• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Indianie Ameryki Południowej

    Przeczytaj także...
    Pano – grupa plemion indiańskich zamieszkujących w okresie prekolumbijskim wschodnie Peru (region Montaña), północną Boliwię (dorzecze Madre de Dios i Mamoré) oraz zachodnią Brazylię (stan Rondônia). Współcześnie koncentrują się na pograniczu boliwijsko-brazylijskim oraz nad rzeką Ukajali (Peru).Mapuche, Araukanie (z hiszp. araucanos, mapuches; wersja spolszczona: Mapucze) – plemię indiańskie Ameryki Południowej, zamieszkujące południowo-centralne obszary Chile i południowo-zachodnią Argentynę. Sami Araukanie mówią o sobie Mapucze, co w dosłownym tłumaczeniu znaczy Ludzie Ziemi. Plemiona te żyły w czasach prekolumbijskich na południe od Inków na terenach dzisiejszego Chile.
    Autochton (stgr. αὐτόχθων autochthon – "z tej ziemi", "tuziemiec", "tubylec") – człowiek należący do rdzennej ludności danego obszaru, np. Indianie amerykańscy czy australijscy aborygeni.

    Indianie Ameryki Południowejautochtoniczna ludność Ameryki Południowej, to znaczy ludność, która zamieszkiwała te obszary długo przed początkiem kolonizacji europejskiej (konkwisty).

    Ameryka Południowa – kontynent leżący na półkuli zachodniej oraz w większej części na półkuli południowej, a w mniejszej – na półkuli północnej. Niekiedy uważana jest również za subkontynent Ameryki.Kolonializm – polityka państw rozwiniętych gospodarczo polegająca na utrzymywaniu w zależności politycznej i ekonomicznej krajów słabo rozwiniętych, wykorzystywaniu ich zasobów ludzkich i surowcowych. Zgodnie z zachodnią tradycją kolonializm datowany jest od epoki wielkich odkryć geograficznych, chociaż znany był już w czasach starożytności.

    Indian Ameryki Południowej grupuje się według języków, środowiska zamieszkania i podobieństw kulturowych.

    Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.Jiwaro, Jívaro, Chiwaro, Sziwaro, Hiwarowie – grupa plemion indiańskich żyjących w Ekwadorze (wschodnie skłony Andów - tzw. region Montaña) oraz północno-wschodnim Peru (na północ od rzeki Marañón).

    Przykładowy podział i wybrane plemiona[]

  • północ
  • Arawak
  • Kagaba
  • andyjscy
  • Keczua
  • Ajmara
  • sub-andyjscy
  • Pano
  • Jiwaro
  • amazońscy – zachodnia Amazonka
  • Tukano
  • Pirahã
  • amazońscy – środkowa Amazonka
  • Tupi
  • amazońscy – wschodnia i południowa Amazonka
  • Ge
  • Tupi
  • Guarani
  • południe
  • Araukanie
  • Puelcze
  • Tehuelcze
  • Yahgan (Yamana)
  • Ona (Selk'nam)
  • Alakaluf
  • Zobacz też[]

  • Indianie Ameryki Północnej
  • Park Narodowy Serra da Capivara
  • Park Narodowy Serra da Capivara – park narodowy leżący na terenie brazylijskiego stanu Piauí. Utworzony został 5 czerwca 1979 roku na powierzchni 91 848,88 ha (BirdLife International podaje 100 000 ha). Od roku 1991 należy do listy światowego dziedzictwa UNESCO, a w roku 2008 teren parku narodowego został uznany za Important Bird Area.Populacja biologiczna – zespół organizmów jednego gatunku żyjących równocześnie w określonym środowisku i wzajemnie na siebie wpływających, zdolnych do wydawania płodnego potomstwa. Nie jest to jednak suma osobników jednego gatunku, a zupełnie nowa całość.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Arawak, Arawakowie - grupy etniczne Indian Ameryki Południowej, posługujące się językami z rodziny arawackiej (ang. arawakan).
    Ajmara, Ajmarowie (Aymara) – lud południowoamerykański, posługujący się językiem ajmara należącym do ajmarskiej rodziny językowej. Na początku naszej ery zamieszkiwał tereny Boliwii, z głównym ośrodkiem w Tiahuanaco, i w Peru. W okresie II-V w. stworzył na tym obszarze wysoką cywilizację (w pobliżu jeziora Titicaca). W XIV w. został podbity przez Inków. W okresie konkwisty hiszpańskiej częściowo wyniszczony.
    Konkwista (hiszp. conquista - podbój, zdobycie) - hiszpańskie wyprawy zbrojne, podejmowane od końca XV wieku w celu podboju nowo odkrytych terytoriów zamorskich w Amerykach, Afryce i Indiach. Ówczesnym usprawiedliwieniem konkwisty była walka z niewiernymi (muzułmanie) oraz nawracanie nowych ludów na katolicyzm. De facto sprowadzało się to do rozszerzania władzy monarchii. Przyczyny konkwisty są dość szerokie. Po zakończeniu toczonej na Półwyspie Iberyjskim przeciwko Maurom rekonkwisty, zarówno Królestwo Portugalii jak i połączone unią Kastylia i Aragonia szukały dalszych dróg ekspansji. Dla bezrobotnej od pewnego czasu szlachty konkwista oznaczała nowe zajęcie, dawała jednocześnie szansę szybkiego awansu społecznego rzeszom niższych warstw społecznych, które w Nowym Świecie szukały lepszego życia - przykładem takiej kariery może być jeden z bardziej znanych konkwistadorów (hiszp. zdobywców) Francisco Pizarro, pierwotnie pasterz świń z Estremadury.
    Jaganie (także Yagan, Yahgan, Yámana) – najliczniejsze plemię Indian Ziemi Ognistej. Spędzali większość życia w łodziach, polując na wydry morskie i foki, a także łowiąc kraby. Poszukiwali również wyrzuconych na brzeg morski wielorybów. Posługiwali się językiem jagańskim, który obecnie jest na skraju wymarcia, z tylko jednym pozostałym przy życiu użytkowniku. Ponieważ jest ona ostatnim żyjącym Jaganem czystej krwi, podaje się, że cała populacja ludu to obecnie jedna osoba. W 2000 roku chilijska komisja do spraw rdzennych ludów oszacowała populację Jaganów na 90–100 osób.
    Ge, Że – grupa ludów mówiących językiem ge. Ge zamieszkują brazylijskie stany Pará i wschodnie Mato Grosso. Spośród tych ludów do dziś przetrwały m.in.: Timbira, Kaingang, Krahó, Canela, Sherente i Kaia-Eo. Plemiona te łączą wspólne cechy kulturowe, np. sposób życia uzależniony od pory roku. Plemiona te w porze suchej przenoszą się na sawannę, gdzie zajmują się zbieractwem. W porze deszczowej całe plemię mieszka w jednej wielkiej wsi, żyjąc z produktów pozyskanych metodą kopieniaczą. Społeczność zorganizowana jest w oparciu o strukturę wiekową. Ge mają rozwinięty system rytualno-ceremonialny.
    Tehuelcze (Tehuelche) – plemię Indian Ameryki Południowej, zamieszkujące tereny Patagonii. W 2001 roku ich liczebność wynosiła około 6 tysięcy. Do tradycyjnych zajęć Tehuelczów zalicza się myślistwo, zbieractwo i chów zwierząt. Społeczności Tehuelczów prowadzą koczowniczy tryb życia.
    Tukano – grupa Indian, współcześnie bardzo nieliczna (około 2 tys. osób), żyjąca w regionie Vapués, na pograniczu Kolumbii i Brazylii. Mówią językiem tukano.

    Reklama