• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Ikonografia chrześcijańska

    Przeczytaj także...
    Katecheza (z gr. katēchēsis, katēchéō) – formacja chrześcijańska, mająca na celu przekazanie wiary osobom nieochrzczonym oraz ochrzczonym dzieciom i młodzieży, oraz wszystkim, którzy nie doświadczyli wtajemniczenia chrześcijańskiego.Medytacja (łac. meditatio - zagłębianie się w myślach, rozważanie, namysł) – praktyki mające na celu samodoskonalenie, stosowane zwłaszcza w jodze oraz w religiach i duchowości Wschodu (buddyzm, taoizm, konfucjanizm, hinduizm, dżinizm), a ostatnio także przez niektóre szkoły psychoterapeutyczne. Elementy medytacji dają się również zauważyć w chrześcijaństwie (hezychazm) i islamie (sufizm).
    Ikona (gr. εικων, eikón oznaczające obraz) – obraz sakralny, powstały w kręgu kultury bizantyńskiej wyobrażający postacie świętych, sceny z ich życia, sceny biblijne lub liturgiczno-symboliczne. Charakterystyczna dla chrześcijańskich Kościołów wschodnich, w tym prawosławnego i greckokatolickiego. Pierwowzorem ikon, były prawdopodobnie, ponieważ nie ma pewności wśród historyków sztuki portrety grobowe z Fajum bądź wczesnochrześcijańskie malarstwo katakumbowe.

    Ikonografia chrześcijańska – nauka pomocnicza archeologii chrześcijańskiej i historii sztuki badająca treści i formy ogółu wyobrażeń plastycznych dotyczących wyznań chrześcijańskich.

    Ze względu na treści dzieli się na:

  • trynitarną (ikonografia Boga Ojca, Syna Bożego, Ducha Świętego i Trójcy Świętej)
  • mariologiczną
  • angelistyczną (ikonografia aniołów, chórów anielskich, złych duchów)
  • hagiograficzną (święci, błogosławieni, słudzy Boży)
  • liturgiczną (rok liturgiczny i jego święta, sakramenty i sakramentalia, modlitwy i medytacje)
  • katechetyczną
  • Z punktu widzenia fromy wyróżnia przedstawienia prezentacyjne, dewocyjne, historyczne (sceny ze Starego i Nowego Testamentu, apokryfy, żywoty świętych) i alegoryczne.

    Malarstwo religijne – przedstawienia Boga Ojca, Trójcy Świętej i aniołów, epizodów ze Starego i Nowego Testamentu, scen z życia Matki Boskiej, wizerunków świętych i błogosławionych oraz wydarzeń z historii i życia Kościoła (chrystianizacja Europy, mnisi, życie liturgiczne, rok kościelny i jego święta, sakramenty, modlitwa i medytacja itp.)Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście ksiąg o zabarwieniu religijnym z okresu przełomu naszej ery, które Kościół katolicki uważa za nienatchnione, w szczególności to księgi niewchodzące w skład Biblii.

    Zobacz też[]

  • ikonografia
  • ikonologia
  • ikona
  • malarstwo religijne
  • Wybrane opracowania[]

  • Heinrich Detzel, Christliche Ikonographie, Freiburg 1894.
  • Louis Réau, Iconographie de l’art chretien, t. 1-3, Paryż 1955-59.
  • Gerthrud Schiller, Ikonographie der christlichen Kunst, t. 1-5, Gütersloh 1969-90.
  • Lexikon der christlichen Ikonographie, t. 1-8, Freiburg 1968-76.
  • Ikonografia nowożytnej sztuki kościelnej w Polsce, red. Janusz St. Pasierb, t. 1-2, Warszawa 1987.
  • Bibliografia[]

  • Michel Feuillet, Leksykon symboli chrześcijańskich, Poznań: Księgarnia św. Wojciecha, 2006, ISBN 83-7015-917-3
  • Dorothea Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej, Warszawa: Pax, 2001, ISBN 83-211-1626-4
  • Ryszard Kasperowicz, Ikonografia, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. 7, Lublin: Tow. Nauk. KUL, 1997, ISBN 83-86668-71-7
  • Religia. Encyklopedia PWN, red. nauk. Tadeusz Gadacz, Bogusław Milerski, t. 4, Warszawa: Wydaw. Nauk. PWN, 2002, ISBN 83-01-13775-4
  • Sługa Boży (łac. Servus Dei) – określenie stosowane w Kościele katolickim oznaczające osobę zmarłą, wobec której rozpoczęto proces beatyfikacyjny.Ryszard Kasperowicz (ur. 25 sierpnia 1968) - polski historyk sztuki, profesor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, gdzie kieruje Katedrą Teorii Sztuki i Historii Doktryn Artystycznych.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sakrament (łac. sacramentum) – w chrześcijaństwie obrzęd religijny rozumiany jako widzialny znak lub sposób przekazania łaski Bożej, ustanowiony, zgodnie z wiarą, przez Chrystusa.
    Sakramentalia (l.poj. sakramentale) – w katolicyzmie i prawosławiu znaki święte, które z pewnym podobieństwem do sakramentów oznaczają skutki, przede wszystkim duchowe; przedmioty lub czynności o charakterze religijnym zbliżone w swym znaczeniu do sakramentów, którymi Kościół posługuje się do osiągnięcia określonych skutków natury duchowej i innej.
    Trójca Święta, Święta Trójca – chrześcijański dogmat stwierdzający, że Bóg jest Bogiem Trójjedynym, istniejącym jako trzy Osoby - po grecku hypostazy - pozostając jednocześnie jednym Bytem. Wszystkie trzy Osoby są rozumiane jako mające tę samą jedną istotę czyli naturę, a nie jedynie podobne natury. Od początku trzeciego wieku doktryna Trójcy zaczęła być formułowana następująco: jest "jeden Bóg istniejący w trzech Osobach i jednej substancji, Ojciec i Syn, i Duch Święty". Wiara w Trójcę jest wyznawana przez wszystkie Kościoły katolickie, prawosławne, oraz wszystkie główne wyznania wyrastające z nurtu reformacji takie, jak luteranizm, kalwinizm, anglikanizm, metodyzm i prezbiterianizm. Dogmat o Trójcy Świętej jest więc uważany za „centralną prawdę wiary teologii chrześcijańskiej”.
    Alegoria (stgr. ἀλληγορία allēgoría, od ἀλληγορέω allēgoréo - "mówię w przenośni, obrazowo") – w literaturze i sztukach plastycznych przedstawienie pojęć, idei, wydarzeń, przy pomocy obrazu artystycznego o charakterze przenośnym lub symbolicznym, np. poprzez personifikację. Odczytanie alegorii umożliwiają m.in. atrybuty lub emblematy o konkretnym znaczeniu, dlatego, w przeciwieństwie do symbolu, przesłanie alegorii jest zazwyczaj jednoznaczne.
    Modlitwa – czynność kultowa, występująca w wielu religiach. Polega na skierowaniu swoich myśli do istoty lub istot, mogących być lub będących przedmiotem kultu (bogowie, święci, aniołowie).
    Liturgia (gr. λειτουργια – działanie na rzecz ludu) – w starożytnej Grecji działania konkretnej osoby lub społeczności na rzecz obywateli, obecnie – publiczna forma kultu religijnego, dotycząca całokształtu zrytualizowanych, zbiorowych i ściśle określonych czynności sakralnych, ustalonych przez kapłanów danej religii.
    Hagiografia (gr. hagios = święty, graphein = pisać) – dział piśmiennictwa religijnego zapoczątkowany w starożytności (za czasów pierwszych chrześcijan, prawdopodobnie w Rzymie), który obejmuje żywoty świętych, legendy z nimi związane oraz opisy cudów, a także nauka pomocnicza w badaniach historycznych - wiedza o pismach hagiograficznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.