w kryzysie sueskim wyszły z izolacji i zwiększyły swoje stosunki z państwami Afryki. W czasie wojny chińsko-indyjskiej z 1962 roku Indie zostały poparte przez Etiopię, Kenii, Nigerię i Libię. Po tym jak premierem została Gandhi, stosunki dyplomatyczne i gospodarcze z państwami afrykańskimi były kontynuowane. Gandhi rozpoczęła z kenijskim rządem współpracę rozwoju Afrykanko-hinduskiego. Rząd Indii planował osiedlanie się ludności indyjskiej w Afryce, a Gandhi uważała ludność pochodzenia indyjskiego w Afryce za „Ambasadorów Indii”. Plany te jednak niepowiędły się ze względu na masowy exodus Hindusów z Afryki do Wielkiej Brytanii w 1968 roku - w Ugandzie społeczność hinduska cierpiała brutalne represję ze strony reżimu Idi Amina.

    Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych (ang.: Library of Congress) – największa biblioteka świata. Gromadzi ponad 142 mln różnego rodzaju dokumentów, ponad 29 mln książek, 58 mln rękopisów, 4,8 mln map i atlasów, 12 mln fotografii, 6 mln mikrofilmów, 3,5 mln dokumentów muzycznych, 500.000 filmów; wszystko w ponad 460 językach. 7% zbiorów to dokumenty w językach słowiańskich, w tym największy w USA zbiór polskich książek. Całość zajmuje 856 km półek. Biblioteka dysponuje (w 3 budynkach) 22 czytelniami ogólnymi, 3 wydzielonymi czytelniami dla kongresmenów oraz biblioteką sztuki (John F. Kennedy Center). Zatrudnia 5 tysięcy pracowników. Wyposażona jest w system komputerowy o pojemności 13 mln rekordów oraz w 3000 terminali. Pełni funkcję biblioteki narodowej.Nacjonalizacja – akt przejęcia przez państwo prywatnego mienia. W rzadkich przypadkach może to być również przejęcie mienia należącego do samorządu. Nie należy mylić nacjonalizacji, która jest stosowana wobec określonej kategorii mienia lub osób, z wywłaszczeniem, które dotyczy konkretnej osoby i konkretnej sprawy.

    W latach 70. Gandhi udało się odbudować wizerunek Indii w oczach państw afrykańskich. Zwycięstwo nad Pakistanem i posiadanie broni jądrowej wykazały wysoki stopień zaawansowania Indii. Ponadto zawarcie indyjsko-radzieckiego traktatu z 1971 roku i agresywna reakcja na to wydarzenie USA które wysłały w pobliże Pakistanu Wschodniego uzbrojony okręt jądrowy Task Forces 74, pozwoliły odzyskać Indiom wizerunek państwa antyimperialistycznego. Gandhi wspierała ruchy antykolonialne w Afryce w przeciwieństwie do Nehru była nastawiona bardziej entuzjastyczna do walk antykolonialnych w Afryce. Stopniowo poparcie dla ruchów antykolonialnych zmalało ze względu na nieustanne konflikty Indii z ChRL. Zmiany te zatrzymały wzrost wpływów Indii w ruchach niepodległościowych Afryki i osłabiły geostrategiczną obecność Indii na kontynencie.

    Stan wyjątkowy – jeden z stanów nadzwyczajnych państwa, którego wprowadzenie powoduje w szczególności ograniczenie określonych praw i swobód obywatelskich. W Polsce instytucja stanu wyjątkowego była w regulacjach konstytucyjnych w latach 1952-1983 wchłonięta przez instytucję stanu wojennego.Etiopia (Federalna Demokratyczna Republika Etiopii – w języku amharskim ኢትዮጵያ, ye-Ītyōṗṗyā Fēdēralāwī Dīmōkrāsīyāwī Rīpeblīk), dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą.

    Polityka ekonomiczna[]

    Przewodniczyła jako premier trzecim planom pięcioletnim. Wszystkie zostały przeprowadzone jednak tylko jeden z nich odniósł pełen sukces przekraczając zakładany wzrost.

    Zielona Rewolucja, Czwarty i Piąty Plan Pięcioletni[]

    Indira Gandhi i Lyndon B. Johnson w marcu 1966 roku

    Gandhi odziedziczyła po poprzednikach problemy gospodarcze, problemy fiskalne związane były z wojną z Pakistanem z 1965 roku oraz kryzysem wywołanym suszą spowodowały najostrzejszą recesję od czasu uzyskania niepodległości. Rząd Gandhi zareagował na kryzys liberalizacją gospodarki, Gandhi zgodziła się na dewaluację waluty w zamian za przywrócenie pomocy zagranicznej. Kryzys udało się zakończyć w 1966 roku na przełomie lat 1966-1969 odnotowano wzrost na poziomie 4,1%. Wzrost został jednak zniwelowany przez rząd Stanów Zjednoczonych i Międzynarodowy Bank Rozwoju, zewnętrzna pomoc oznaczająca złagodzenie niskonakładowych kosztów dostosowania do liberalizacji gospodarki, nigdy nie została zrealizowana. Amerykańscy politycy krytykowali ograniczenia nałożone na gospodarkę. W tym samym czasie stosunki hindusko-amerykańskie uległy dalszemu pogorszeniu z powodu krytyki przez Gandhi amerykańskiego bombardowania Wietnamu, prezydent Johnson wstrzymał przesyłki ziarna aby zmusić Indie do poparcia USA w wojnie wietnamskiej. W tej sytuacji liberalizacja gospodarcza została porzucona, a sprzeciw dyplomacji wobec polityki USA i dewaluacja waluty zostały uznane za przejaw indyjskiej dujmy narodowej. Po gorzkich doświadczeniach z prezydentem Johnsonem, Gandhi postanowiła nie żądać w przyszłości pomocy żywnościowej. Rząd Gandhi zaczął budowanie znacznych rezerw walutowych aby uniknąć uzależnienia od instytucji międzynarodowych. Kiedy po słabych zbiorach w 1972 roku zmalały zapasy żywności, rząd kupił pszenicę na rynku międzynarodowym, odrzucając pomoc amerykańską.

    Atal Bihari Vajpayee (hindi अटल बिहारी वाजपेयी , ur. 25 grudnia 1924 w Gwalior State) - indyjski polityk, premier.Henry Kissinger, właśc. Heinz Alfred Kissinger (ur. 27 maja 1923 w Fürth) – amerykański polityk pochodzenia niemieckiego, dyplomata, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 1973.

    Okres 1967-1975 charakteryzują reformy socjalistyczne, w 1976 roku Indie oficjalnie uznane zostały za państwo socjalistyczne. Gandhi porzuciła program liberalizacji oraz rozbudowała sektor publiczny. W roku 1969 rozpoczęto czwartą pięciolatkę, a rząd ukierunkował wzrost na poziomie 5,7% oraz postawił sobie jako cel „wzrost stabilności i stopniowe osiąganie samodzielności”. Program podkreślił większą kontrolę państwa nad gospodarką. Polityka ta została sformułowana sześć miesięcy po powrocie Gandhi do rządu. Aby poradzić sobie z problemami żywnościowymi Indii, Gandhi rozszerzyła nacisk na rolnictwo, polityka ta zainicjowana została przez jej ojca, Jawaharlala Nehru. Rozwój rolnictwa określany jako Zielona Rewolucja zakończył się w 1970 roku i przekształcił Indie z kraju w dużej stopniu uzależnionego od importu zbożu i podatnego na głód na kraj który jest się w stanie w dużym stopniu wyżywić samodzielnie i zapewnił Indiom bezpieczeństwo żywnościowe. Gandhi w rozwoju rolnictwa widziała kres zależności Indii od USA. Wiele z innych celów planu gospodarczego zostało zrealizowanych, zlikwidowano m.in. przywileje dla przedstawiciele arystokracji wywodzące się z czasu systemu kastowego.

    Uniwersytet Karola w Pradze (czes. Univerzita Karlova v Praze) – uniwersytet w Pradze, założony w 1348 przez króla Czech Karola IV Luksemburskiego, najstarszy uniwersytet w Europie Środkowej.Nepal (nep. नेपाल trl. Nepāl, trb. Nepal; nazwa tymczasowa: Federalna Demokratyczna Republika Nepalu, nep. संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र नेपाल trl. Saṁghīya Lokatāntrik Gaṇatantra Nepāl, trb. Sanghija Lokatantrik Ganatantra Nepal) – demokratyczna republika federalna w Azji Południowej, w środkowej części Himalajów, granicząca na północy z Chinami i na południu, wschodzie i zachodzie z Indiami; bez dostępu do morza.

    Piąty plan pięcioletni (1974-1979) został uchwalony w kontekście stanu wyjątkowego i programu z 1975 roku. W przeciwieństwie do odbioru wcześniejszych planów gospodarczych Gandhi ten był krytykowany za zbytnią pochopność. Gandhi obiecała zmniejszyć ubóstwo poprzez ukierunkowanie gospodarki na zwiększenie standardu życia biednych i wprowadzenia szerokich reform społecznych i gospodarczych. Rząd ustalił roczny wzrost o 4,4% w okresie planu. Działania rządu powstrzymały gospodarcze problemy z początku lat 70. Rząd w latach 1974-1979 był nawet w stanie przekroczyć zakładane tempo wzrostu z roczną wzrostu o 5,0-5,2%. W latach 1975-1976 gospodarka rosła w tempie 9%, a plan stał się pierwszym planem, w czasie realizacji którego dochód na osobę wzrósł o ponad 5%.

    Manmohan Singh (Pendżabski: ਮਨਮੋਹਨ ਸਿੰਘ; Hindi: मनमोहन सिंह; ur. 26 września 1932 w Gah, Pendżab) - polityk indyjski, premier Indii od 2004, ekonomista.Allahabad (hindi: इलाहाबाद) – miasto w północno-środkowych Indiach, w stanie Uttar Pradesh, gdzie łączą się dwie święte rzeki hinduizmu: Ganges i Jamuna. Jedno z czterech miast, w których obchodzi się święto Kumbhamela. Według danych z 2001 roku miasto liczyło 1 215 348 mieszkańców.

    W latach 80.[]

    Gdy Gandhi została premierem w 1980 roku ponownie odziedziczyła osłabioną gospodarkę. W poprzednim roku Indie pod rządami Partii Ludowej doznały najsilniejszej recesji (-5,2%) w historii współczesnych Indii i inflacji sięgającej 18,2%. Rząd ukierunkował w kolejnym planie gospodarczym średni wzrost na 5,2%, a w 1980 roku dzięki reformom inflacja spadła do 5%. Mimo socjalistycznych poglądów Gandhi szósty plan pięcioletni był inny od wcześniejszych. Populistyczne programy zastąpił pragmatyzm. Gandhi postawiła na zaostrzenie wydatków publicznych, większą efektywność przedsiębiorstw państwowych, stymulowanie sektora prywatnego poprzez deregulację. Szósty plan okazał się najbardziej udanym z pięciu planów wykazując w latach 1980-1985 średni wzrost 5,7%. Bezrobocie w latach 1971-1980 utrzymywało się na stałym poziomie 9%, W 1983 roku spadło do 8,3%.

    Sikkim (hindi, nepal. सिक्किम, trb.: Sikkim, trl.: Sikkim; ang. Sikkim) – jeden ze stanów Indii, (po Goa najmniejszy pod względem powierzchni), położony w ich północno-wschodniej części. Stolicą stanu jest miasto Gangtok. W XIX wieku brytyjski protektorat, od 1947 roku formalnie niezależna monarchia z własnym królem (za sprawy zagraniczne odpowiedzialne były Indie). Od 1975, po plebiscycie, w którym 97% obywateli wypowiedziało się za detronizacją króla i przyłączeniem do Indii, jest integralną częścią tego państwa.Lal Bahadur Shastri (ur. 2 października 1904 w Mughalsarai w prowincji Uttar Pradesh, Indie, wówczas Indie Brytyjskie; zm. 11 stycznia 1966 w Taszkencie, Uzbekistan; wówczas ZSRR) - indyjski polityk, członek Indyjskiego Kongresu Narodowego, jeden z najbliższych współpracowników Jawaharlala Nehru.

    Polityka krajowa[]

    Nacjonalizacja[]

    Pomimo przepisów i kontroli wykonawczej Reserve Bank of India, większość banków w Indiach nadal była własnością prywatną. Przedsiębiorcy, byli właścicielami banków byli często oskarżani o opróżnianie depozytów w swoich przedsiębiorstwach, a większość ludności nie korzystała z usług bankowych, premier Gandhi wyraziła zamiar nacjonalizacji banków w celu zmniejszenia ubóstwa. Pomysł ten zyskał ogromne poparcie społeczne. W 1969 roku Gandhi znacjonalizowała czternaście głównych banków komercyjnych. Po nacjonalizacji banków, oddziały bankowe sektora publicznego w Indiach wzrosły do okola 800 procent depozytów. Nacjonalizacja spowodowała znaczący wzrost zasięgu geograficznego banków; liczba oddziałów banków wzrosła z 8.200 do ponad 62.000, z których większość została uruchomiona w dotąd niebankowych, obszarach wiejskich. Napęd nacjonalizacji nie tylko przyczynił się do zwiększenia oszczędności gospodarstw domowych, ale również znacznie inwestycji w sektorze nieformalnych oraz w małych i średnich przedsiębiorstwach, w rolnictwa oraz w znacznym stopniu przyczynił się do rozwoju regionalnego i do ekspansji przemysłowej i rolniczej bazy Indii. Nawet zagorzali krytycy Gandhi w tym lider opozycji w latach 70. Jayaprakash Narayan byli pod wrażeniem sprawnej nacjonalizacji banków.

    Janata (Partia Ludowa) – indyjska partia polityczna istniejąca w latach 1977-1988. Powstała w wyniku połączenia kilku mniejszych partii - Indyjskiego Kongresu Narodowego (Organizacyjnego), Bharatiya Lok Dal, Bharatiya Jana Sangh, Partii Socjalistycznej a jej szeregi połączyła grupa rozłamowców z Indyjskiego Kongresu Narodowego. Janata powstała w wyniku przekształcenia w jednolitą partię konkurencyjnego wobec IKN sojuszu wyborczego z 1977 roku. Partia rządząca na przełomie lat 1977-1980. Partia łączyła działaczy o poglądach socjalistycznych, nacjonalistycznych i prawicowych. W gospodarce zwolenniczka rozwiniętego sektora publicznego, reformy rolnej.Sri Lanka (Demokratyczno-Socjalistyczna Republika Sri Lanki; syng. ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය, trl. Śrī Laжkā Prajātantrika Samājavādi Janarājya, trb. Sri Lanka Pradźatantrika Samadźawadi Dźanaradźja; tamilski இலங்கை சனநாயக சோஷலிசக் குடியரசு, trb. Ilangaj Dźananajaka Soszalisak Kudijarasu) – państwo w Azji Południowej, na wyspie Cejlon (pod tą nazwą znane do 1972) wraz z mniejszymi przybrzeżnymi wyspami. Oddzielone od Półwyspu Indyjskiego cieśniną Palk i zatoką Mannar. Od wschodu oblewane przez Zatokę Bengalską, od południa otwartym Oceanem Indyjskim. Największe miasta kraju to: Kolombo, Dehiwala, Moratuwa, Dżafna, Kandy, Galle, Kalmunai.

    Po wyborach w 1971 gdy Gandhi ponownie została premierem rozpoczęła się nacjonalizacja węgla, stali, miedzi, rafinacji, bawełny i systemu ubezpieczeniowego. Większość z tych nacjonalizacji została wykonana w celu ochrony zatrudnienia i interesu pracowników. Pozostałe branże sektora prywatnego zostały umieszczone pod ścisła kontrolę regulacyjną. Podczas wojny z Pakistanem z 1971 roku prywatne zagraniczne firmy naftowe odmówiły dostarczenia paliwa dla indyjskiej marynarki i sił powietrznych, w odpowiedzi na to rząd Gandhi w 1973 roku znacjonalizował firmy naftowe. Po nacjonalizacji główne firmy naftowe, takie jak Indian Oil Corporation (MKOL), Hindustan Petroleum Corporation (HPCL) i Bharat Petroleum Corporation (BPCL) w chwili zagrożenia miały zachować minimalny poziom zapasów ropy naftowej aby zaopatrzyć wojsko.

    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.Delhi (hindi: दिल्ली, trb.: Dilli, trl.: Dillī; pendżabski: ਦਿੱਲੀ; urdu: دہلی; ang. Delhi) – miasto i dawna stolica Indii położona w północnych Indiach nad rzeką Jamuną; zamieszkuje ją 11,2 mln mieszkańców (2006), a aglomerację miejską 17,8 mln mieszkańców (2006). Miasto położone jest na wysokości 216 m n.p.m., a jego powierzchnia to 1483 km². Zagęszczenie ludności wynosi 23 tys. os./km². To drugie co do wielkości (po Mumbaju) miasto Indii, wielki węzeł komunikacyjny, centrum przemysłu i kultury, miasto uniwersyteckie, z licznymi teatrami, galeriami, muzeami i zabytkami z okresu Wielkich Mogołów. Miasto przoduje w rozwoju technologii informacyjnej i telekomunikacyjnej (drugie w Indiach po Bangalore).

    Reformy społeczne, administracja[]

    W okresie rządów Gandhi do konstytucji indyjskiej została zapisana zasada równej płacy dla kobiet i mężczyzn. Gandhi kwestionowała przywileje dla indyjskiej arystokracji i forsowała równe prawa dla wszystkich obywateli. Arystokracja skupiona wokół Indyjskiego Zgromadzenia Ludowego i innych partii prawicowych, stała w opozycji do reformatorskich planów Gandhi. Wniosek o zniesienie przywilejów i oficjalnego uznania tytułów kastowych został postawiony przed parlament w 1970 roku. Ustawa nie została jednak przyjęta, reformy udało się zrealizować rok później i zostały one wprowadzone jako 26 poprawka do Konstytucji Indii. Pretekstem do nałożenia stanu wyjątkowego z 1975 roku była walka z ubóstwem w imię socjalistycznej misji Kongresu. Na mocy dekretów Gandhi rozpoczęła masowy program redystrybucji gruntów, mieszkań dla bezrolnych robotników, zniesienia niewolniczej pracy i długów ubogich. W centrum reform znalazły się Indie Północne gdzie rozdano miliony hektarów ziemi. Według Frankla trzy czwarte z czterech milionów domów trafiło w ręce bezrolnych robotników. Gandhi została skrytykowana przez opozycję za niezbyt dostateczne reformowanie własności ziemi.

    Richard Milhous Nixon (ur. 9 stycznia 1913 w Yorba Linda, zm. 22 kwietnia 1994 w Nowym Jorku) – jeden z bardziej znaczących amerykańskich polityków XX wieku. 37. prezydent Stanów Zjednoczonych, wcześniej 36. wiceprezydent. Był jedynym jak dotąd prezydentem, który ustąpił ze stanowiska przed końcem kadencji.31 października jest 304. (w latach przestępnych 305.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 61 dni.

    Według indyjskiej konstytucji z 1950 roku Hindi miała stać się oficjalnym językiem narodowym. Nie zostało to jednak zaakceptowane przez wiele stanów które chciały korzystać z języka angielskiego. Gandhi w 1967 roku dokonała poprawki konstytucyjnej która de facto gwarantuje zastosowanie zarówno hindi i angielskiego jako języków urzędowych. W 1966 roku Gandhi zaakceptowała program reorganizacji stanu Pundżab. W ten sposób miało nie dochodzić do konfliktów między Hindusami a Sikhami zamieszkującymi ten region. Zwycięstwo nad Pakistanem w 1971 roku umożliwiło skonsolidowanie władzy indyjskiego Kaszmiru. Gandhi deklarowała, że w sprawie Kaszmiru nie będzie robić żadnych poważnych ustępstw. Lider kaszmirskich separatystów Sheikh Abdullah musiał uznać kontrolę Indii nad Kaszmirem. Sytuacja została znormalizowana kilka lat po wojnie, gdy Kaszmir uzyskał specjalny status autonomiczny. W 1975 roku Gandhi włączyła stany Dżammu i Kaszmir jako część Indii. Konflikt kaszmirski w okresie premierostwa Gandhi został zamrożony. W 1975 roku Indie zaanektowały Sikkim.

    Wspólnota Narodów (ang. The Commonwealth, także Commonwealth of Nations; do 1949 Wspólnota Brytyjska, British Commonwealth i Brytyjska Wspólnota Narodów, British Commonwealth of Nations) – międzynarodowa organizacja powstała w 1931, gdy przyjęty został Statut Westminsterski. Obecnie zrzesza ona niepodległe kraje, z których większość była w ubiegłych wiekach częścią brytyjskiego imperium kolonialnego. Część z nich to dawne dominia brytyjskie.Operacja Niebieska Gwiazda – indyjska operacja wojskowa mająca miejsce w Złotej Świątyni Sikhów w Amritsar w indyjskim stanie Pendżab.

    Bezpieczeństwo narodowe[]

    W latach 60. i 70. rząd Gandhi zdławił powstania komunistyczne w stanie Bengal Zachodni. Indyjska partyzantka komunistyczna została niemalże całkowicie stłumiona w czasie stanu wyjątkowego.

    W 1966 roku doszło do powstania Mizo, bojownicy Narodowego Frontu Mizo opanowali niemal cały region Mizoram. Armia indyjska rozpoczęła masowe uderzenia na tereny znajdujące się pod kontrolą bojówek, a bunt wkrótce został stłumiony. Do upadku separatystycznego zbrojnego ruchu Mizo doprowadziło powstanie proindyjskiego Bangladeszu i wojna z Pakistanem w 1971 roku. Mniej ekstremistyczni przywódcy Mizo podjęli się negocjacji, a Gandhi zmodernizowała Mizoram do statusu terytorium Indii. Niektórzy bojownicy kontynuowali walki w latach 70., ale oddziały partyzanckie były szybko rozbijane przez rząd. Konflikt Mizo został ostatecznie rozwiązany przez administrację syna Indiry, Rajiva Gandhiego, a dziś Mizoram jest uważany za jeden z najbardziej spokojnych regionów w Indiach północno-wschodnich.

    Indyjski Kongres Narodowy (znany też jako Partia Kongresowa, ang. Indian National Congress ,hindi भारतीय राष्ट्रीय कांग्रेस) – największa partia polityczna Indii.Libia (arab. ليبيا – trl. Lībiyā, trb. Libija), oficjalnie Państwo Libia (arab. دولة ليبيا – trl. Dawlat Lībiyā, trb. Daulat Libija) – państwo położone w Afryce Północnej, nad zatoką Wielka Syrta (Morze Śródziemne).

    W roku 1970 doszło do powstania w Nagaland. Powstańcy w większości poddali się w czasie stanu wyjątkowego, w 1975 roku w Shillong podpisano porozumienie pokojowego. Umowa ta została uznana za zwycięstwo indyjskiego rządu i zakończyła ostatni z dużych konfliktów. Od tamtej pory w regionie dość rzadko dochodzi do walk wywoływanych przez tamtejszych maoistowskich separatystów lub waśni etnicznych.

    Jawaharlal Nehru (hindi: जवाहरलाल नेहरू, Javāharlāl Nehrū), (uproszczona wymowa pol. [dżewa’herlal nehru]), zwany także Pandit (Nauczyciel) Nehru (ur. 14 listopada 1889 w Allahabadzie, zm. 27 maja 1964 w New Delhi) – indyjski polityk, przywódca socjalistycznego skrzydła Indyjskiego Kongresu Narodowego w okresie walki o niepodległość przeciwko dominacji brytyjskiej. 15 sierpnia 1947 został pierwszym premierem Indii, piastując tę funkcję aż do śmierci. Ojciec Indiry Gandhi (trzeciej premier Indii) i dziadek Rajiva Gandhiego (szóstego premiera Indii).Henryk Jabłoński (ur. 27 grudnia 1909 w Starym Waliszewie koło Łowicza, zm. 27 stycznia 2003 w Warszawie) – polski polityk, działacz komunistyczny okresu PRL.

    Stan nadzwyczajny, aresztowanie i powrót na stanowisko, zabójstwo premier[]

    Gandhi mimo wewnętrznych podziałów w partii odniosła miażdżące zwycięstwo w wyborach w 1971 roku kiedy forsowała politykę walki z ubóstwem znaną jako Garibi Hatao. W 1975 premier została oskarżona o złamanie zasad kampanii wyborczej. W czerwcu 1975 roku opozycja wezwała Gandhi do dymisji i zarzuciła jej oszustwa wyborcze. Gandhi zapowiedziała apelację do Sądu Najwyższego. Wyrok Sądu Najwyższego uznał ją winną nieuczciwych praktyk wyborczych, nadmiernych wydatków wyborczych oraz wykorzystania urzędników do celów partyjnych. Sędzia odrzucił jednak zarzuty korupcji stawiane przez opozycję. W obliczu narastającego chaosu rząd zwołał decyzję o zwołaniu stanu nadzwyczajnego. W roku 1977, po dwukrotnym przedłużeniu stanu wyjątkowego Gandhi zwołała wybory które wygrała opozycyjna Partia Ludowa.

    Indie Brytyjskie – potoczna nazwa Indii w czasie, gdy pozostawały one pod władzą Brytyjczyków, tj. w latach 1858 - 1947.Zulfikar Ali Bhutto (ur. 5 stycznia 1928 w Larkana, zm. 4 kwietnia 1979 w Rawalpindi) – pakistański polityk, prezydent Pakistanu w latach 1971-1973 i premier w latach 1973-1977. Ojciec Benazir Bhutto, dwukrotnej premier Pakistanu i założyciel Pakistańskiej Partii Ludowej (PPP). Bhutto wprowadził w Pakistanie na krótko demokrację parlamentarną, został jednak po kilku latach rządów obalony i skazany na śmierć w wyniku wojskowego zamachu stanu wspartego przez islamistów, władzę po nim przejął dowódca zamachu, generał Muhammad Zia ul-Haq.

    W czasie wyborów w 1977 roku Kongres podzielił się na frakcje popierające Gandhi i jej przeciwników. Sama Gandhi po przejęciu władzy przez opozycję na polecenie ministra spraw wewnętrznych Charana Singha została aresztowana, a długotrwały proces pozwolił jej na zdobycie wielu zwolenników. Gandhi oskarżona została o zwalczanie opozycji w czasie trwania stanu nadzwyczajnego. Aresztowanie Gandhi i jej syna Sanjaya spowodowało jej automatyczne usunięcie z parlamentu. Gandhi została jednak uniewinniona z zarzutów. W 1979 roku w czasie jej wizyty w Madurai doszło do nieudanego zamachu na jej życie. Kongres Narodowy powrócił do władzy w styczniu 1980 roku, a Indira Gandhi ponownie została premierem rządu.

    Lyndon Baines Johnson, „LBJ” (ur. 27 sierpnia 1908 w Stonewall w stanie Teksas, zm. 22 stycznia 1973 w San Antonio) – amerykański polityk Partii Demokratycznej i prezydent USA w latach 1963-1969, a w latach 1961-1963 wiceprezydent USASirimavo Bandaranaike (ur. 17 kwietnia 1916, zm. 10 października 2000) – premier Sri Lanki, pierwsza kobieta na świecie na stanowisku premiera.

    W roku 1984 w mieście Amritsar w Pendżabie doszło do bitwy między armią Indii a ekstremistami sikhijskimi na czele z Jarnailem Singhiem Bindrwale. Terroryści sikhijscy zdobyli Złotą Świątynię. Premier Gandhi 6 czerwca nakazała zająć świątynię będącą siedzibą ekstremistów. W czasie akcji zginął m.in. lider separatystów. Gandhi została zastrzelona na terenie własnej rezydencji przez sikhów – swoich dwóch ochroniarzy: Beanta Singha, który zginął tego samego dnia z rąk ochroniarzy, i Satwanta Singha. Okoliczności zamachu wskazują na istnienie szerokiego spisku z udziałem osób odpowiedzialnych za ochronę Indiry Gandhi w odwecie za Operację Niebieska Gwiazda w Amritsarze. Już po zamachu doszło do pierwszych zamieszek skierowanym przeciwko sikhom.

    LIBRIS (Library Information System, pol. System Informacyjny Bibliotek) szwedzki katalog rozproszony utrzymywany przez Narodową Bibliotekę Szwecji w Sztokholmie. Umożliwia wyszukiwanie 6,5 milionów tytułów.Bangladesz (beng. বাংলাদেশ), Ludowa Republika Bangladeszu (beng. গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ, Gonoprodźatontri Bangladesz) – państwo w Azji Południowej, położone nad Zatoką Bengalską i graniczące z zachodu, północy i wschodu z Indiami a na południowym wschodzie z Mjanmą. Jedno z najgęściej zaludnionych i zarazem najbiedniejszych państw świata. Stolicą Bangladeszu jest Dhaka (dawna Dakka) z 6 mln mieszkańców (aglomeracja ok. 11 mln).

    W pogrzebie Indiry Gandhi wzięły udział oficjalne delegacje z całego świata, w tym delegacja Polski z przewodniczącym Rady Państwa PRL prof. Henrykiem Jabłońskim na czele. Po pogrzebie w Indiach doszło do zamieszek między Hindusami a sikhami.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Junius Richard Jayewardene znany także jako JR (ur. 17 września 1906, zm. 1 listopada 1996) – polityk i prawnik lankijski, uczestnik ruchu antykolonialnego, 1947-1953 minister finansów, 1953-1956 minister rolnictwa, 1965-1970 minister bez teki, 1973-1989 przywódca Zjednoczonej Partii Narodowej, 1977-1978 premier, 1978-1988 prezydent Sri Lanki.
    Pamulaparti Venkata (P. V.) Narasimha Rao (ur. 28 czerwca 1921 w obwodzie Karim Nagar, prowincja Andhra Pradesh - zm. 23 grudnia 2004 w New Delhi), polityk indyjski, premier Indii w latach 1991-1996.
    Bhutan (Druk, Królestwo Bhutanu – འབྲུག་ཡུལ་ Druk Jul) – państwo w Azji Południowej, we wschodnich Himalajach graniczące na północy, zachodzie i wschodzie z Chinami a na południu z Indiami; bez dostępu do morza. Oficjalna nazwa Druk Jul oznacza Królestwo Smoka.
    Pakistan Wschodni (beng. পূর্ব পাকিস্তান, Purbo Pakistan, urdu مشرقی پاکستان, Mashriqi Pakistan) – dawna prowincja Pakistanu istniejąca w latach 1955–1971, obecnie niepodległe państwo Bangladesz.
    Mohandas Karamchand Gandhi (hindi मोहनदास करमचन्द गांधी, trb. Mohandas Karamćand Gandhi, trl. Mohandās Karamcand Gaṁdhī, gudźarati મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; ur. 2 października 1869 w Porbandarze, zm. 30 stycznia 1948 w New Delhi), zwany: Mahatma Gandhi (hindi महात्मा गांधी), albo po prostu: Mahatma (hindi महात्मा), co w sanskrycie znaczy wielka dusza – jeden z twórców współczesnej państwowości indyjskiej i propagator pacyfizmu jako środka walki politycznej.
    Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.079 sek.