• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • II wojna peloponeska



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Tukidydes z Aten (gr. Θουκυδίδης ὁ Ἀθηναῖος Thukydides ho Athenaios; ur. między 471 p.n.e. a 460 p.n.e., zm. między 404 p.n.e. a 393 p.n.e.) – grecki historyk.Incydent platejski (znany także jako bitwa pod Platejami) – starcie zbrojne, które miało miejsce w marcu 431 p.n.e. roku pomiędzy wojskiem tebańskim a mieszkańcami Platejów w Beocji. Tebańczykom nie udało się zmusić Platejów do zerwania sojuszu z Atenami i przystąpienia do Związku Beockiego, Platejczycy zaś wymordowali wszystkich jeńców.

    Wojna peloponeska zwana też wielką wojną peloponeską (431404 p.n.e.) między Atenami i wspierającym je Ateńskim Związkiem Morskim, a Spartą i Związkiem Peloponeskim. Powodem wojny była rywalizacja dwóch największych potęg greckich o hegemonię nad całą Grecją. Już pierwszy okres był niepomyślny dla Aten. Spartanie złupili Attykę. W Atenach, gdzie schronili się mieszkańcy całej Attyki, wybuchła groźna zaraza. Ofiarą jej padł m.in. Perykles. Po jego śmierci do głosu doszli przywódcy radykalnej grupy demokratów: najpierw Kleon, a następnie Hyperbolos. Jednym z ważniejszych sukcesów Aten było utrzymanie twierdzy Pylos i zdobycie wyspy Sfakterii, broniącej wstępu do Zatoki Pylońskiej.

    Bitwa koło przylądka Aktion miała miejsce w roku 435 p.n.e. w trakcie wojny Koryntu z Korkyrą, konfliktu, który był jedną z bezpośrednich przyczyn wybuchu II wojny peloponeskiej. Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.

    Tło[ | edytuj kod]

    Sytuacja polityczna w Helladzie po okresie wojen perskich była bardzo napięta, a każde nieostrożne i pochopne działanie którejś z polis mogło być pretekstem do rozpoczęcia działań wojennych między dwiema ówczesnymi potęgami świata greckiego, Ateńskim Związkiem Morskim a Symmachią Spartańską. Do pierwszego starcia doszło już w 460 r. p.n.e. w konflikcie znanym jako I wojna peloponeska. Wojna nie miała jasnego zwycięzcy, a zakończyła się w 446 roku trzydziestoletnim rozejmem. Lata pokoju spowodowały wzrost potęgi i dobrobytu po obu stronach, a Tukidydes patrząc na wszystko z perspektywy czasu określił lata 445-431 jako wzmacnianie swojej pozycji i przygotowanie do wojny.

    Ostracyzm (od gr. ὄστρακον ostrakon – skorupa) – praktyka polityczna w starożytnej Grecji, rodzaj tajnego głosowania, podczas którego wolni obywatele typowali osoby podejrzane o dążenie do tyranii i zasługujące na wygnanie z miasta na 10 lat.Trzydziestu Tyranów – oligarchiczna komisja narzucona przez Spartę Atenom po ich klęsce w wojnie peloponeskiej latem (w lipcu?) 404 p.n.e. Miała opracować projekt ustroju państwa ateńskiego opartego na "ustroju przodków". Dziesięciu jej członków mianował Teramenes, dziesięciu samozwańczy eforowie (pięciu przodujących prospartańskich oligarchów), a resztę zgromadzenie ateńskich obywateli. Trzydziestka dzieliła się na ekstremistów, na czele których stał Kritias i umiarkowanych, którym przewodził Teramenes.

    W Atenach po władzę sięgnął wspierający demokrację Perykles, zdecydowany przeciwnik Sparty. Za sprawą jego poczynań, w 443 roku ostracyzmowany został jego polityczny przeciwnik, Tukidydes. Perykles znany jest z wielu ważnych reform ustrojowych, które wpłynęły na wzrost potęgi Aten: za jego czasów przeniesiono skarbiec Związku z Delos do Aten pod pretekstem, że będzie tam bezpieczniejszy w przypadku wojny z Persją. W istocie jednak, Perykles z pomocą pieniędzy, które płaciły Atenom polis wchodzące w skład związku, mógł pozwolić sobie na wielkie inwestycje budowlane w Atenach (jak chociażby słynny Partenon), a także utrzymywanie potężnej floty. Perykles wprowadził także wynagrodzenia za urząd sędziego ludowego, a także za sprawowanie wielu innych urzędów. W wyniku takiego zabiegu demokracja miała bardzo wielu zwolenników w Atenach. Wkrótce Związek nawiązał też nowe sojusze z polis położonymi nad Morzem Czarnym, co dało mu dostęp do znajdujących się tam bogactw. Perykles prowadził też działania wojskowe na wyspie Eubea: siłą ujarzmił całkowicie mieszkańców wyspy i przeprowadził tam kolonizację ateńską.

    Triera (gr. Τριήρεις triēreis) – trójrzędowiec, starogrecka galera z trzema rzędami wioseł, początkowo wiosłowa, a następnie żaglowo-wiosłowa. Przez Rzymian i także obecnie przez część historyków zwana triremą (łac. trireme). Przyjmuje się, że triery zaczęły powstawać w połowie VII wiek p.n.e. Można wskazać chronologicznie i konstrukcyjnie, że grecka triera była poprzedniczką okrętów rzymskich. Była bardzo zwrotna. Triery mogły mieć 38–41 m długości i 3–5 m szerokości, zanurzenie do 1.9 m, wyporność 70-90 ton, prędkość: do 9 węzłów pracą wioślarzy ; 12 węzłów z pomocą także żagli ; 6 węzłów - prędkość podróżna, z podziałem załogi na dwie wachty. Dziób chroniony był przez ciężki, zazwyczaj okuty brązem taran, stanowiący główną broń triery. Jej załogę tworzyło 170 wioślarzy, 13 marynarzy, sternik, dowódca (zwany trierarchą) i czterech jego pomocników oraz muzyk, który grając na flecie nadawał rytm wioślarzom. Na trierze było zazwyczaj około 10 hoplitów (maksymalnie, w warunkach bojowych, 40) i 4-5 łuczników. Wioślarze rozsadzeni byli następująco: górny rząd (thranite) - 31, rząd środkowy (zygite) - 27 i dolny (thalamite) - 27, a więc 85 przy każdej z burt. Wszyscy członkowie załogi okrętów greckich byli ludźmi wolnymi, przy czym wioślarze wywodzili się z najuboższych warstw społeczeństwa, nigdy natomiast nie służyli pod przymusem.Bitwa morska u ujścia Ajgospotamoj (tur. Incelimen) – bitwa, która rozegrała się 1 września 405 p.n.e. pod koniec wojny Aten ze Spartanami. Spartanami dowodził Lizander, który na czele 200 okrętów wpłynął na wody Hellespontu i schronił się w porcie Lampsakos.

    Przyczyny wojny[ | edytuj kod]

    Konflikt ateńsko – spartański rozpoczął się od maleńkiej kolonii Korkyry – Epidamnos. Było to miasto założone przez kolonistów z Korkyry na wybrzeżu iliryjskim, w północno-zachodniej Grecji dzisiejsze albańskie miasto Durres. Od początku swego istnienia musiało ono walczyć z sąsiednimi barbarzyńskimi plemionami iliryjskimi, głównie z Taulantami. Słabość militarna spotęgowana została jeszcze konfliktem wewnętrznym między arystokracją a biedotą. Gdy ok. 437 p.n.e. lud Epidamnos wypędził z miasta bogaczy, ci zawarli sojusz z Taulantami i wraz z nimi rozpoczęli oblężenie miasta. Epidamnos został odcięty od reszty Hellady zarówno z lądu, jak i z morza. Obrońcy postanowili czym prędzej poszukać pomocy. Posłowie epidamnijscy udali się z prośbą do swej metropolii Korkyry błagając o jak najszybszą odsiecz lub chociażby mediację między nimi a arystokracją. Wrócili z niczym, Korkyra nie zamierzała angażować się zbrojnie w Ilirii. Nie mając wyjścia poprosili o pomoc wyrocznię delficką i za jej radą wysłali poselstwo do Koryntu, drugiej swej metropolii. Koryntyjczycy ochoczo pospieszyli z odsieczą, uważając Epidamnos również za swoją kolonię, a jednocześnie chcąc zagrać na nosie Korkyrejczykom, którzy również będąc ich kolonią, nie oddawali im należytego prawem szacunku. Korynt w owym czasie znacznie już podupadł, jednak nadal mieścił się wśród greckich mocarstw średniej wielkości, z 15 tys. mieszkańców i flotą prawie 200 trójrzędowców, drugą po ateńskiej najliczniejszą flotą Hellady. Teraz urażeni Korkyrejczycy postanowili działać, stali się sojusznikami wygnanych z miasta bogaczy. Zanim jednak podjęli jakieś kroki, do Epidamnos przybyli żołnierze i koloniści z Koryntu, uwalniając miasto. Korkyrejczycy wysłali posłów do Epidamnos z żądaniem odesłania kolonistów Koryntu i przyjęcia z powrotem wygnanych arystokratów, ci jednak odmówili. Korkyra wysłała więc 40 okrętów wojennych – z 120 posiadanych przez siebie trójrzędowców – i rozpoczęła oblężenie miasta. Dowódcy korkyrejscy wydali również odezwę do mieszkańców Epidamnos, gwarantując im bezpieczne wyjście z miasta, w przeciwnym razie zostaną uznani za wrogów i jak wrogowie traktowani. Na wieść o tym w Koryncie zarządzono przygotowania do wyprawy odwetowej przeciw Korkyrze. Wystawiono 30 okrętów i 3000 hoplitów, zaś kolejnych 40 okrętów wystawili sprzymierzeńcy Koryntu i jego kolonie: Megara, Kefalenia, Epidauros, Hermione, Trojzena, Leukas, Ambrakia, Teby, Flint i Elea. Teraz Korkyrejczykom nie śpieszno było do walki, wysłali poselstwo do Koryntu żądając opuszczenia Epidamnos przez kolonistów i hoplitów korynckich, oraz oddania sprawy sądowi polubownemu złożonemu z przedstawicieli państw peloponeskich, wybranych za obopólną zgodą. Byli również gotowi przystać na rozwiązanie sporu przez wyrocznię delficką. Koryntyjczycy swoją ewentualną zgodę uzależniali od zakończenia oblężenia Epidamnos przez flotę Korkyry, na co ci żądali wycofania Koryntyjczyków z Epidamnos. Negocjacje nie przyniosły rozwiązania i z początkiem maja 435 p.n.e. Koryntyjczycy wypowiedzieli wojnę Korkyrze. Flota koryncka w sile 75 okrętów i 2000 hoplitów wypłynęła na odsiecz Epidamnos. Korkyrejczycy postanowili ich zatrzymać, wysyłając przeciw Koryntowi całą swą flotę 80 okrętów (pozostałych 40 blokowało Epidamnos). W bitwie pod Aktion Korkyrejczycy odnieśli zwycięstwo niszcząc 15 okrętów nieprzyjacielskich nie tracąc przy tym własnych. Po klęsce pozostałe okręty koryntyjskie odpłynęły do domu. Tego samego dnia skapitulowało Epidamnos. Korkyrejczycy triumfowali na całej linii. Rozbicie floty korynckiej spowodowało wmieszanie się do konfliktu wielu z peloponeskich polis, które wypowiedziały Korkyrze wojnę. W tym momencie do akcji weszły Ateny, które około 433 r. p.n.e. zgodziły się na sojusz wojskowy z Korkyrą. W sierpniu lub wrześniu roku 433 p.n.e. Korynt ze swoimi sojusznikami rozbił flotę Korkyry w bitwie koło Sybotów. Wedle relacji Tukidydesa Ateńczycy nie byli jednomyślni w sprawie udzielenia pomocy Korkyrze i zdawali sobie sprawę z tego, że przerodzi się to w wojnę z Koryntem. Po bitwie morskiej pod Sybotami, Koryntyjczycy wycofali się, aby zniszczyć resztę floty Korkyry - ujrzeli jednak zmierzające w ich stronę posiłki ateńskie. Korynt, przestraszony ateńską potęgą, myślał tylko o swoim ratunku i pospiesznie opuścił tereny Korkyry.

    Leukada, także: Leukas, Lefkada, Lefkas (starogr. Λεύκας, nowogr. Λευκάδα) – wyspa na Morzu Jońskim u zachodnich wybrzeży Grecji. Wchodzi w skład archipelagu Wysp Jońskich. Powierzchnia ok. 356 km² (według innych źródeł 302 km²), ok. 20 tys. mieszkańców (2000). Powierzchnia górzysta (wysokość do 1158 m n.p.m.), porośnięta twardolistnymi zaroślami frygany.Bitwa morska koło przylądka Rhion – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 429 p.n.e. w trakcie I fazy II wojny peloponeskiej (431 p.n.e.-404 p.n.e.) tzw. wojny archidamijskiej (431 p.n.e. – 421 p.n.e.)

    Drugim powodem wojny była sprawa Potidai, doryckiej polis na Półwyspie Chalkidyckim, która była apoikią Koryntu i prowadziła z nim ożywione kontakty handlowe, lecz należała do Związku Morskiego pod przewodnictwem Aten. Co roku Korynt przysyłał do Potidai swojego urzędnika, choć formalnie nie miał wpływu na politykę polis. Ateńczycy zakazali wpuszczanie owego urzędnika z Metropolii i zażądali zburzenia części murów okalających miasto, na co Potidaia zareagowała występując ze Związku Morskiego (432 p.n.e.). Dla Aten było to powodem do zbrojnej interwencji. Wojska pod dowództwem Archestratosa pokonały siły popierającego buntowników z Potidaji króla macedońskiego, Perdikkasa i zmusiły go do podpisania sojuszu. Następnie wojska ateńskie skierowały się pod Potidaje, gdzie w bitwie pokonały przybyłe posiłki z Peloponezu oraz zaczęły oblężenie miasta.

    Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu. Epidauros (dawny polski egzonim: Epidaur) – starożytne greckie miasto w Argolidzie na Peloponezie nad Zatoką Sarońską, obecnie stanowisko archeologiczne w miejscowości Ligurio w gminie Epidawros.

    Zdając sobie sprawę z tego, że siły ateńskie przewyższają jednak jego możliwości, Korynt zdecydował się poprosić o pomoc Spartę. Dodatkowo Ateny na terenie całej swej arche zamknęły porty dla statków i towarów z Megary. Pretekstem było naruszanie granicy przez sąsiadujące polis (432 p.n.e.). Także Egina uważała, że Ateny naruszają zagwarantowaną jej neutralność. Ponieważ zjazd przedstawicieli symmachii Spartańskiej mógł być zwołany jedynie przez Spartan, Korynt różnorakimi naciskami dyplomatycznymi zdołał doprowadzić do spotkania i ustalenia wspólnego frontu wobec poczynań Aten. Pod wpływem sojuszników Sparta oraz cała symmachia uznały, że Ateny złamały pokój z 446 p.n.e.

    Plutarch z Cheronei (gr. Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, Plutarchos ho Chaironeus, ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z największych pisarzy starożytnej Grecji, historyk, filozof-moralista oraz orator.Egina (stgr. Αἴγινα Aigina; ngr. Αίγινα [Ejina]) – wyspa grecka w Zatoce Sarońskiej, należąca do archipelagu Wysp Sarońskich.
    Pelop krieg1.png

    Sparta postawiła Atenom warunki:

  • wygnanie Alkmeonidów (po matce z tego rodu pochodził Perykles)
  • ustąpienie z Potidai
  • uszanowanie neutralności Eginy
  • udostępnienie rynków dla Megary
  • rozwiązanie Związku Morskiego
  • Ateny nie zgodziły się na warunki ultimatum, wobec czego rozpoczęła się wojna. Według Hammonda, wojna wybuchła głównie ze względu na dążenie Aten do hegemonii w greckim świecie, a Sparta bała się o swoją pozycję. Do Spartan miały także przemawiać inne motywy: poczucie dumy, potrzeba niesienia sprawiedliwości i świadomość zobowiązań wobec sprzymierzeńców.

    Ambrakia - kolonia Koryntu nad Morzem Jońskim. Założona w roku 625 p.n.e.. Po podporządkowaniu przez Rzym w 189 p.n.e. zaczęła tracić znaczenie. Ostatecznie utraciła swoją pozycję na rzecz Nikopolis, po ufundowaniu którego w roku 28 p.n.e. przesiedlono pozostałych mieszkańców. Delos, Dilos (gr. Δήλος Dḗlos) – w starożytności zwana początkowo Ortygią, mała, skalista grecka wysepka w archipelagu Cykladów na Morzu Egejskim, na południowy wschód od Grecji kontynentalnej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Wojna (ang. war, fr. guerre, niem. Krieg, hiszp. guerra, łac. bellum) – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi.
    Durrës, Durrësi (wł. Durazzo, gr. Δυρράχιον, Dyrrhachion, łac. Dyrrachium, srb. Драч) – miasto w Albanii położone nad Adriatykiem.
    Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.
    Epidamnos (obecnie Durrës) - kolonia Korkyry na wybrzeżu iliryjskim. Założona w roku 627 p.n.e.. Za rządów tyrana Koryntu Periandra miasto zostało podporządkowane Koryntowi.
    Perykles (gr. Περικλῆς Perikles – otoczony chwałą, ur. ok. 495 p.n.e., zm. 429 p.n.e.) – ateński polityk, mówca (ta umiejętność była konieczna do osiągnięcia sukcesu politycznego), reformator ateńskiej demokracji.
    Megara (gr. Μέγαρα Mégara, "duże, eleganckie domy, dwory", obecnie "gmachy") – miasto na pograniczu Attyki i Koryntii w Grecji.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.054 sek.