• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • I wojna izraelsko-arabska



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]
    Przeczytaj także...
    Neve Jaakov (hebr. נוה יעקב) – osiedle mieszkaniowe w mieście Jerozolima w Izraelu, znajdujące się na terenie Wschodniej Jerozolimy.Security Service (lub MI5), brytyjska Służba Bezpieczeństwa odpowiedzialna za ochronę kraju przed penetracją obcych służb wywiadowczych (kontrwywiad), walkę z terroryzmem, bezpieczeństwo wewnętrzne Wielkiej Brytanii oraz ochronę tajemnicy państwowej, utworzona w 1909 roku. Security Service początkowo działała pod kryptonimem MO5.

    Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948–1949 – nazywana przez Izraelczyków wojną o niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות, Milkhemet Ha’atzma’ut) bądź wojną wyzwoleńczą (hebr. מלחמת השחרור, Milkhemet Hashikhrur), przez Arabów natomiast katastrofą (arab. النكبة, an-Nakba). Pierwszy konflikt zbrojny nowożytnego Izraela z jego arabskimi sąsiadami, który zapoczątkował serię wojen izraelsko-arabskich.

    Be’eri (hebr. בארי) - kibuc położony w Samorządzie Regionu Eszkol, w Dystrykcie Południowym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (Ha-Tenu’a ha-Kibbucit).Tulkarm (arab. طولكرم, Ṭūlkarm; hebr. טול כרם; oficjalna pisownia w ang. Tulkarem) - miasto położone w Gubernatorstwie Tulkarm w Autonomii Palestyńskiej.

    Bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny był konflikt żydowsko-arabski, który powstał po przyjęciu 29 listopada 1947 roku Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 w sprawie podziału Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Wojna rozpoczęła się po wygaśnięciu brytyjskiego mandatu w Palestynie oraz po proklamacji niepodległości Izraela z 14 maja 1948 roku. Była bezpośrednią kontynuacją wojny domowej w Mandacie Palestyny (1947–1948). Walki toczyły się głównie na terytorium byłego mandatu brytyjskiego w Palestynie, przez krótki czas także na półwyspie Synaj. Wojna została zakończona 20 lipca 1949 roku podpisaniem porozumień o zawieszeniu broni.

    Armata 25-funtowa (Royal Ordnance QF 25-pounder) to haubicoarmata brytyjska opracowana po I wojnie światowej, która weszła na wyposażenie armii brytyjskiej tuż przed wybuchem II wojny światowej. Uznawana jest za jedno z najlepszych dział kiedykolwiek zbudowanych – w służbie brytyjskiej pozostała aż do końca lat pięćdziesiątych. Niewielkie ilości tej broni były używane w celach szkoleniowych aż do 1967, a armie wielu krajów Wspólnoty Narodów używały ich jeszcze dłużej. "25-funtówka" została wycofana ze służby tylko z powodu standaryzacji broni i amunicji NATO, wbrew woli większości jej użytkowników.Kneset (hebr. הכנסת, Zgromadzenie) − parlament Izraela. Siedziba znajduje się w Jerozolimie. Jako władza ustawodawcza Kneset uchwala prawa, nadzoruje działalność rządu, ma władzę usunięcia Prezydenta państwa, usunięcia premiera i jego rządu poprzez głosowanie braku zaufania oraz ogłoszenia wcześniejszych wyborów.

    Wojna zakończyła się militarnym zwycięstwem Izraela. Zawarte porozumienia o zawieszeniu broni wyznaczyły przebieg nowej wojskowej granicy Izraela. Obejmowała ona około 78% terytorium Palestyny. Upadła w ten sposób idea podziału Palestyny na dwa państwa: żydowskie i arabskie. Poza kontrolą izraelską znalazły się jedynie Zachodni Brzeg ze Wschodnią Jerozolimą (pod kontrolą Jordanii) i Strefa Gazy (pod kontrolą Egiptu). Państwo żydowskie objęło więc 21% więcej terytorium Palestyny, niż to zakładała Rezolucja ZO ONZ nr 181. Państwo arabskie w ogóle nie powstało, ponieważ ani Egipt, ani Jordania nie były zainteresowane tworzeniem państwa palestyńskiego na zajętych przez siebie terenach. Inną ważną konsekwencją wojny był koniec wojskowej obecności Brytyjczyków na Bliskim Wschodzie. Izrael stopniowo zaczął zajmować pozycję regionalnego mocarstwa militarnego. Społeczeństwa arabskie były wstrząśnięte poniesioną porażką, co zaowocowało wzrostem nacjonalizmu. Wojna spowodowała też zmiany demograficzne w Palestynie, wywołała masową ucieczkę ludności arabskiej z terytorium Palestyny, z drugiej strony podczas wojny i w ciągu trzech kolejnych lat w Izraelu osiedliło się ponad 700 tysięcy Żydów.

    Synaj (arab. شبه جزيرة سيناء Shibh Jazīrat Sīnā, hebr. סיני Sinai) – półwysep w kształcie trójkąta, otoczony Morzem Śródziemnym od północy, Zatoką Sueską i kanałem Sueskim od zachodu, Morzem Czerwonym od południa i Zatoką Akaba od wschodu. Półwysep Synaj leży w Azji Zachodniej i jest częścią Egiptu, którego większa część leży w Afryce Północnej. Administracyjnie podzielony jest na dwie prowincje gubernatorskie (muhafazy): Synaj Północny i Synaj Południowy.Machanajim (hebr. מחניים) – kibuc położony w Samorządzie Regionu Ha-Galil ha-Eljon, w Dystrykcie Północnym, w Izraelu. Członek Ruchu Kibuców (HaTenoa’a HaKibbutzit).

    Spis treści

  • 1 Tło konfliktu
  • 1.1 Wojna domowa w Mandacie Palestyny
  • 1.2 Plan arabskiej inwazji na Palestynę
  • 2 Cele polityczne
  • 2.1 Strona żydowska
  • 2.2 Strona arabska
  • 3 Układ sił
  • 3.1 Siły żydowskie
  • 3.2 Siły państw arabskich
  • 3.3 Siły brytyjskie
  • 4 Wybuch wojny
  • 5 Pierwsza faza wojny (15 maja – 10 czerwca 1948)
  • 5.1 Front południowy
  • 5.2 Front centralny
  • 5.3 Front północny
  • 5.4 Starania o rozejm
  • 5.5 Bilans pierwszej fazy wojny
  • 6 Pierwszy rozejm (11 czerwca – 8 lipca 1948)
  • 6.1 Strona żydowska
  • 6.2 Strona arabska
  • 7 Druga faza wojny (8–18 lipca 1948)
  • 7.1 Front południowy
  • 7.2 Front centralny
  • 7.3 Front północny
  • 7.4 Starania o rozejm
  • 7.5 Bilans drugiej fazy wojny
  • 8 Drugi rozejm (18 lipca – 15 października 1948)
  • 8.1 Strona żydowska
  • 8.2 Strona arabska
  • 9 Trzecia faza wojny (15 października 1948 – 20 lipca 1949)
  • 9.1 Walki od 15 do 22 października 1948
  • 9.1.1 Front południowy
  • 9.1.2 Front centralny
  • 9.1.3 Front północny
  • 9.2 Trzeci rozejm (22 października – 28 października 1948)
  • 9.3 Walki od 28 do 31 października 1948
  • 9.3.1 Front północny
  • 9.4 Czwarty rozejm (31 października – 9 listopada 1948)
  • 9.5 Walki od 9 listopada do 7 grudnia 1948
  • 9.5.1 Front południowy (9-25 listopada)
  • 9.5.2 Zawieszenie broni w Jerozolimie (30 listopada 1948)
  • 9.5.3 Front południowy (30 listopada – 7 grudnia)
  • 9.6 Rezolucja ONZ nr 194
  • 9.7 Walki od 22 grudnia 1948 do 7 stycznia 1949
  • 9.7.1 Front południowy (22 grudnia 1948 – 7 stycznia 1949)
  • 9.7.2 Powietrzny incydent brytyjsko-izraelski
  • 9.8 Rozejm izraelsko-egipski (24 lutego 1949)
  • 9.8.1 Operacja Uvda (5-10 marca 1949)
  • 9.9 Rozejm izraelsko-libański (23 marca 1949)
  • 9.10 Rozejm izraelsko-jordański (3 kwietnia 1949)
  • 9.11 Rozejm izraelsko-syryjski (20 lipca 1949)
  • 10 Bilans wojny
  • 10.1 Konsekwencje polityczne
  • 10.2 Konsekwencje militarne
  • 10.3 Konsekwencje terytorialne
  • 10.4 Konsekwencje demograficzne
  • 11 Zobacz też
  • 12 Przypisy
  • 13 Bibliografia
  • 14 Linki zewnętrzne
  • Mandat Syrii i Libanu to terytorium mandatowe utworzone przez Ligę Narodów po I wojnie światowej, po podziale prowincji pokonanego Imperium Osmańskiego. W ciągu dwóch lat po zakończeniu działań wojennych, co miało miejsce w 1918, Francja i Wielka Brytania dokonały podziału dawnych prowincji osmańskich na Bliskim Wschodzie, na swoje strefy wpływów. Była to realizacja Umowy Sykes- Picot zawartej jeszcze w trakcie wojny, 6 maja 1916. Wielkiej Brytanii przypadły Mezopotamia (Irak) i południowa część Wielkiej Syrii (Palestyna). Francja miała kontrolować część Wielkiej Syrii (konkretnie: dzisiejszy Liban, Syria i turecka prowincja Hatay).Operacja Horew (hebr. מבצע חורב, Mivca Horev) – izraelska operacja wojskowa przeprowadzona podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniach 22 grudnia 1948 - 7 stycznia 1949 przeciwko egipskiej armii w zachodniej części pustyni Negew. Jej celem było wyparcie wojsk egipskich z Palestyny i okrążenie ich głównych sił w Strefie Gazy. Pomimo nie osiągnięcia wszystkich zakładanych celów, operacja zakończyła się sukcesem Izraelczyków.

    Tło konfliktu[]

    Plan podziału Palestyny uchwalony przez ONZ w 1947 r.

    Podczas II wojny światowej Wielka Brytania bezskutecznie usiłowała nakłonić państwa arabskie Bliskiego Wschodu do utworzenia wspólnego sojuszu, chcąc pozyskać w ten sposób Arabów jako sprzymierzeńców w wojnie z Niemcami. Wykorzystywano przy tym ideę polityczną panarabizmu, która przyczyniła się do pobudzenia narodów arabskich do walki z pozostałościami kolonializmu. 22 marca 1945 roku przedstawiciele Królestwa Egiptu, Królestwa Arabii Saudyjskiej, Królestwa Iraku, Republiki Libanu, Republiki Syrii (Mandat Syrii), Emiratu Transjordanii oraz Jemenu spotkali się w celu utworzenia Ligi Państw Arabskich, której celem miało być koordynowanie wspólnej polityki arabskiej. W następnych latach Bliski Wschód przechodził bardzo poważne przemiany geopolityczne. Emirat Transjordanii uzyskał w 1946 roku niepodległość jako Królestwo Transjordanii. Było ono rządzone przez haszymickiego króla Abdallaha I, jednak w rzeczywistości pozostawało pod silnymi wpływami brytyjskimi. Od 1945 roku Królestwo Egiptu usiłowało renegocjować z Brytyjczykami umowę w sprawie użytkowania Kanału Sueskiego. Pomimo niepodległości, w Egipcie nadal stacjonowały wojska brytyjskie, co było spostrzegane przez Egipcjan jako upokarzająca pozostałość kolonializmu. Liban od 1943 roku istniał jako niezależne państwo, jednak francuskie wojska stacjonowały w nim do 1946 roku. Gdy w 1946 roku Syria uzyskała niepodległość, wojska francuskie wycofały się z jej terytorium, oraz z sąsiedniego Libanu. W ten sposób powstałym nowym państwom arabskim nie udawało się jednak koordynować wspólnej polityki. Główną przyczyną były rozbieżne interesy i inne wizje rozwoju regionu. Haszymicki król Abdallah I marzył o zjednoczeniu Transjordanii, Palestyny, Syrii, Libanu i Iraku jako Wielkiej Syrii. Usiłował on bezskutecznie przekonać do tego planu Brytyjczyków. Również większość arabskich przywódców z nieufnością podchodziła do Abdallaha I, popierając ideę unii państw arabskich w ramach istniejącej organizacji Ligi Arabskiej. W samej Palestynie rozwijało się osadnictwo żydowskie, będące silnym czynnikiem pobudzającym konflikt żydowsko-arabski. Władze społeczności żydowskich wykazywały pozytywne zainteresowanie brytyjskimi planami podziału Palestyny i budowy dwóch równorzędnych państw. Odmiennie postąpili arabscy przywódcy – odrzucili oni jakiekolwiek propozycje brytyjskie, zapowiadając walkę aż do uzyskania pełnej samodzielności. Narastające antagonizmy doprowadziły do wybuchu konfrontacji zbrojnej pomiędzy obydwoma społecznościami. W następstwie tego, Wielka Brytania zrzekła się 14 lutego 1947 roku roli mediatora. 2 kwietnia sprawa Palestyny została poddana pod obrady Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.

    Port Hajfa (hebr. נמל חיפה) (UN/LOCODE: ILHFA) – międzynarodowy port morski położony w mieście Hajfa, w naturalnej Zatoce Hajfy we wschodniej części Morza Śródziemnego. Jest to największy z trzech międzynarodowych portów morskich Izraela. Przez cały rok obsługuje statki towarowe i pasażerskie. W porcie przeładowuje się 22 mln t towarów rocznie. Port jest zarządzany przez spółkę Haifa Port Ltd., z siedzibą w Hajfie.Kolonia Amerykańska (hebr. המושבה האמריקאית בירושלים) – osiedle mieszkaniowe w mieście Jerozolima w Izraelu, znajdujące się na terenie Wschodniej Jerozolimy.

    Od 28 kwietnia do 15 maja 1948 roku trwała I Sesja Specjalna Zgromadzenia Ogólnego NZ w sprawie Palestyny, która powołała Specjalny Komitet do Spraw Palestyny (ang. United Nations Special Committee on Palestine – UNSCOP). Wysoki Komitet Arabski zajął przy tym stanowisko, że Specjalny Komitet nie ma prawa podejmować żadnych decyzji w sprawie Palestyny, i odmówił współpracy. W wyniku rozbieżności zdań Zgromadzenie Ogólne powołało 23 września Komitet Ad Hoc do Spraw Problemu Palestyńskiego. 25 listopada 1947 roku Komitet Ad Hoc zaakceptował projekt większościowy Specjalnego Komitetu. Był to plan odseparowania części żydowskiej i arabskiej oraz przekształcenie ich w samodzielne państwa, połączone unią gospodarczą. Jerozolima wraz z przyległym okręgiem miała zostać pod międzynarodowym zarządem. Zgromadzenie Ogólne zaakceptowało raport Komitetu Ad Hoc i przyjęło 29 listopada 1947 roku Rezolucję nr 181 w sprawie rozwiązania konfliktu arabsko-żydowskiego w Palestynie, poprzez utworzenie dwóch państw: arabskiego i żydowskiego. Oba państwa miały składać się z trzech głównych części, które miały być połączone eksterytorialnymi skrzyżowaniami.

    Góra Oliwna (arab. Dżabal at-Tur, hebr. הר הזיתים – Har ha-Zeitim) – wzniesienie położone we Wschodniej Jerozolimie w Izraelu (818 m n.p.m.).Bajt Dżiz (arab. بيت جيز) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Ramli w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas Wojny domowej w Mandacie Palestyny, po ataku żydowskiej organizacji paramilitarnej Hagana w dniu 20 kwietnia 1948.
  • Państwo żydowskie otrzymało 14 257 km² (56% terytorium Palestyny) – (1) równina przybrzeżna rozciągającą się od Hajfy do Rechowot, (2) wschodnia część Galilei z Jeziorem Tyberiadzkim oraz (3) pustynia Negew z dostępem do Morza Czerwonego. Większość jego terytorium stanowiła nienadająca się do celów rolniczych pustynia Negew. Również w obrębie państwa żydowskiego znalazły się arabskie enklawy miast Jafy i Beer Szewy. Ludność wynosiła 905 tys. osób, w tym 498 tys. Żydów (55%) i 407 tys. Arabów (45%).
  • Państwo arabskie otrzymało 11 664 km² (42% terytorium Palestyny) – (1) zachodnia część Galilei z Akką, (2) Samaria i Judea oraz (3) równina przybrzeżna na południe od Aszdod ze Strefą Gazy i częścią pustyni wzdłuż granicy z Egiptem. Ludność wynosiła 735 tys. osób, w tym 725 tys. Arabów (99%) i 10 tys. Żydów (1%).
  • Zadanie wprowadzenia w życie planu podziału otrzymała Komisja Narodów Zjednoczonych do Spraw Palestyny (ang. United Nations Palestine Commission – UNPC). Przywódcy społeczności żydowskiej zaakceptowali plan podziału Palestyny, chociaż wyrażali swoje niezadowolenie z umieszczenia Jerozolimy i Betlejem w międzynarodowej strefie pozostającej pod administracją ONZ. Zaproponowany obszar państwa żydowskiego przyjęli jako „niezbędne minimum” i bez zgłaszania zastrzeżeń rozpoczęli przygotowania do utworzenia własnego państwa. Natomiast społeczność arabska sprzeciwiła się Rezolucji 181, twierdząc, że narusza ona prawa większości mieszkańców Palestyny. Arabowie spostrzegali plan podziału Palestyny jako niesprawiedliwy, ponieważ oddawał większość terytorium państwa w ręce stanowiącej mniejszość społeczności żydowskiej. Arabscy przywódcy zaczęli wzywać do „zwrócenia Palestyny jej prawowitym mieszkańcom”, „zepchnięcia Żydów do morza” i oczyszczeniu Palestyny z „syjonistycznej plagi”.

    Mardż Ujun, Jedaidat Marjayoun, Marjayoun, Marj Ayyun (arab. مرج عيون; pol. Równina Źródeł) - miasto w Libanie, centrum administracyjne dystryktu Kada Mardż Ujun, zamieszkiwane w większości przez ludność chrześcijańską (prawosławnych, maronitów i grekokatolików), a także druzów i muzułmanów.Handley Page Halifax – brytyjski czterosilnikowy ciężki samolot bombowy z okresu drugiej wojny światowej, powstały w zakładach Handley Page, używany od 1940 roku.

    Wojna domowa w Mandacie Palestyny[]

    Żydowscy obrońcy przed kibucem Miszmar ha-Emek
    Arabscy ochotnicy docierają do Palestyny, 1947 r.

    Wybuchowi radości żydowskiej społeczności w Palestynie towarzyszył wzrost niezadowolenia społeczności arabskiej. Ich niezadowolenie było wzmacniane przez idee panarabizmu, głoszącego zjednoczenie wszystkich ludów arabskojęzycznych. W rezultacie 30 listopada 1947 roku doszło do pierwszego aktu przemocy, który został uznany za pierwszy akt Wojny domowej w Mandacie Palestyny. Przebieg tej wojny został zdeterminowany przez rozmieszczenie terytorialne obu walczących ze sobą społeczności. Żydzi zamieszkiwali w większości pas wybrzeża rozciągający się od Hajfy do Tel Awiwu. Pojedyncze skupiska osiedli żydowskich znajdowały się na południu i północy, ponadto większe żydowskie skupisko było w Dolinie Jezreel. Ludność arabska zamieszkiwała Galileę, Samarię i Judeę, gdzie praktycznie prawie nie było osiedli żydowskich. Wyjątkiem była znajdująca się pośrodku Jerozolima, w której zamieszkiwało 100 tys. Żydów i 65 tys. Arabów. Decydującym czynnikiem był fakt, że ludność arabska zamieszkiwała wzdłuż dróg łączących żydowskie osiedla. Arabowie dobrze zdawali sobie sprawę, że niewielkim wysiłkiem mogą całkowicie odciąć małe żydowskie skupiska, zmuszając je do ich opuszczenia i likwidacji. Doprowadziło to do „walk o drogi”, będących kampanią arabskich ataków na żydowską komunikację pomiędzy osiedlami. Sporadycznie dochodziło do bezpośrednich ataków na żydowskie osiedla, które najczęściej były ufortyfikowane i posiadały obronę. Kolejne zabójstwa, akty rozboju i podpalenia pociągały za sobą akcje odwetowe żydowskich organizacji paramilitarnych Hagana, Irgun i Lehi. Liczba ofiar po obu stronach konfliktu zaczęła gwałtownie rosnąć. W grudniu 1947 i styczniu 1948 roku zginęło prawie 1000 osób, a ponad 2000 zostało rannych. Liczby te odpowiadały 100 ofiarom śmiertelnym tygodniowo.

    Mosze Karmel (hebr. משה כרמל, ang. Moshe Carmel, ur. 17 stycznia 1911; zm. 14 sierpnia 2003) - izraelski dowódca wojskowy w stopniu generała majora (Aluf), oficer dyplomowany Sił Obronnych Izraela, polityk i minister rządu.Abd Allah ibn Husajn, Abdullah I bin al-Hussein (ur. w lutym 1882 w Mekce, zm. 20 lipca 1951 w Jerozolimie) – emir Emiratu Transjordanii (1921-1946), a następnie król Królestwa Transjordanii (od 1949 Jordańskie Królestwo Haszymidzkie). Pochodził z dynastii Haszymidów.

    Począwszy od stycznia 1948 roku Arabowie rozpoczęli akcję bezpośrednich blokad żydowskich osiedli, uniemożliwiając dostarczenie do nich żywności i zaopatrzenia. Aby temu przeciwdziałać, Żydzi podejmowali próby przełamania blokad i organizowali konwoje opancerzonych pojazdów. Na tym etapie konfliktu Arabowie mieli duże problemy z organizacją, a ich działaniom brakowało wytrwałości i zdecydowania. Nie posiadali także żadnego centralnego dowództwa, które mogłoby koordynować działania. Natomiast działania żydowskie były przemyślane, a dowództwo Hagany przerzucało swoje oddziały na zagrożone odcinki, uzyskując w określonym czasie miejscową przewagę, która umożliwiała odnoszenie lokalnych sukcesów. Sytuacja zaczęła się zmieniać wraz z przybyciem do Palestyny Arabskiej Armii Wyzwoleńczej. Jej oddziały były formowane w sąsiedniej Syrii, a następnie, za milczącym przyzwoleniem Brytyjczyków, przechodziły na teren Mandatu Palestyny. Ich dowódcą polowym był pochodzący z Libanu oficer tureckiej armii Fauzi al-Kaukdżi. Począwszy od stycznia oddziały te rozlokowały się w Galilei oraz w Samarii i przystąpiły do atakowania osiedli żydowskich. Równocześnie z Egiptu do Palestyny wkroczyły oddziały Armii Świętej Wojny dowodzone przez Abd al-Qadira al-Husajniego. Przeprowadzili oni kilka nieudanych ataków na żydowskie osiedla, z których szybko wyciągnęli ważne lekcje – przestali atakować żydowskie osady, a skoncentrowali się na walkach w miastach i na szlakach komunikacyjnych. W konsekwencji bardzo szybko na wielu drogach całkowicie zamarł ruch żydowskich konwojów. Szczególnie uciążliwą okazała się blokada drogi do Jerozolimy, którą siły Hagany usiłowały przełamać. Kolejne operacje stawały się coraz bardziej rozbudowane i angażowano w nie coraz większe siły militarne. Pomimo to blokada Jerozolimy utrzymywała się. Równocześnie całkowite odcięte od wybrzeża zostały żydowskie osiedla w północnej Galilei i na pustyni Negew, przez co groził im upadek oraz całkowita likwidacja. Duża skala starć na tak małym obszarze powodowała dużą liczbę ofiar wśród ludności cywilnej, która zaczęła masowo opuszczać swoje miejsca zamieszkania. Z terenów objętych walkami uciekło około 100 tys. Arabów. Znaleźli oni schronienie w Samarii lub w sąsiednich państwach.

    A27M Cruiser Tank VIII Cromwell – brytyjski czołg pościgowy nazwany na cześć Olivera Cromwella, był to jeden z bardziej udanych brytyjskich czołgów pościgowych, pierwsza konstrukcja tego typu dorównująca ówczesnym czołgom średnim. Był to pierwszy brytyjski czołg z działem „uniwersalnym” (z armatą przeciwpancerną przystosowaną także do strzelania amunicją kruszącą i odłamkową), miał dużą mobilność i dobre opancerzenie. W końcowym okresie II wojny światowej w niektórych jednostkach brytyjskich zastąpił amerykańskie czołgi M4 Sherman. Na jego konstrukcji bazował Comet, uważany za pierwszy nowoczesny czołg podstawowy.Karatija (arab. كرتيا) – nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej, po ataku Sił Obronnych Izraela 18 lipca 1948.

    Sytuacja Żydów wydawała się tak beznadziejna, że Stany Zjednoczone wycofały swoje poparcie dla planu podziału Palestyny, zachęcając tym samym Ligę Arabską do udzielenia większego wsparcia finansowego i militarnego dla Arabskiej Armii Wyzwoleńczej i Armii Świętej Wojny, aby położyć kres planom utworzenia państwa żydowskiego. Równocześnie do Palestyny zaczęli docierać w coraz większej liczbie arabscy ochotnicy. Wielu z nich było weteranami wojennymi i ich pojawienie się wywołało ożywienie działań arabskich milicji. Było to wyraźnym dowodem coraz większego zaangażowania się Ligi Arabskiej w Palestynie. Z drugiej strony, Brytyjczycy postanowili 7 lutego 1948, że arabska część Palestyny zostanie przyłączona do Królestwa Transjordanii. Wzbudziło to zaniepokojenie Egiptu, Syrii, Libanu i Arabii Saudyjskiej, które obawiały się, że Transjordania zajmie całą Palestynę i użyje jej następnie jako podstawy do wyprowadzenia ataku na sąsiednie państwa. Niepokój ten wzmocniło zawarcie przez Transjordanię i Irak porozumienia o wzajemnej obronie.

    Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.Afula (hebr. עפולה; arab. العفولة, al-ʻAfūlaḧ; ang. Afula) – miasto położone w Dystrykcie Północnym w Izraelu. Z powodu swojego geograficznego położenia na strategicznym skrzyżowaniu w Dolinie Jezreel w Dolnej Galilei jest często nazywane „stolicą Doliny Jezreel”.

    Przebieg wojny domowej w Palestynie skłonił arabskich przywódców do utworzenia wspólnego dowództwa wszystkich swoich sił. W tym celu, na początku lutego 1948 roku, odbyło się spotkanie w Damaszku. Utworzono wówczas cztery dowództwa: (1) Wschodnie – rejon Jerozolimy dowodzony przez Abd al-Kadira al-Husajniego; (2) Zachodnie – rejon miast Lidda i Ramla dowodzony przez Hasana Salamę; (3) Północne – rejon Galilei dowodzony przez Fauzi al-Kaukdżi; oraz (4) Południowe – zarezerwowane dla dowódcy wyznaczonego przez Egipcjan. Stanowisko to w połowie marca objął Sulajman Abd al-Wahid. Każdy z dowódców podlegał pod irackiego generała Ismaila Safwata, który był zwierzchnikiem Komitetu Wojskowego ustanowionego przez Ligę Arabską. Podjęte decyzje wydawały się bardzo korzystne dla Arabów, w rzeczywistości jednak były wyraźnym odbiciem pogłębiającego się konfliktu pomiędzy klanem rodziny Husajni a Ligą Arabską. W kolejnych miesiącach całkowicie zawiodła ponadregionalna koordynacja sił, a regionalni dowódcy realizowali krótkowzroczną politykę interesów swoich klanów ponad rozkazami naczelnego dowództwa. Jak pisze historyk Michał Jadwiszczok, „spotkanie w Damaszku można uznać za jedną z fundamentalnych przyczyn klęski, choć początkowo tak nie wyglądało”. Chwilowo jednak nastąpiło silne podbudowanie morale palestyńskiego, które dodatkowo wzmocnił coraz większy napływ zagranicznych ochotników i dążenie arabskich dowódców do podniesienia wyszkolenia swoich żołnierzy. Szczególnie grupy ochotników napływające z Syrii były dobrze wyszkolone i nie stanowiły już zwykłego pospolitego ruszenia, jakie wcześniej operowało w Palestynie. Arabowie byli coraz lepiej wytrenowani i uzbrojeni, a podczas natarcia zachowywali szyk nawet pod ciężkim ostrzałem. Znalazło to wyraz w uznaniu wyrażonym przez brytyjskich policjantów, którzy byli świadkami wysokiej dyscypliny i taktyki Arabów podczas jednej z potyczek.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Audża al-Hafir (arab. عوجا حفير) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Beer Szewy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 27 grudnia 1948.

    W lutym 1948 roku dowództwo Hagany dokonało zmiany taktyki. Seria kolejnych militarnych działań miała doprowadzić do przejęcia kontroli i scalenia z sobą terytoriów przyznanych państwu żydowskiemu. Miało to umożliwić stworzenie linii obronnych i oparcie spodziewanej arabskiej granicy na granicach państwa oraz niedopuszczenie wroga do dużych ośrodków miejskich położonych wewnątrz państwa. Równocześnie Dawid Ben Gurion przeprowadził reorganizację sił Hagany i ogłosił obowiązkowy pobór. Golda Meir odbyła podróż do Stanów Zjednoczonych, pozyskując wsparcie finansowe dla obrony społeczności żydowskich w Palestynie. Najważniejsze zakupy uzbrojenia dokonano w Europie Wschodniej. Wynikało to z sympatii Józefa Stalina, który w tym czasie wspierał syjonizm i umożliwiał realizację kontraktów zbrojeniowych na Bloku wschodnim. Inne zakupy broni pochodziły ze sprzętu wojskowego pozostałego po II wojnie światowej. W ten sposób Hagana dozbroiła się i w marcu przeszła z obrony do operacji ofensywnych. W ich trakcie arabskie siły poniosły duże straty, m.in. zginął jeden z arabskich przywódców, Abd al-Kadir al-Husajni. Doszło wówczas do licznych pogromów z obu stron konfliktu, najbardziej znany z nich to masakra w Deir Jassin. W toku następnych działań ofensywnych Żydzi przejęli kontrolę nad Hajfą, Akką, Tyberiadą, Safedem, Beit Szean i Jafą. W wyniku tego ponad 250 tys. Arabów uciekło ze swoich domów. Jak pisze Michał Jadwiszczok,

    Damaszek (arab. دمشق, transk. naukowa Dimašq, transk. polska Dimaszk; dialekt damasceński: š-Šām) – stolica oraz największe miasto Syrii – 1,71 mln mieszkańców (XII 2009), cały zespół miejski – 4,36 mln mieszkańców (2007). Leży w południowo-zachodniej części kraju, w oazie nad rzeką Barada u podnóża gór Antyliban, na skraju Pustyni Syryjskiej. Jest to największy ośrodek przemysłowy i naukowy w Syrii, jedno z czterech świętych miast islamu, a także (od 1268) siedziba prawosławnego Patriarchatu Antiochii, znaczący ośrodek handlowy. Aglomeracja Damaszku stanowi wydzieloną jednostką administracyjną Syrii.Bitwa o Nitsanim została stoczona pomiędzy Siłami Obronnymi Izraela a egipską armią o kibuc Nitsanim podczas I wojny izraelsko-arabskiej (6-10 czerwca 1948). Było to pierwsze poważne egipskie zwycięstwo w tej wojnie, i jeden z nielicznych przypadków kapitulacji izraelskich żołnierzy.

    Dla władz żydowskich wielka migracja ludności palestyńskiej była całkowitym zaskoczeniem. Nie potrafili sobie wyobrazić, dlaczego Arabowie pozostawiają swoje domy i wybierają tułaczkę. Mosze Szaret, pełniący funkcję ministra spraw zagranicznych, określił ucieczkę Palestyńczyków jako: „najbardziej spektakularne wydarzenie w historii Palestyny, bardziej spektakularne niż utworzenie Państwa Żydowskiego”. Eksperci Jiszuwu byli pewni, że do opuszczenia swych domów namówili Arabów ich przywódcy. Elijjahu Sason, dyrektor Departamentu Arabskiego Agencji Żydowskiej domniemywał, iż migracja przeciwnika była jedynie zabiegiem, by ukazać Żydów jako: „tych, którzy wyrzucali Arabów z ich ziemi w granicach Państwa Żydowskiego”. Ponadto wierzył, że poprzez swoje działanie chcieli zmusić sąsiadujące państwa arabskie do wysłania swych armii do Palestyny i zapewnić wrażenie, iż inwazja ta miałaby być aktem ratunku, a nie działaniem wrogim w stosunku do Rezolucji Narodów Zjednoczonych.

    Szukri al-Kuwatli (ur. 1891; zm. 30 czerwca 1967) – syryjski polityk i dyplomata, dwukrotny Prezydent Arabskiej Republiki Syrii.Samaria (hebr. שומרון, Somaron; arab. سامريّون, Sāmariyyūn ) – kraina historyczna w środkowym Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą. Nazwa określa krainę geograficzną, historyczną i polityczną.

    Faktycznie, przemawiający w maju 1948 roku przedstawiciel Wysokiego Komitetu Arabskiego, Issa Nakhleh oznajmił, że Komitet poprosił arabskie wojska o wkroczenie do Palestyny i przywrócenie pokoju.

    Plan arabskiej inwazji na Palestynę[]

    Zgodnie z postanowieniem Rezolucji ONZ nr 181, Brytyjczycy mieli wycofać swoje wojska z Mandatu Palestyny do 1 sierpnia 1948 roku. Przebieg wojny domowej w Palestynie skłaniał przywódców sąsiednich państw arabskich do podjęcia decyzji o przeprowadzeniu interwencji zbrojnej, brakowało jednak wśród nich jednomyślności. Już w lutym 1948 roku na spotkaniu Komitetu Politycznego Ligi Arabskiej podjęto decyzję o udzieleniu wszechstronnej pomocy dla palestyńskich Arabów. W marcu miała odbyć się narada szefów sztabów, na której wojskowi mieli przedstawić zestawienie sił i środków potrzebnych do opanowania terytorium całej Palestyny. Wśród państw arabskich istniały różne poglądy na sposób rozwiązania kwestii palestyńskiej. Syria i Liban stały na stanowisku, że należy z całą siłą i determinacją zaatakować Palestynę, zajmując terytorium przyszłego państwa arabskiego i żydowskiego. Egipt obawiał się jawnego przeciwstawiania Rezolucji ONZ i opowiedział się za wspieraniem grup arabskich ochotników, którzy w trakcie walk opanują Palestynę. Tymczasem wiadomości napływające z rejonu prowadzonych walk, coraz bardziej podburzały opinię publiczną. Wywierało to nacisk na władców, którzy obawiali się, że niezadowolony tłum może obalić ich panowanie. W szczególnej sytuacji znajdował się jordański król Abdallah I, który był bardzo mocno związany z Wielką Brytanią. Jego Legion Arabski był dowodzony przez brytyjskich oficerów i stacjonował już w Mandacie Palestyny. Z tych powodów jego zaangażowanie się w wojnę było możliwe dopiero po wygaśnięciu brytyjskiego mandatu w Palestynie, czyli najwcześniej 15 maja 1948 roku.

    Agresja (łac. aggressio – napaść, natarcie) – w prawie międzynarodowym określenie zbrojnej napaści (najazdu, ataku) jednego lub kilku państw na inne. Państwo, które pierwsze dokonało aktu agresji na inne określa się mianem agresora. Agresja powoduje zazwyczaj rozpoczęcie wojny. Ofiara agresji ma prawo do samoobrony, w której mogą pomagać jej też inne państwa.Baza Lotnicza Sde Dov - wojskowa baza Sił Powietrznych Izraela położona przy porcie lotniczym Sde Dov w Tel Awiwie, w centralnej części Izraela.

    W dniu 10 kwietnia 1948 roku podczas szczytu państw Ligi Arabskiej w Kairze, iracki generał Ismail Safwat wezwał do rozmieszczenia arabskich armii na granicach Palestyny. Miałyby one przeprowadzać małe operacje wojskowe wymierzone przeciwko żydowskim osiedlom, przygotowując się do inwazji na dużą skalę. Król Abdallah I zwołał na 24 kwietnia 1948 roku naradę dowódców wojskowych. W trakcie rozmów, wojskowi przedstawili raport o siłach żydowskiej Hagany, mówiąc że posiada ona samoloty myśliwskie, ponad 100 czołgów i 150 samochodów pancernych. Były to informacje fałszywe, jednak zawyżenie wielkości sił żydowskich usprawiedliwiało, w oczach władców, porażki ponoszone przez wojskowych. Wynikał z tego również wniosek, że palestyńscy Arabowie nie są w stanie samodzielnie pokonać Żydów i jest potrzebna zagraniczna interwencja zbrojna w Palestynie. Decyzję o takiej interwencji podjęto 29 kwietnia 1948 roku. Krótki czas, pozostały na przygotowania do planowanej na 15 maja wojny, wykluczał możliwość przeprowadzenia dużej mobilizacji, zwiększenia zapasów wojskowych i dyslokacji sił na dużą skalę. W związku z tym do przeprowadzenia interwencji zbrojnej wyznaczono tylko nieliczne siły, którego trzon stanowił jordański Legion Arabski. Król Abdallah I obawiał się przy tym, że jego wojska będą zmuszone prowadzić samotną walkę z Haganą, dlatego wzmógł naciski na Egipt, aby do wojny przyłączyła się egipska armia. Abdallah prowadził przy tym podwójną grę, przekonując arabskie państwa, że zamierza stworzyć arabskie państwo w Palestynie, a jednocześnie dążył do przyłączenia jak największego obszaru Mandatu Palestyny do Królestwa Transjordanii. Naciskając na udział w wojnie egipskiej armii liczył się z tym, że nadmorska część Palestyny znajdzie się pod panowaniem egipskim. W dniu 30 kwietnia dowództwa armii Egiptu, Syrii i Libanu oficjalnie przekazały naczelne dowodzenie w ręce króla Abdallaha, a Szefem Sztabu Głównego został iracki generał Nur ad-Din Mahmud. Równocześnie rozpoczął się proces koncentracji arabskich oddziałów. Między innymi 4 maja do transjordańskiego miasta granicznego Al-Mafrak przybyły pierwsze irackie oddziały. Były to: pułk czołgów, pułk zmechanizowanej piechoty i pułk artylerii (24 działa) – łącznie 1500 żołnierzy. Równocześnie Egipcjanie rozlokowali dwie brygady na półwyspie Synaj.

    Proklamacja niepodległości Izraela odbyła się 14 maja 1948 o godzinie 16.00 w Domu Dizengoffa (Sala Niepodległości) w Tel Awiwie. W następstwie podpisania Deklaracji Niepodległości powstało żydowskie państwo Izrael utworzone na podstawie Rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 181 z dnia 29 listopada 1947. Powstało ono na części terytorium byłego brytyjskiego Mandatu Palestyny.Dawid Marcus (ur. 22 lutego 1901, zm. 11 czerwca 1948) - był pułkownikiem United States Army, który w 1948 pomógł Izraelowi w Wojnie o niepodległość. Został pierwszym izraelskim generałem majorem (Aluf). Zginął od przyjacielskiego ognia, gdy w nocy wracał na swoje pozycje w rejonie Abu Gosz.

    Całość arabskiego planu nie była tajemnicą dla zachodnich mocarstw. 8 maja brytyjskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych zapoznało się ze szczegółami arabskiej inwazji w Palestynie. Po szczegółowej analizie planu brytyjscy analitycy orzekli, że arabskie armie nie są przygotowane do przeprowadzenia tak dużej operacji. Jednak egipscy dowódcy zignorowali te słowa i orzekli, że „za 2 tygodnie będą w Tel Awiwie”. Pomimo to Arabowie zdecydowali się na rozpoczęcie interwencji. W dniach 11-13 maja w Damaszku zebrali się szefowie sztabów arabskich armii, aby omówić szczegóły interwencji zbrojnej. Przyjęto nazwę dla operacji: Plan Damaszek. Syryjczycy zaproponowali, że wojska syryjskie i libańskie przeprowadzą wspólny atak wzdłuż wybrzeża zajmując miasto Akka, a następnie wykonają manewr okrążenia Galilei i w rejonie północnej Samarii spotkają się z jordańskim Legionem Arabskim i kontyngentem irackim. Wówczas zostanie wykonane natarcie na nadmorskie miasto Netanja, po którego zajęciu wojska arabskie przetną państwo żydowskie na dwie części. Równocześnie wojska egipskie rozpoczną natarcie od południa, nacierając wzdłuż wybrzeża w kierunku Tel Awiwu. W ten sposób zaciskające się kleszcze unicestwią państwo żydowskie. Planowi temu sprzeciwił się król Abdallah I. Przedstawił on własny plan zakładający serię mniejszych ataków penetrujących terytorium państwa żydowskiego. Wojska libańskie miały nacierać wzdłuż wybrzeża w kierunku miasta Akka. Syryjczycy mieli przejąć rejon jeziora Galilejskiego, a następnie zająć miasto Safed. Irakijczycy wspólnie z częścią Legionu Arabskiego przejąć Samarię z miastem Ramallah. Natomiast Egipcjanie nacierając wzdłuż wybrzeża mieli dojść do miasta Aszdod. W drugiej części planu, połączone wojska syryjskie, libańskie i irackie miały prowadzić działania w kierunku równiny nadmorskiej, natomiast wojska egipskie miały połączyć się z częścią Legionu Arabskiego w Judei, zajmując miasto Hebron. Różnice w poglądach ukazują niezgodę panującą wśród arabskich państw i ich niepewność co do rzeczywistych intencji Abdallaha. Jednak wszystkie omawiane plany zakładały atak na żydowskie państwo. W Palestynie miało istnieć jedno arabskie państwo – Wielka Syria.

    Góra Karmel (hebr. הַר הַכַּרְמֶל, Har HaKarmel; arab. جبل الكرمل, Dżabal al-Karmal; pol. Winnica Boga) - nadmorskie pasmo górskie rozciągające się nad Morzem Śródziemnym w północnej części Izraela. Wznosi się na wysokość 546 metrów n.p.m. nad Zatoką Hajfy i rozciąga się na długości 39 km w kierunku południowo wschodnim. UNESCO uznało obszar góry Karmel rezerwatem biosfery. Państwo Izrael ogłosiło ten obszar Parkiem Narodowym Góry Karmel.Kryzys sueski (arab. أزمة السويس – العدوان الثلاثي; hebr. מבצע קדש, Operacja „Kadesz”) – militarna agresja Wielkiej Brytanii, Francji i Izraela na Egipt, która rozpoczęła się 29 października 1956. Agresja została poprzedzona decyzją Egiptu o nacjonalizacji Kanału Sueskiego (26 lipca 1956), jednak rzeczywistą przyczyną wybuchu wojny było pragnienie Wielkiej Brytanii i Francji utrzymania kontroli nad Kanałem. Państwa te dla realizacji swoich celów posłużyły się Izraelem, którego statki handlowe nie mogły korzystać z Kanału Sueskiego. Izrael miał także własne wystarczające powody, by wziąć udział w wojnie.

    Już 11 maja egipskie oddziały kilkakrotnie zaatakowały kibuc Kfar Darom położony w Strefie Gazy. Natomiast 12 maja jordański Legion Arabski przeprowadził szturm na blok czterech żydowskich osiedli Gusz Etzion położony w Judei. Blok osiedli był od pięciu miesięcy oblężony przez arabskich ochotników. Atakujący zdobyli jedno z tych osiedli – kibuc Kfar Etzion. Doszło wówczas do pogromu, w którym zginęło 127 ze 131 żydowskich obrońców kibucu (ocalały jedynie cztery osoby). Wydarzenia te pokazywały, czego można spodziewać się w nadchodzącej wojnie. W przeddzień arabskiej interwencji, sekretarz generalny Ligi Państw Arabskich, Abd ar-Rahman Azzam powiedział, że „będzie to wojna wyniszczająca, wielka masakra, która będzie przypominała masakry mongolskie i wyprawy krzyżowe”.

    Bitwy o Jerozolimę – seria bitew stoczonych pomiędzy Siłami Obronnymi Izraela (wcześniej żydowską organizacją paramilitarną Hagana) a różnymi siłami arabskimi o Jerozolimę podczas I wojny izraelsko-arabskiej (15 maja – 19 lipca 1948). Bitwa zakończyła się sytuacją patową, w której Jordańczycy przejęli kontrolę nad Wschodnią Jerozolimą (włącznie ze Starym Miastem), natomiast Izraelczycy przerwali oblężenie miasta i utrzymali Zachodnią Jerozolimę.Wojna domowa w Mandacie Palestyny – konflikt zbrojny, którego stronami były społeczności żydowska i arabska żyjące w brytyjskim Mandacie Palestyny.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Bitwa o Nirim – bitwa która została stoczona pomiędzy żydowską organizacją paramilitarną Hagana a egipską armią o kibuc Nirim w pierwszym dniu I wojny izraelsko-arabskiej (15 maja 1948). Egipcjanom nie udało się zdobyć kibucu i po siedmiu godzinach walk wycofali się.
    Al-Faludża (arab. الفالوجة) - nieistniejąca już arabska wieś, która była położona w Dystrykcie Gazy w Mandacie Palestyny. Wieś została wyludniona i zniszczona podczas I wojny izraelsko-arabskiej (al-Nakba), po ataku Sił Obronnych Izraela w dniu 1 marca 1949.
    Atarot (hebr. עטרות) – nieistniejący już moszaw położony w Mandacie Palestyny, zniszczony podczas I wojny izraelsko-arabskiej w dniu 17 maja 1948 przez jordański Legion Arabski. Obecnie w miejscu tym znajduje się port lotniczy Atarot oraz strefa przemysłowa Atarot.
    Ernest Bevin (ur. 9 marca 1881 w Winsford w hrabstwie Somerset, zm. 14 kwietnia 1951 w Londynie) – brytyjski polityk, działacz związków zawodowych, członek Partii Pracy, minister w rządach Winstona Churchilla i Clementa Attlee.
    Pogrom – tradycyjnie, w znaczeniu słownikowym tyle co „zadanie komuś klęski”, „rozgromienie” (np. wrogich wojsk), „unicestwienie”, „wybicie”. Współcześnie, za rosyjskim погром, słowo to jest używane najczęściej w odniesieniu do zbiorowych, brutalnych ataków na przedstawicieli mniejszości narodowych, a potocznie, zwłaszcza w języku publicystyki, bywa uogólniane jako wszelki grupowy akt przemocy skierowany przeciw jakiejś grupie narodowościowej lub religijnej, często połączony z niszczeniem własności jej członków (domów, miejsc pracy, miejsc kultu).
    Bitwa o Ein Gev była bitwą stoczoną pomiędzy Siłami Obronnymi Izraela a wojskami syryjskimi o kibuc Ein Gev podczas I wojny izraelsko-arabskiej (10 czerwca 1948). Bitwa zakończyła się porażką Syryjczyków, którym nie udało się zdobyć kibucu i zniszczyć żydowskiej enklawy na wschodnim wybrzeżu jeziora Tyberiadzkiego.
    Szefela („nizina”) – równina w zachodnim Izraelu rozciągająca się od Jaffy na północy do Wadi el–Gazza w Strefie Gazy na południu. Obfituje w bardzo żyzną i urodzajną ziemię. Na równinie tej znajdują się liczne miasta i szlaki komunikacyjne. Spośród miast największe znaczenie miał tzw. Pentapol Filistyński: Gaza, Aszkelon, Aszdod, Ekron i Gat.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.458 sek.