• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • I wojna punicka



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Afryka Północna – region Afryki, obejmujący północną część kontynentu. Zazwyczaj do krajów Afryki Północnej zalicza się:Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.
    Przebieg wojny[]

    Bezpośrednią przyczyną wojny był konflikt o północnosycylijskie miasto Messanę. Od lat było ono kontrolowane przez najemników z Kampanii, tzw. Mamertynów. Zagrożeni przez króla Syrakuz Hierona II zwrócili się o pomoc do Kartaginy, która przysłała do miasta swój garnizon. Później część Mamertynów poprosiła o pomoc Rzymian i usunęła kartagiński garnizon. Punijczycy sprzymierzyli się z Hieronem, który rozpoczął oblężenie Messany. Latem 264 p.n.e. na Sycylię przybył z rzymską armią Appiusz Klaudiusz Kaudeks. Pobił syrakuzańskie wojska pod Messaną i wyruszył na Syrakuzy, które obległ. Przerażony sukcesami Rzymian Hieron przeszedł na ich stronę w 263 p.n.e.

    Gajusz Lutacjusz Katulus (Gaius Lutatius Catulus) - rzymski przywódca polityczny i wojskowy okresu pierwszej wojny punickiej. Konsul w roku 242 p.n.e. Dowodząc flotą odniósł w 241 r. p.n.e. zwycięstwo nad kartagińskimi siłami Hamilkara Barkasa w bitwie koło Wysp Egadzkich. To był koniec I wojny. Gajusz upamiętnił zwycięstwo budując świątynię Juturny na Polu Marsowym w Rzymie, w miejscu, które w czasach współczesnych nosi nazwę Largo di Torre Argentina. Rozpoczął także rozmowy z kartagińczykami, ale traktat pokojowy został podpisany już bez jego udziału.Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.

    Pozbawieni sojusznika Kartagińczycy nie zdołali obronić Akragas (Agrigentum), które Rzymianie zdobyli w 262 p.n.e. Przybyłe z Afryki posiłki umożliwiły Kartagińczykom umocnić Drepanę (Drepanum), Lilybaion (Lilybaeum) i Panormos (Panormus), które stały się trudnymi do zdobycia twierdzami. Jednocześnie flota kartagińska rozpoczęła blokadę wybrzeży Sycylii i Italii, by odciąć Rzymian od dostaw wojskowych i posiłków. Kartagińczycy byli pewni, że ta taktyka przyniesie im sukces. Rzymianie, którzy dzięki swej świetnej piechocie byli niezrównani w wojnie lądowej, nie mieli pojęcia o wojnie morskiej i mieli bardzo słabą flotę. Nieustępliwi Rzymianie zbudowali jednak flotę 100 pięciorzędowców i 20 trójrzędowców, która co prawda w pierwszej bitwie w pobliżu Wysp Liparyjskich w 260 p.n.e. została rozproszona, ale jeszcze w tym samym roku pod Mylae konsul Gajusz Duiliusz pokonał Kartagińczyków stosując pomosty do abordażu (tzw. kruki). Dzięki nim Rzymianie przekształcili bitwę morską w lądową (a dokładniej "pokładową"), w której mogli wykorzystać wszystkie zalety swojej piechoty.

    Lucius Caecilus Metellus Denter (ok. 290 p.n.e. – 221 p.n.e) - członek wpływowego plebejskiego rodu rzymskiego Cecyliuszy, syn Lucjusza Cecyliusza Metellusa Dentera, konsula w 284 p.n.e. Konsul w 251 i 247 p.n.e.; dowódca jazdy (magister equitum) w 246 p.n.e, Pontifex Maximus w latach 243 - 221 p.n.e, dyktator w 224 p.n.e.Hieron II (ok. 306 p.n.e. - 215 p.n.e.) - wódz syrakuzański, podający się za potomka Hierona I. Od 275 p.n.e. tyran Syrakuz. Po zwycięstwie nad Mamertynami w 265 p.n.e. nazwany królem Sycylii. W czasie I wojny punickiej (264 p.n.e. - 241 p.n.e.) stanął po stronie Kartaginy. W 263 p.n.e. pobity przez Rzymian i zmuszony do zawarcia przymierza, zapewnił Rzymowi dostawy zboża.

    Jednak sukces ten nie przełożył się na sukcesy na lądzie. Bezskuteczne ataki Rzymian na ufortyfikowane kartagińskie miasta i twierdze przynosiły tylko straty i zniechęcenie w samym Rzymie. Dlatego pod naciskiem Atiliuszy i Klaudiuszy, wzorem sycylijskiego tyrana Agatoklesa przeniesiono w 256 p.n.e. działania wojenne do Afryki. Wyprawą kierowali konsulowie Marek Atyliusz Regulus i Lucjusz Maniliusz Wulson. Kartagińska flota próbowała zatrzymać Rzymian, ale poniosła klęskę pod Eknomos. Wulson wkrótce został wycofany z Afryki wraz z częścią floty. Mimo to, mający 15 tys. piechoty i 500 jeźdźców Regulus opanował dużą część kartagińskich posiadłości. Na jego stronę z obawy przed zniszczeniem i sprzedaniem w niewolę przeszły niektóre miasta punickie. Na Kartaginę padł strach i wodzem naczelnym został ustanowiony spartański kondotier Ksantippos. Pokonał on armię Regulusa, który dostał się do niewoli. Powracająca z Afryki z resztkami armii flota rzymska została zniszczona przez burzę.

    Łódź – mała jednostka pływająca (statek wodny), zwykle odkrytopokładowa, używana na akwenach śródlądowych i morskich. Pierwsze łodzie wiosłowe były wydrążonymi kłodami drewna. Łódź ze skór budowano pokrywając skórami zwierzęcymi drewniany szkielet łódki. Kajaki indiańskie mają poszycie chroniące przed wodą zrobione ze skór fok. Indianie amerykańscy robili canoe z kory. Canoe różnią się od innych łódek wagą, gdyż są lekkie i można je przenosić lądem. W obecnych czasach do budowy canoe używa się innych (w większości sztucznych) materiałów, lecz kształt współczesnych kajaków pochodzi od dawnych indiańskich canoe budowanych z kory.Bitwa morska pod Mylae (obecne Milazzo) – bitwa morska, która rozegrała się między flotą rzymską pod wodzą Gajusza Duiliusza a flotą kartagińską dowodzoną przez Hannibala Gisco w 260 p.n.e. podczas I wojny punickiej.

    Niepowodzenie wyprawy Regulusa spowodowało, że głównym terenem działań wojennych stała się ponownie Sycylia. Dzięki nowej flocie Rzymianie zdobyli Panormos w 254 p.n.e., ale nie potrafili złamać oporu zepchniętych do twierdz w zachodniej części wyspy Punijczyków. Dodatkowo w 249 p.n.e. w wyniku klęski pod Drepaną oraz burzy Rzymianie stracili większość okrętów. W Kartaginie natomiast Hamilkar Barkas zreorganizował w 247 p.n.e. armię i rozpoczął morskie rajdy na wybrzeża Italii. Zmusiło to Rzym do nadzwyczajnego wysiłku, jakim była budowa nowej, jeszcze silniejszej floty w 242 p.n.e. Dzięki niej odcięto zaopatrzenie do broniących się kartagińskich miast na Sycylii i w 242 p.n.e. zdobyto wreszcie Drepanę i Lilybaion. Ostatecznym ciosem było zwycięstwo Lutacjusza Katulusa u Wysp Egadzkich w 241 r. p.n.e. nad flotą kartagińską. Kartagina zgodziła się zawrzeć pokój na następujących warunkach: Kartagińczycy ustąpią z całej Sycylii i nie będą wojować z Hieronem, ani podnosić broni przeciw Syrakuzanom oraz ich sprzymierzeńcom. Kartagińczycy zwrócą Rzymianom bez okupu wszystkich jeńców wojennych, w srebrze wypłacą Kartagińczycy Rzymianom w przeciągu lat dwudziestu dwa tysiące dwieście talentów eubejskich (...) lud (rzymski) nie uznał układów pokojowych, lecz wysłał dziesięciu mężów (...) zaostrzyli (oni) postawione Kartagińczykom warunki. Bo czas spłaty daniny skrócili o połowę, dołożyli jeszcze tysiąc talentów do ogólnej sumy, nadto polecili Kartagińczykom ustąpić z wszystkich wysp jakie leżą między Italią a Sycylią.

    Mesyna (wł. Messina) – miasto i gmina we Włoszech, położone w północno-wschodniej części Sycylii, nad Cieśniną Mesyńską. Trzecie pod względem ludności miasto Sycylii - zamieszkuje je 247,5 tys. osób (2005). Mesyna jest ośrodkiem administracyjnym prowincji Mesyna.Appius Claudius Caudex członek patrycjuszowskiego rodu rzymskiego, wnuk sławnego Appiusza Klaudiusza Cekusa; konsul w 264 p.n.e.

    Tak więc Kartagina zamiast zyskać Messanę utraciła wszystkie posiadłości na Sycylii i musiała zapłacić Rzymowi 3200 talentów srebra kontrybucji w ciągu 10 lat.

    Ważniejsze bitwy[]

  • 264 p.n.e.
  • bitwa pod Messaną – wojska rzymskie Klaudiusza Kaudeksa pokonały siły Hierona z Syrakuz; z pomocą nie zdążył Hannon na czele libijskich żołnierzy, co spowodowało odwrót Hierona
  • 261 p.n.e.
  • bitwa pod Akragas (Agrigentum) – po raz pierwszy Kartagińczycy użyli słoni w boju
  • 260 p.n.e.
  • bitwa koło Wysp Liparyjskich
  • bitwa pod Thermai – porażka sycylijskich sprzymierzeńców Rzymu. 4000 zabitych w starciu z siłami Hamilkara
  • bitwa morska pod Mylae
  • 258 p.n.e.
  • bitwa morska pod Sulci – 20 okrętów rzymskich pokonuje 18 kartagińskich, straty: Rzymianie: 2, Kartagińczycy: 5
  • 257 p.n.e.
  • bitwa morska pod Tyndaris – 200 rzymskich okrętów pod wodzą konsula Gajusza Atyliusza Regulusa starło się z 80 okrętami Hamilkara, straty: 9 rzymskich penter i 18 kartagińskich korabi
  • 256 p.n.e.
  • bitwa morska koło przylądka Eknomos – 330 rzymskich okrętów pod Regulusem pokonało 350 kartagińskich jednostek pod Hamilkarem; Rzymianie zatopili 30 okrętów kartagińskich i zdobyli 64, tracąc 24 jednostki
  • 255 p.n.e.
  • bitwa pod Adys – klęska Kartagińczyków Hamilkara w walce z siłami Regulusa
  • bitwa pod Aspis – Kartagińczycy 12 000 piechoty, 4000 jazdy, 100 słoni pod Ksantyposem pokonali Rzymian - 15 000 piechoty, 500 jazdy (13 000 strat) pod Regulusem, który dostał się do niewoli kartagińskiej, gdzie zmarł po kilku latach
  • bitwa morska u przylądka Hermajskiego u wybrzeży Afryki – zwycięstwo Rzymian i ich 250 okrętów nad Kartagińczykami z 200 okrętami (16 zatopionych, 24 zdobyte)
  • 250 p.n.e.
  • bitwa pod Panormos – Rzymianie pod wodzą prokonsula Lucjusza Cecyliusza Metellusa Dentera rozbili siły Hasdrubala, 20 000 zabitych
  • 249 p.n.e.
  • bitwa morska pod Drepanum – Kartagińczycy z 100 okrętów pod Adherbalem zwyciężyli 120 okrętów Rzymian pod konsulem Publiuszem Klaudiuszem Pulcherem. 93 okręty stracone oraz 20 000 ludzi
  • bitwa morska pod Phintias – klęska Rzymian. 500 straconych transportowców i 17 okrętów wojennych
  • 241 p.n.e.
  • bitwa koło Wysp Egadzkich – zwycięstwo Rzymian. Zdobycie 20 i zatopienie 97 okrętów punickich
  • Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, gr. Кαρχηδών = Karchedon, fen Qrt-ḥdšt = Kart Chadaszt, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרתגו = Kartago) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy i polityczny.Hamilkar Barkas „Piorun” (ur. ok. 280 p.n.e. - zm. 229 p.n.e.), przedstawiciel Barkidów - potężnego rodu kartagińskiego, wódz kartagiński, ojciec Hannibala Barkasa - wielkiego wodza kartagińskiego, Magona Barkasa i Hazdrubala; nazwisko rodowe używane było również w brzmieniu Barca lub Barak.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Agrigento (pol. Agrygent) – miasto na południowym wybrzeżu Sycylii, w prowincji Agrigento. Ośrodek handlowy i turystyczny, według danych ze stycznia 2010 zamieszkuje go 59,2 tys. mieszkańców.
    Gajusz Duiliusz (łac. Gaius Duilius, żył w III wieku p.n.e.) – rzymski polityk i wojskowy, konsul w 260 roku p.n.e., zwycięzca w bitwie morskiej pod Mylae w czasie pierwszej wojny punickiej.
    Egady, Wyspy Egadzkie (wł. Isole Egadi, łac. Aegates Insulae) – grupa wysp na Morzu Śródziemnym, położona na zachód od północno-zachodniego wybrzeża Sycylii, na wysokości miasta Trapani. Wyspy należą do Włoch.
    Marek Atyliusz Regulus, Marcus Atilius Regulus (III wiek p.n.e.), rzymski bohater, wzór patrioty, będący uosobieniem rzymskich cnót moralności i bezwzględnego dotrzymywania słowa. Polityk i wódz z czasów I wojny punickiej, konsul roku 267/266 p.n.e. i 256 p.n.e.
    Bitwa koło Wysp Liparyjskich – bitwa, która miała miała miejsce w roku 260 p.n.e. pomiędzy morskimi eskadrami: rzymską pod dowództwem konsula Gnejusza Korneliusza Scypiona Aziny liczącą 17 okrętów a kartagińską Hannibala Gisco liczącą 20 okrętów. Bitwa ta stanowiła pierwszą konfrontację morską między siłami rzymskimi i kartagińskimi podczas I wojny punickiej.
    Palermo (włoski: Palermo, sycylijski: Palermu lub Palemmu, grecki: Panormos) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Sycylia, w prowincji Palermo. Panormos powstało już w starożytności, jako kolonia fenicka. Według danych na rok 2009 gminę zamieszkuje 657 936 osób, 4140,6 os./km².
    Wyspy Liparyjskie (dawna nazwa: Wyspy Eolskie, wł. Isole Lipari, Isole Eolie) – grupa siedemnastu (siedmiu większych i dziesięciu małych) wysp pochodzenia wulkanicznego, położonych na Morzu Tyrreńskim, na północ od Sycylii. Wchodzą one w skład Włoch.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.059 sek.