• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • I wojna szmalkaldzka

    Przeczytaj także...
    Maurycy Wettyn, Maurycy saski (ur. 21 marca 1521 we Freibergu, zm. 11 lipca 1553 pod Sievershausen) – elektor Saksonii w latach 1547–1553.Jan Fryderyk I (niem. Johann Friedrich I., ur. w Torgau 30 czerwca 1503 – zm. w Weimarze 3 marca 1554), zwany Wspaniałomyślnym – elektor saski, przywódca związku szmalkaldzkiego, „orędownik reformacji”.
    Turyngia, Wolny Kraj Turyngia (niem. Freistaat Thüringen) – kraj związkowy w Niemczech. Stolicą kraju związkowego jest miasto Erfurt.
    Bitwa pod Mühlbergiem

    Pierwsza wojna szmalkaldzka 1546-1547 – to konflikt na tle religijnym pomiędzy cesarzem Karolem V i związkiem szmalkaldzkim.

    W roku 1531 władcy przedstawiciele miast protestanckich na Reichstagu w Augsburgu powołali w Schmalkalden związek zagrażający władzy cesarza Karola V. Jednak dopiero po zawarciu przez cesarza pokoju z Francją w Crepy w roku 1544 pojawiła się możliwość i środki wystąpienia przeciwko protestantom. W tym celu Karol V zawarł z papieżem Pawłem III sojusz przeciwko heretykom. Gdy w roku 1546 Związek odważył się wysłać swojego przedstawiciela na sobór trydencki, cesarz zagroził wojną przywódcom protestantów Janowi Fryderykowi I Saksońskemu oraz landgrafowi Hesji Filipowi Wielkodusznemu. Udało mu się natomiast przeciągnąć na swoją stronę protestanckiego księcia Maurycego (Wettyna z linii albrechtyńskiej), co nieco osłabiło Związek.

    Saksonia, Wolny Kraj Saksonia (łac. Saxonia; niem. Freistaat Sachsen; górnołuż. Swobodny stat Sakska; dolnołuż. Zwězkowy kraj Sakska) – kraj związkowy w Niemczech graniczący z Polską, Czechami i z następującymi krajami związkowymi: Bawaria, Turyngia, Saksonia-Anhalt i Brandenburgia. Stolicą jest Drezno. Obecnie niewielki skrawek historycznej Saksonii znajduje się w Polsce, w województwie dolnośląskim (okolice Bogatyni). Republika Saksonii jest spółką prawa publicznego. Reprezentuje ją premier Stanislaw Tillich.Wettynowie (Wettinowie, niem. Wettiner) – dynastia niemiecka wywodząca się z dzisiejszej Saksonii-Anhaltu. Panowała w Miśni, Saksonii i księstwach Turyngii. Jej przedstawiciele zasiadali także na tronie w Warszawie (elektorowie August II Mocny, August III Sas jako Królowie Polski i Wielcy Książęta Litwy oraz król Saksonii Fryderyk August I jako książę warszawski). W 1423 r. Wettinowie uzyskali wraz z księstwem sasko-wittenberskim godność elektora Rzeszy, a całość ich posiadłości zaczęto określać historyczną nazwą Saksonia. W roku 1485 nastąpił podział dynastii na dwie linie: ernestyńską (starszą), elektorską panującą w Wittenberdze i w znacznej części Turyngii oraz albertyńską (młodszą,) panującą w Miśni i pn. Turyngii. Boczną linią dynastii jest rodzina Koburgów (Coburg), panująca w Wielkiej Brytanii (od 1917 r. pod nazwiskiem Windsor), Belgii, Bułgarii i Portugalii (pod nazwiskiem poprzedniej dynastii – Bragança).

    Wykorzystując sprzyjające okoliczności cesarz rozpoczął tzw. kampanię naddunajską przeciwko ważniejszym miastom związkowym: Ulm, Konstancja, Biberach an der Riß. Dnia 24 kwietnia 1547 w bitwie pod Mühlbergiem nad Łabą pokonał on ostatecznie wojska przywódców protestanckich. Jan Fryderyk I dostał się do niewoli, po pewnym czasie poddał się także landgraf Filip Heski. Obu osadzono w więzieniu na terenie Niderlandów. Pomimo że takie miasta jak Brema i Magdeburg nadal stawiały opór, Związek praktycznie przestał istnieć. Jako nagrodę za przejście na stronę cesarza, Maurycy Wettyn otrzymał elektorat saski odebrany Janowi Fryderykowi I. Od tej pory ziemie elektorskie oraz pozostałe tereny Saksonii dostały się pod panowanie albrechtyńskiego rodu Wettynów. Dotychczasowym władcom z linii ernestyńskiej pozostały jedynie ziemie Turyngii.

    Związek szmalkaldzki – związek obronny zawiązany 27 lutego 1531 w Schmalkalden (wówczas w Hesji, obecnie Turyngia) przez protestanckich książąt Rzeszy przeciwko katolickiemu cesarzowi Karolowi V.Augsburg – miasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Bawaria, siedziba rejencji Szwabia, regionu Augsburg oraz powiatu Augsburg, chociaż do niego nie należy. Leży nad rzekami Lech i Wertach, na przedgórzu alpejskim na wysokości 494 m n.p.m.

    W roku 1548 na kolejnym Reichstagu w Augsburgu książęta protestanccy zmuszeni zostali do uznania postanowień augsburskich (tzw. interim augsburskie).

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • James D. Tracy: Charles V: Impresario of War. Cambridge University Press, 2002. ISBN 0-521-81431-6.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wojny szmalkaldzkie
  • Konstancja (niem. Konstanz; staropol. Kostnica) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Fryburg, w regionie Hochrhein-Bodensee, siedziba powiatu Konstancja oraz wspólnoty administracyjnej Bodanrück-Untersee. Leży nad Jeziorem Bodeńskim. Miasto uniwersyteckie, z wyższą szkołą zawodową, rozwinięty przemysł farmaceutyczny i maszynowy, ważny ośrodek turystyczny.Sejm Świętego Cesarstwa Rzymskiego, Sejm Rzeszy (łac. Dieta Imperii lub Comitium Imperiale, niem. Reichstag) - najwyższy organ reprezentacji wasali cesarskich Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Wywodził się bezpośrednio od zwoływanego przez władców niemieckich od X wieku Hoftagu (zjazdu nadwornego). W XV wieku zjazd ten przybiera ostateczną, ukształtowaną formę Sejmu. Od 1663 działał permanentnie jako Sejm Nieustający aż do końca istnienia I Rzeszy w 1806. Ostatni raz zebrał się jednak w 1803.




    Warto wiedzieć że... beta

    Filip Wielkoduszny, niem. Philipp der Großmütige (ur. 13 listopada 1504 r. w Marburgu, zm. 31 marca 1567 r. w Kassel) – landgraf Hesji od 1509 r., jeden z głównych politycznych liderów reformacji w Niemczech w XVI w.
    Interim augsburskie – tymczasowy dekret cesarza Karola V Habsburga ogłoszony 15 maja 1548 roku, przyjęty na Sejmie Rzeszy (niem. Reichstag) w Augsburgu 30 czerwca tegoż roku. Stanowił próbę uregulowania kwestii religijnych w Cesarstwie po przegranej przez obóz ewangelicki I wojnie szmalkaldzkiej. Przyjęte wówczas postanowienia nie zadowalały ani katolików, ani ewangelików i ostatecznie nie zostały zrealizowane.
    Łaba (czes. Labe, niem. Elbe) – rzeka w Czechach i Niemczech o długości 1165 km (370 km w Czechach) i powierzchni dorzecza 144 055 km² (w Czechach 51 394 km²).
    Magdeburg (dolnoniem. Meideborg; pol. hist. Dziewin) – miasto na prawach powiatu w Niemczech, stolica kraju związkowego Saksonia-Anhalt. Siedziba zarówno biskupstwa ewangelickiego, jak i katolickiego. Działają tu dwie uczelnie: Uniwersytet Ottona von Guerickego (Otto-von-Guericke-Universität Magdeburg) i Wyższa Szkoła Magdeburg-Stendal (Hochschule Magdeburg-Stendal). W roku 2005 Magdeburg obchodził 1200 lat swego istnienia.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Ulm – uniwersyteckie miasto na prawach powiatu w południowych Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Tybinga, siedziba regionu Donau-Iller oraz powiatu Alb-Donau, do którego miasto jednak nie należy. Leży nad Dunajem.
    Święty Cesarz Rzymski (łac. Sancti Imperator Romanus, niem. Heiliger Römischer Kaiser) – termin używany przez historyków na określenie średniowiecznego władcy, który otrzymał tytuł cesarza rzymskiego od papieża. W historiografii używane jest również określenie cesarz rzymski narodu niemieckiego odnoszące się do tych władców królestwa niemieckiego, którzy mieli prawo do używania tytułu cesarza rzymskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.