Wojna peloponeska (431–404 p.n.e.)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z II wojna peloponeska)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .infobox.wojna .naglowek{background:#ddd;text-align:center;border:1px solid #aaa}.mw-parser-output .infobox.wojna-najnowsze .naglowek{background:LightSteelBlue}.mw-parser-output .infobox.wojna-nowozytnosc .naglowek{background:LightGreen}.mw-parser-output .infobox.wojna-starozytnosc .naglowek{background:DarkSalmon}.mw-parser-output .infobox.wojna-sredniowiecze .naglowek{background:LightGray}

Wojna peloponeska zwana też wielką wojną peloponeską (431404 p.n.e.) między Atenami i wspierającym je Ateńskim Związkiem Morskim a Spartą i Związkiem Peloponeskim. Powodem wojny była rywalizacja dwóch największych potęg greckich o hegemonię nad całą Grecją. Już pierwszy okres był niepomyślny dla Aten. Spartanie złupili Attykę. W Atenach, gdzie schronili się mieszkańcy Attyki, wybuchła groźna zaraza, której ofiarą padł Perykles. Po jego śmierci do głosu doszli przywódcy radykalnej grupy demokratów: najpierw Kleon, a następnie Hyperbolos. Sukcesem Aten było utrzymanie twierdzy Pylos i zdobycie wyspy Sfakterii, broniącej wstępu do Zatoki Pylońskiej.

Bitwa koło przylądka Aktion miała miejsce w roku 435 p.n.e. w trakcie wojny Koryntu z Korkyrą, konfliktu, który był jedną z bezpośrednich przyczyn wybuchu II wojny peloponeskiej. Wyprawa sycylijska (415 - 413 p.n.e.) to nieudana próba przejęcia kontroli nad Sycylią przez Ateny w czasie wojny peloponeskiej. Była to najbardziej fatalna w skutkach decyzja Aten podczas całej wojny.

Tło[ | edytuj kod]

Sytuacja polityczna w Helladzie po okresie wojen perskich była napięta, a nieostrożne i pochopne działanie którejś z polis mogło być pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych między dwiema potęgami świata greckiego, Ateńskim Związkiem Morskim a Symmachią Spartańską. Do pierwszego starcia doszło w 460 r. p.n.e. w konflikcie znanym jako I wojna peloponeska. Wojna nie miała jasnego zwycięzcy, a zakończyła się w 446 roku trzydziestoletnim rozejmem. Lata pokoju spowodowały wzrost potęgi i dobrobytu po obu stronach, a Tukidydes z perspektywy czasu określił lata 445–431 jako wzmacnianie swoich pozycji i przygotowanie do wojny.

422 p.n.e. – Wikipedia, wolna encyklopedia document.documentElement.className="client-js";RLCONF={"wgBreakFrames":!1,"wgSeparatorTransformTable":[", .","  ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgDefaultDateFormat":"dmy","wgMonthNames":["","styczeń","luty","marzec","kwiecień","maj","czerwiec","lipiec","sierpień","wrzesień","październik","listopad","grudzień"],"wgRequestId":"463115b5-427d-4fe2-a891-a8a8523e1ed0","wgCSPNonce":!1,"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":!1,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"422_p.n.e.","wgTitle":"422 p.n.e.","wgCurRevisionId":43674836,"wgRevisionId":43674836,"wgArticleId":36698,"wgIsArticle":!0,"wgIsRedirect":!1,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["V wiek p.n.e."],"wgPageContentLanguage":"pl","wgPageContentModel":"wikitext","wgRelevantPageName":"422_p.n.e.","wgRelevantArticleId":36698,"wgIsProbablyEditable":!0,"wgRelevantPageIsProbablyEditable":!0,"wgRestrictionEdit":,"wgRestrictionMove":,"wgFlaggedRevsParams":{"tags" :{"accuracy":{"levels":1}}},"wgStableRevisionId":43674836,"wgMediaViewerOnClick":!0,"wgMediaViewerEnabledByDefault":!0,"wgPopupsFlags":10,"wgVisualEditor":{"pageLanguageCode":"pl","pageLanguageDir":"ltr","pageVariantFallbacks":"pl"},"wgMFDisplayWikibaseDescriptions":{"search":!0,"nearby":!0,"watchlist":!0,"tagline":!0},"wgWMESchemaEditAttemptStepOversample":!1,"wgULSCurrentAutonym":"polski","wgNoticeProject":"wikipedia","wgCentralAuthMobileDomain":!1,"wgEditSubmitButtonLabelPublish":!0,"wgULSPosition":"interlanguage","wgGENewcomerTasksGuidanceEnabled":!0,"wgGEAskQuestionEnabled":!0,"wgGELinkRecommendationsFrontendEnabled":!1,"wgWikibaseItemId":"Q233317"};RLSTATE={"ext.gadget.small-references":"ready","ext.gadget.citation-access-info":"ready","ext.gadget.main-page-css":"ready","ext.globalCssJs.user.styles":"ready","site.styles":"ready","noscript":"ready","user.styles":"ready","ext.globalCssJs.user":"ready","user":"ready","user.options":"loading", "ext.flaggedRevs.icons":"ready","oojs-ui-core.styles":"ready","oojs-ui.styles.indicators":"ready","mediawiki.widgets.styles":"ready","oojs-ui-core.icons":"ready","skins.vector.styles.legacy":"ready","ext.flaggedRevs.basic":"ready","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript":"ready","ext.uls.interlanguage":"ready","ext.wikimediaBadges":"ready","wikibase.client.init":"ready"};RLPAGEMODULES=["ext.scribunto.logs","site","mediawiki.page.ready","mediawiki.toc","skins.vector.legacy.js","ext.flaggedRevs.advanced","ext.gadget.ll-script-loader","ext.gadget.maps","ext.gadget.heading-icons","ext.gadget.refToolbar","ext.gadget.edit-buttons","ext.gadget.edit-summaries","ext.gadget.edit-first-section","ext.gadget.edit-summary-warning","ext.gadget.wikibugs","ext.gadget.nuxTBKeys","ext.gadget.enhanced-upload","ext.gadget.map-toggler","ext.gadget.ReferenceTooltips","ext.gadget.narrowFootnoteColumns","ext.gadget.WDsearch","ext.gadget.WMPL-share","ext.gadget.main-page-js", "ext.centralauth.centralautologin","ext.popups","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init","ext.visualEditor.targetLoader","ext.eventLogging","ext.wikimediaEvents","ext.navigationTiming","ext.uls.compactlinks","ext.uls.interface","ext.cx.eventlogging.campaigns","ext.centralNotice.geoIP","ext.centralNotice.startUp","ext.growthExperiments.SuggestedEditSession"]; (RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.loader.implement("[email protected]",function($,jQuery,require,module){/*@nomin*/mw.user.tokens.set({"patrolToken":"+\","watchToken":"+\","csrfToken":"+\"});mw.user.options.set({"variant":"pl"}); });}); 422 p.n.e. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rok 422 p.n.e.Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.

W Atenach po władzę sięgnął wspierający demokrację Perykles, zdecydowany przeciwnik Sparty. Za sprawą jego poczynań, w 443 roku ostracyzmowany został jego polityczny przeciwnik, Tukidydes. Perykles przeprowadził reformy ustrojowe, które wpłynęły na wzrost potęgi Aten: za jego czasów przeniesiono skarbiec Związku z Delos do Aten pod pretekstem, że będzie tam bezpieczniejszy w przypadku wojny z Persją. W istocie jednak Perykles z pomocą pieniędzy, które płaciły Atenom polis wchodzące w skład związku, mógł pozwolić sobie na wielkie inwestycje budowlane w Atenach (m.in. Partenon), a także utrzymywanie potężnej floty. Perykles wprowadził także wynagrodzenia za sprawowanie urzędów, m.in. sędziego ludowego. W rezultacie demokracja miała wielu zwolenników w Atenach. Wkrótce Związek nawiązał nowe sojusze z polis położonymi nad Morzem Czarnym, co dało mu dostęp do tamtejszych bogactw. Perykles prowadził też działania wojskowe na wyspie Eubea: siłą ujarzmił mieszkańców wyspy i przeprowadził tam kolonizację ateńską.

Ostracyzm (od gr. ὄστρακον ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat.Apoikia, Αποικία – kolonie, którym udało się zachować niezależność od macierzystego miasta. Często prowadziły tzw. kolonizację wtórną, czyli po założeniu miasta część osadników wyruszała w dalszą drogę na poszukiwanie bardziej sprzyjających warunków. Oprócz Greków kolonizację tego typu prowadzili również Fenicjanie. Przykłady: Kartagina, Milet.

Przyczyny wojny[ | edytuj kod]

Konflikt ateńsko-spartański rozpoczął się od maleńkiej kolonii Korkyry – Epidamnos. Było to miasto założone przez kolonistów z Korkyry na wybrzeżu iliryjskim, w północno-zachodniej Grecji, dzisiejsze albańskie miasto Durres. Od początku istnienia musiało ono walczyć z sąsiednimi barbarzyńskimi plemionami iliryjskimi, głównie z Taulantami. Słabość militarna spotęgowana została konfliktem wewnętrznym między arystokracją a biedotą. Po tym, jak 437 p.n.e. lud wypędził z miasta bogaczy, zawarli oni sojusz z Taulantami i wraz z nimi rozpoczęli oblężenie miasta. Epidamnos został odcięty od reszty Hellady zarówno z lądu, jak i z morza. Posłowie epidamnijscy udali się z prośbą do swej metropolii Korkyry, błagając o jak najszybszą odsiecz lub chociażby mediację między nimi a arystokracją. Korkyra jednak nie zamierzała angażować się zbrojnie w Ilirii. Nie mając wyjścia, poprosili o pomoc wyrocznię delficką i za jej radą wysłali poselstwo do Koryntu, drugiej swej metropolii. Korynt ochoczo pospieszył z odsieczą, uważając Epidamnos również za swoją kolonię, jednocześnie chcąc zademonstrować Korkyrze, która, również będąc ich kolonią, nie oddawała mu należnego prawem szacunku. Korynt w owym czasie znacznie podupadł, jednak nadal mieścił się wśród greckich mocarstw średniej wielkości, z 15 tys. mieszkańców i flotą prawie 200 trójrzędowców, drugą po ateńskiej najliczniejszą flotą Hellady. Korkyra została sojusznikiem wygnanych z miasta bogaczy. Zanim jednak podjęła kroki, do Epidamnos przybyli żołnierze i koloniści z Koryntu, uwalniając miasto. Korkyra wysłała posłów do Epidamnos z żądaniem odesłania korynckich kolonistów i przyjęcia z powrotem wygnanych arystokratów. Wobec odmowy, Korkyra wysłała 40 okrętów wojennych – z 120 posiadanych trójrzędowców – i rozpoczęła oblężenie miasta. Dowódcy korkyrejscy wydali odezwę do mieszkańców Epidamnos, gwarantując im bezpieczne wyjście z miasta, w przeciwnym razie zostaną uznani za wrogów i jak wrogowie będą traktowani. Na wieść o tym w Koryncie zarządzono przygotowania do wyprawy odwetowej przeciw Korkyrze. Wystawiono 30 okrętów i 3 tysiące hoplitów, a kolejnych 40 okrętów wystawili sprzymierzeńcy Koryntu i jego kolonie: Megara, Kefalenia, Epidauros, Hermione, Trojzena, Leukas, Ambrakia, Teby, Flint i Elea. Korkyrejczykom wobec tego nie śpieszno było do walki. Wysłali poselstwo do Koryntu, żądając opuszczenia Epidamnos przez kolonistów i hoplitów korynckich, oraz oddania sprawy sądowi polubownemu złożonemu z przedstawicieli państw peloponeskich, wybranych za obopólną zgodą. Byli również gotowi przystać na rozwiązanie sporu przez wyrocznię delficką. Koryntyjczycy ewentualną zgodę uzależniali od zakończenia oblężenia Epidamnos przez flotę Korkyry, na co Korkyra żądała wycofania Koryntyjczyków z Epidamnos. Negocjacje nie przyniosły rozwiązania i na początku maja 435 p.n.e. Korynt wypowiedział wojnę Korkyrze. Flota koryncka w sile 75 okrętów i 2 tysiące hoplitów wypłynęła na odsiecz Epidamnos. Korkyrejczycy postanowili ich zatrzymać, wysyłając przeciw Koryntowi 80 okrętów (pozostałych 40 blokowało Epidamnos). W bitwie pod Aktion Korkyrejczycy odnieśli zwycięstwo, bez strat niszcząc 15 okrętów. Pozostałe okręty koryntyjskie odpłynęły. Tego samego dnia skapitulowało Epidamnos. Korkyrejczycy triumfowali.

Trzydziestu Tyranów – oligarchiczna komisja narzucona przez Spartę Atenom po ich klęsce w wojnie peloponeskiej latem (w lipcu?) 404 p.n.e. Miała opracować projekt ustroju państwa ateńskiego opartego na "ustroju przodków". Dziesięciu jej członków mianował Teramenes, dziesięciu samozwańczy eforowie (pięciu przodujących prospartańskich oligarchów), a resztę zgromadzenie ateńskich obywateli. Trzydziestka dzieliła się na ekstremistów, na czele których stał Kritias i umiarkowanych, którym przewodził Teramenes.Triera (gr. Τριήρεις triēreis) – trójrzędowiec, starogrecka galera z trzema rzędami wioseł, początkowo wiosłowa, a następnie żaglowo-wiosłowa. Przez Rzymian i także obecnie przez część historyków zwana triremą (łac. trireme). Przyjmuje się, że triery zaczęły powstawać w połowie VII wiek p.n.e. Można wskazać chronologicznie i konstrukcyjnie, że grecka triera była poprzedniczką okrętów rzymskich. Była bardzo zwrotna. Triery mogły mieć 38–41 m długości i 3–5 m szerokości, zanurzenie do 1.9 m, wyporność 70-90 ton, prędkość: do 9 węzłów pracą wioślarzy ; 12 węzłów z pomocą także żagli ; 6 węzłów - prędkość podróżna, z podziałem załogi na dwie wachty. Dziób chroniony był przez ciężki, zazwyczaj okuty brązem taran, stanowiący główną broń triery. Jej załogę tworzyło 170 wioślarzy, 13 marynarzy, sternik, dowódca (zwany trierarchą) i czterech jego pomocników oraz muzyk, który grając na flecie nadawał rytm wioślarzom. Na trierze było zazwyczaj około 10 hoplitów (maksymalnie, w warunkach bojowych, 40) i 4-5 łuczników. Wioślarze rozsadzeni byli następująco: górny rząd (thranite) - 31, rząd środkowy (zygite) - 27 i dolny (thalamite) - 27, a więc 85 przy każdej z burt. Wszyscy członkowie załogi okrętów greckich byli ludźmi wolnymi, przy czym wioślarze wywodzili się z najuboższych warstw społeczeństwa, nigdy natomiast nie służyli pod przymusem.

Rozbicie floty korynckiej spowodowało wmieszanie się do konfliktu wielu z peloponeskich polis, które wypowiedziały Korkyrze wojnę. Wówczas włączyły się również Ateny, które około 433 r. p.n.e. zgodziły się na sojusz wojskowy z Korkyrą. W sierpniu lub wrześniu roku 433 p.n.e. Korynt ze swoimi sojusznikami rozbił flotę Korkyry w bitwie koło Sybotów. Wedle relacji Tukidydesa Ateńczycy nie byli jednomyślni co do udzielenia pomocy Korkyrze, zdając sobie sprawę, że przerodzi się ona w wojnę z Koryntem. Po bitwie morskiej pod Sybotami, Koryntyjczycy wycofali się, aby zniszczyć resztę floty Korkyry. Ujrzeli jednak zmierzające w ich stronę posiłki ateńskie. Przestraszeni ateńską potęgą, pospiesznie opuścili Korkyrę.

418 p.n.e. – Wikipedia, wolna encyklopedia document.documentElement.className="client-js";RLCONF={"wgBreakFrames":!1,"wgSeparatorTransformTable":[", .","  ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgDefaultDateFormat":"dmy","wgMonthNames":["","styczeń","luty","marzec","kwiecień","maj","czerwiec","lipiec","sierpień","wrzesień","październik","listopad","grudzień"],"wgRequestId":"c899e285-171a-4584-a510-df9f1c2f0a7f","wgCSPNonce":!1,"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":!1,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"418_p.n.e.","wgTitle":"418 p.n.e.","wgCurRevisionId":49279386,"wgRevisionId":49279386,"wgArticleId":36694,"wgIsArticle":!0,"wgIsRedirect":!1,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["V wiek p.n.e."],"wgPageContentLanguage":"pl","wgPageContentModel":"wikitext","wgRelevantPageName":"418_p.n.e.","wgRelevantArticleId":36694,"wgIsProbablyEditable":!0,"wgRelevantPageIsProbablyEditable":!0,"wgRestrictionEdit":,"wgRestrictionMove":,"wgFlaggedRevsParams":{"tags" :{"accuracy":{"levels":1}}},"wgStableRevisionId":49279386,"wgMediaViewerOnClick":!0,"wgMediaViewerEnabledByDefault":!0,"wgPopupsFlags":10,"wgVisualEditor":{"pageLanguageCode":"pl","pageLanguageDir":"ltr","pageVariantFallbacks":"pl"},"wgMFDisplayWikibaseDescriptions":{"search":!0,"nearby":!0,"watchlist":!0,"tagline":!0},"wgWMESchemaEditAttemptStepOversample":!1,"wgULSCurrentAutonym":"polski","wgNoticeProject":"wikipedia","wgCentralAuthMobileDomain":!1,"wgEditSubmitButtonLabelPublish":!0,"wgULSPosition":"interlanguage","wgGENewcomerTasksGuidanceEnabled":!0,"wgGEAskQuestionEnabled":!0,"wgGELinkRecommendationsFrontendEnabled":!1,"wgWikibaseItemId":"Q232931"};RLSTATE={"ext.gadget.small-references":"ready","ext.gadget.citation-access-info":"ready","ext.gadget.main-page-css":"ready","ext.globalCssJs.user.styles":"ready","site.styles":"ready","noscript":"ready","user.styles":"ready","ext.globalCssJs.user":"ready","user":"ready","user.options":"loading", "ext.flaggedRevs.icons":"ready","oojs-ui-core.styles":"ready","oojs-ui.styles.indicators":"ready","mediawiki.widgets.styles":"ready","oojs-ui-core.icons":"ready","skins.vector.styles.legacy":"ready","ext.flaggedRevs.basic":"ready","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript":"ready","ext.uls.interlanguage":"ready","ext.wikimediaBadges":"ready","wikibase.client.init":"ready"};RLPAGEMODULES=["ext.scribunto.logs","site","mediawiki.page.ready","mediawiki.toc","skins.vector.legacy.js","ext.flaggedRevs.advanced","ext.gadget.ll-script-loader","ext.gadget.maps","ext.gadget.heading-icons","ext.gadget.refToolbar","ext.gadget.edit-buttons","ext.gadget.edit-summaries","ext.gadget.edit-first-section","ext.gadget.edit-summary-warning","ext.gadget.wikibugs","ext.gadget.nuxTBKeys","ext.gadget.enhanced-upload","ext.gadget.map-toggler","ext.gadget.ReferenceTooltips","ext.gadget.narrowFootnoteColumns","ext.gadget.WDsearch","ext.gadget.WMPL-share","ext.gadget.main-page-js", "ext.centralauth.centralautologin","ext.popups","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init","ext.visualEditor.targetLoader","ext.eventLogging","ext.wikimediaEvents","ext.navigationTiming","ext.uls.compactlinks","ext.uls.interface","ext.cx.eventlogging.campaigns","ext.centralNotice.geoIP","ext.centralNotice.startUp","ext.growthExperiments.SuggestedEditSession"]; (RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.loader.implement("[email protected]",function($,jQuery,require,module){/*@nomin*/mw.user.tokens.set({"patrolToken":"+\","watchToken":"+\","csrfToken":"+\"});mw.user.options.set({"variant":"pl"}); });}); 418 p.n.e. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rok 418 p.n.e.Bitwa morska u ujścia Ajgospotamoj (tur. Incelimen) – bitwa, która rozegrała się 1 września 405 p.n.e. pod koniec wojny Aten ze Spartanami. Spartanami dowodził Lizander, który na czele 200 okrętów wpłynął na wody Hellespontu i schronił się w porcie Lampsakos.

Drugim powodem wojny była sprawa Potidai, doryckiej polis na Półwyspie Chalkidyckim, która była apoikią Koryntu i prowadziła z nim ożywione kontakty handlowe, lecz należała do Związku Morskiego pod przewodnictwem Aten. Co roku Korynt przysyłał do Potidai swojego urzędnika, choć formalnie nie miał wpływu na politykę polis. Ateńczycy zakazali wpuszczania owego urzędnika i zażądali zburzenia części murów okalających miasto, na co Potidaia zareagowała występując ze Związku Morskiego (432 p.n.e.). Dla Aten było to powodem do zbrojnej interwencji. Wojska pod dowództwem Archestratosa pokonały siły popierającego buntowników z Potidaji króla macedońskiego, Perdikkasa i zmusiły go do podpisania sojuszu. Następnie wojska ateńskie skierowały się pod Potidaje, gdzie w bitwie pokonały przybyłe posiłki z Peloponezu, oraz zaczęły oblężenie miasta.

Leukada, także: Leukas, Lefkada, Lefkas (starogr. Λεύκας, nowogr. Λευκάδα) – wyspa na Morzu Jońskim u zachodnich wybrzeży Grecji. Wchodzi w skład archipelagu Wysp Jońskich. Powierzchnia ok. 356 km² (według innych źródeł 302 km²), ok. 20 tys. mieszkańców (2000). Powierzchnia górzysta (wysokość do 1158 m n.p.m.), porośnięta twardolistnymi zaroślami frygany.Konon (ur. przed 444 p.n.e., zm. po 393 p.n.e.) – wódz ateński, jeden z dowódców floty ateńskiej podczas bitwy pod Ajgospotamoj z flotą Sparty. Po przegranej bitwie schronił się na Cyprze na dworze króla Euagorasa, gdzie zajął się organizacją floty perskiej. Pod jego dowództwem flota składająca się głównie z okrętów cypryjskich, fenickich i rodyjskich pokonała w sierpniu 394 p.n.e. flotę lacedemońską u przylądka Knidos w Azji Mniejszej (bitwa przy przylądku Knidos). Zwycięstwo to pozwoliło uwolnić się wielu miastom–państwom spod hegemonii Sparty, w tym Atenom. Konon powrócił do ojczystych Aten w roku 393 p.n.e. witany z wielkimi honorami i obsypywany zaszczytami.

Wobec przewagi Aten, Korynt zdecydował się poprosić o pomoc Spartę. Dodatkowo Ateny na terenie swej arche zamknęły porty dla statków i towarów z Megary. Pretekstem było naruszanie granicy przez sąsiadujące polis (432 p.n.e.). Także Egina uważała, że Ateny naruszają zagwarantowaną jej neutralność. Ponieważ zjazd przedstawicieli symmachii Spartańskiej mógł być zwołany jedynie przez Spartan, Korynt naciskami dyplomatycznymi zdołał doprowadzić do spotkania i ustalenia wspólnego frontu wobec poczynań Aten. Pod wpływem sojuszników Sparta oraz cała symmachia uznały, że Ateny złamały pokój z 446 p.n.e.

Bitwa morska koło przylądka Rhion – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 429 p.n.e. w trakcie I fazy II wojny peloponeskiej (431 p.n.e.-404 p.n.e.) tzw. wojny archidamijskiej (431 p.n.e. – 421 p.n.e.)Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.
  •      Związek Morski (Ateny)  •       Związek Peloponeski (Sparta)

  • Sparta postawiła Atenom warunki:

  • wygnanie Alkmeonidów (po matce z tego rodu pochodził Perykles)
  • ustąpienie z Potidai
  • uszanowanie neutralności Eginy
  • udostępnienie rynków dla Megary
  • rozwiązanie Związku Morskiego
  • Ateny nie zgodziły się na warunki ultimatum, wobec czego rozpoczęła się wojna. Według Hammonda, wojna wybuchła głównie ze względu na dążenie Aten do hegemonii w greckim świecie, a Sparta obawiała się o swoją pozycję. Do Spartan miały także przemawiać inne motywy: poczucie dumy, potrzeba niesienia sprawiedliwości i świadomość zobowiązań wobec sprzymierzeńców.

    Epidauros (dawny polski egzonim: Epidaur) – starożytne greckie miasto w Argolidzie na Peloponezie nad Zatoką Sarońską, obecnie stanowisko archeologiczne w miejscowości Ligurio w gminie Epidawros.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    423 p.n.e. – Wikipedia, wolna encyklopedia document.documentElement.className="client-js";RLCONF={"wgBreakFrames":!1,"wgSeparatorTransformTable":[", .","  ,"],"wgDigitTransformTable":["",""],"wgDefaultDateFormat":"dmy","wgMonthNames":["","styczeń","luty","marzec","kwiecień","maj","czerwiec","lipiec","sierpień","wrzesień","październik","listopad","grudzień"],"wgRequestId":"0b92b5c9-7a3f-46e6-88fc-18f81aae1b99","wgCSPNonce":!1,"wgCanonicalNamespace":"","wgCanonicalSpecialPageName":!1,"wgNamespaceNumber":0,"wgPageName":"423_p.n.e.","wgTitle":"423 p.n.e.","wgCurRevisionId":43674837,"wgRevisionId":43674837,"wgArticleId":36699,"wgIsArticle":!0,"wgIsRedirect":!1,"wgAction":"view","wgUserName":null,"wgUserGroups":["*"],"wgCategories":["V wiek p.n.e."],"wgPageContentLanguage":"pl","wgPageContentModel":"wikitext","wgRelevantPageName":"423_p.n.e.","wgRelevantArticleId":36699,"wgIsProbablyEditable":!0,"wgRelevantPageIsProbablyEditable":!0,"wgRestrictionEdit":,"wgRestrictionMove":,"wgFlaggedRevsParams":{"tags" :{"accuracy":{"levels":1}}},"wgStableRevisionId":43674837,"wgMediaViewerOnClick":!0,"wgMediaViewerEnabledByDefault":!0,"wgPopupsFlags":10,"wgVisualEditor":{"pageLanguageCode":"pl","pageLanguageDir":"ltr","pageVariantFallbacks":"pl"},"wgMFDisplayWikibaseDescriptions":{"search":!0,"nearby":!0,"watchlist":!0,"tagline":!0},"wgWMESchemaEditAttemptStepOversample":!1,"wgULSCurrentAutonym":"polski","wgNoticeProject":"wikipedia","wgCentralAuthMobileDomain":!1,"wgEditSubmitButtonLabelPublish":!0,"wgULSPosition":"interlanguage","wgGENewcomerTasksGuidanceEnabled":!0,"wgGEAskQuestionEnabled":!0,"wgGELinkRecommendationsFrontendEnabled":!1,"wgWikibaseItemId":"Q233372"};RLSTATE={"ext.gadget.small-references":"ready","ext.gadget.citation-access-info":"ready","ext.gadget.main-page-css":"ready","ext.globalCssJs.user.styles":"ready","site.styles":"ready","noscript":"ready","user.styles":"ready","ext.globalCssJs.user":"ready","user":"ready","user.options":"loading", "ext.flaggedRevs.icons":"ready","oojs-ui-core.styles":"ready","oojs-ui.styles.indicators":"ready","mediawiki.widgets.styles":"ready","oojs-ui-core.icons":"ready","skins.vector.styles.legacy":"ready","ext.flaggedRevs.basic":"ready","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.noscript":"ready","ext.uls.interlanguage":"ready","ext.wikimediaBadges":"ready","wikibase.client.init":"ready"};RLPAGEMODULES=["ext.scribunto.logs","site","mediawiki.page.ready","mediawiki.toc","skins.vector.legacy.js","ext.flaggedRevs.advanced","ext.gadget.ll-script-loader","ext.gadget.maps","ext.gadget.heading-icons","ext.gadget.refToolbar","ext.gadget.edit-buttons","ext.gadget.edit-summaries","ext.gadget.edit-first-section","ext.gadget.edit-summary-warning","ext.gadget.wikibugs","ext.gadget.nuxTBKeys","ext.gadget.enhanced-upload","ext.gadget.map-toggler","ext.gadget.ReferenceTooltips","ext.gadget.narrowFootnoteColumns","ext.gadget.WDsearch","ext.gadget.WMPL-share","ext.gadget.main-page-js", "ext.centralauth.centralautologin","ext.popups","ext.visualEditor.desktopArticleTarget.init","ext.visualEditor.targetLoader","ext.eventLogging","ext.wikimediaEvents","ext.navigationTiming","ext.uls.compactlinks","ext.uls.interface","ext.cx.eventlogging.campaigns","ext.centralNotice.geoIP","ext.centralNotice.startUp","ext.growthExperiments.SuggestedEditSession"]; (RLQ=window.RLQ||).push(function(){mw.loader.implement("[email protected]",function($,jQuery,require,module){/*@nomin*/mw.user.tokens.set({"patrolToken":"+\","watchToken":"+\","csrfToken":"+\"});mw.user.options.set({"variant":"pl"}); });}); 423 p.n.e. Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Rok 423 p.n.e.
    Plutarch z Cheronei (gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, historyk, filozof-moralista oraz orator.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
    Egina (stgr. Αἴγινα Aigina; ngr. Αίγινα [Ejina]) – wyspa grecka w Zatoce Sarońskiej, należąca do archipelagu Wysp Sarońskich.
    Ambrakia - kolonia Koryntu nad Morzem Jońskim. Założona w roku 625 p.n.e.. Po podporządkowaniu przez Rzym w 189 p.n.e. zaczęła tracić znaczenie. Ostatecznie utraciła swoją pozycję na rzecz Nikopolis, po ufundowaniu którego w roku 28 p.n.e. przesiedlono pozostałych mieszkańców.
    Delos, Dilos (gr. Δήλος Dḗlos) – w starożytności zwana początkowo Ortygią, mała, skalista grecka wysepka w archipelagu Cykladów na Morzu Egejskim, na południowy wschód od Grecji kontynentalnej.
    Encyklopedia Britannica (ang. Encyclopædia Britannica) – najstarsza wydawana do chwili obecnej i najbardziej prestiżowa encyklopedia angielskojęzyczna. Artykuły w niej zamieszczane uważane są powszechnie przez czytelników za obiektywne i wiarygodne.

    Reklama