• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • II wojna brytyjsko-afgańska

    Przeczytaj także...
    Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.Bitwa pod Kandaharem – ostatnie większe starcie zbrojne II wojny brytyjsko-afgańskiej, poprzedzone oblężeniem Kandaharu przez Afgańczyków i 300-milowym marszem generała Robertsa z Kabulu do Kandaharu.
    Bitwa pod Maiwandem – starcie zbrojne, które miało miejsce 27 lipca 1880 w trakcie II wojny brytyjsko-afgańskiej i było największym zwycięstwem Afgańczyków w tej wojnie.

    II wojna brytyjsko-afgańska 1878-1880.

    Po zwycięskiej wojnie z Turcją w latach 1877-1878 centralna Azja stała się centrum zainteresowania Rosji, która od roku 1868 podporządkowała sobie zachodni Turkmenistan. W czerwcu 1878 Rosjanom udało się, ku niezadowoleniu Brytyjczyków, wysłać pełnomocnika do Kabulu, gdzie rządy sprawował emir Szer Ali Chan, trzeci syn Dost Mohammada.

    Kabul (pers. کابل) – stolica i największe miasto w Afganistanie, liczy ponad 2,5 miliona mieszkańców, i znajduje się w prowincji Kabul. Znane było w starożytności jako Ortospana lub Kabura. Dokładna liczba mieszkańców nie jest określona, ale populacja całej prowincji wynosi między od 3,5 do 5 miliona ludzi.Szer Ali Chan (pasztu: شېر علي خان, ur. 1825 r. zm. 21 lutego 1879 r.) – emir Afganistanu w latach 1863-1866 oraz od roku 1868 aż do śmierci. Był trzecim synem z Dost Mohammada Chana - założyciela dynastii Barakzai.

    Wywołało to protest wicekróla Indii Lorda Lyttona, który wysłał w odpowiedzi do Kabulu swojego reprezentanta generała Neville Chamberlaina. Jego misja zakończyła się jednak niepowodzeniem. Generał zatrzymany przez Afgańczyków, zmuszony został do powrotu. W odpowiedzi na to Brytyjczycy wysłali znaczne siły do Afganistanu. Po wkroczeniu armii brytyjsko-indyjskiej Szer Ali zbiegł do Rosji, gdzie uzyskał obietnicę pomocy. Emir zmarł jednak w lutym 1879 w miejscowości Mazar-i Szarif.

    Rosjanie (ros. русские / russkije) – naród wschodniosłowiański, zamieszkujący głównie Rosję oraz inne kraje byłego Związku Radzieckiego, przede wszystkim: Ukrainę, Białoruś, Kazachstan, Uzbekistan, Łotwę, Kirgistan, Estonię, Litwę, Mołdawię i Naddniestrze oraz Turkmenistan. Znaczące diaspory znajdują się w USA, Kanadzie, Wielkiej Brytanii, Brazylii i Niemczech.Robert Bulwer-Lytton, 1. hrabia Lytton (ur. 8 listopada 1831, zm. 24 listopada 1891) – brytyjski dyplomata i administrator kolonialny, w latach 1876-1880 wicekról Indii. Publikował także wiersze po pseudonimem Owen Meredith.

    Po zajęciu znacznych obszarów przez Brytyjczyków, Muhammad Jakub Chan syn i następca byłego emira Szer Ali Chana podpisał w maju 1879 układ w Gandamak, który gwarantował Brytyjczykom prawo do ustanowienia rezydentury w Kabulu i innych miastach, a także dawał im możliwość kontroli polityki zagranicznej Afganistanu. We wrześniu 1879 nowy rezydent brytyjski w Kabulu Louis Cavagnari został zamordowany wraz z wszystkim członkami swojego sztabu przez powstańców afgańskich. Rozpoczęła się druga faza wojny, w wyniku której Brytyjczycy pod wodzą generała Fredericka Robertsa zajęli w październiku Kabul, w którym jednak zostali oblężeni.

    Frederick Sleigh Roberts (ur. 30 września 1832, zm. 14 listopada 1914) - brytyjski wojskowy - marszałek polny, 1. hrabia Roberts.Ajub Chan (znany również jako zwycęzca z Maiwand lub afgański książę Charlie) (ur. 1857 r. w Kabulu, zm. 7 kwietnia 1914 r. w Lahaur) – były gubernator Heratu. Jego ojcem był Szer Ali Chan, a matką – córka Saadata Chana, wpływowego wodza plemienia Lalpura (Mohmand z Pasztunów).

    W roku 1880 nowym emirem Kabulu ustanowiony został Abdur Rahman Chan jeden z wnuków Dosta Mohammeda a trzeci syn Afzul Chana. Inny syn Szer Alego, Ajub Chan, urzędujący na zachodzie kraju, pokonał w lipcu 1880 armię brytyjską w krwawej bitwie pod Maiwandem. Już we wrześniu jednak podczas oblężenia Kandaharu, został on pobity przez wojska Fredericka Robertsa w bitwie pod Kandaharem, po której wycofał ostatecznie swoje siły z zajętych terenów.

    Mazar-i Szarif (pers.مزار شریف, Mazār-e Šarīf, dosłownie "szlachetna świątynia") – największe miasto w północnym Afganistanie i jednocześnie stolica prowincji Balch. Głównym językiem używanym w mieście jest dari. W Mazar-e Szarif znajduje się ważny dla szyitów Niebieski Meczet (Rauze-e Szarif), dlatego dla wyznawców islamu miasto jest jednym z głównych ośrodków kultu religijnego. Liczba mieszkańców wynosi ok. 277.000 (dane z 2008 roku) – czwarte co do wielkości miasto kraju.Azja (gr. Ἀσία Asía, łac. Asia) – część świata, razem z Europą tworząca Eurazję, największy kontynent na Ziemi. Z powodów historycznych i kulturowych sama Azja bywa również nazywana kontynentem (zob. alternatywne listy kontynentów).

    Zobacz też[]

  • I wojna brytyjsko-afgańska 1839-1842
  • III wojna brytyjsko-afgańska 1919
  • Bibliografia[]

  • Saul David: Die Groesten Fehlschlaege der Militaergeschichte, 2003 ISBN 3453861272.



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Afganistan, Islamska Republika Afganistanu (dari افغانستان, trl. Afghānestān, trb. Afghanestan; جمهوری اسلامی افغانستان, trl. Jomhūrī-ye Eslāmī-ye Afghānestān, trb. Dżomhuri-je Eslami-je Afghanestan; paszto افغانستان, trl. Afghānistān, trb. Afghanistan; د افغانستان اسلامي جمهوریت, trl. Də Afghānistān Islāmī Jumhūriyat, trb. Dy Afghanestan Eslami Dżumhurijat) – śródlądowe państwo położone w Azji Środkowej.
    Gubernator Generalny i wicekról Indii (ang. Governor General and Viceroy of India) – głowa brytyjskiej administracji w kolonialnych Indiach. Urząd wywodził się z powstałego w 1773 r. urzędu gubernatora generalnego Fortu William. Początkowo kompetencje gubernatora były ograniczone na rzecz urzędników Brytyjskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej. Pełna władza gubernatorska została mu oddana w 1833 r. i uległa rozszerzeniu w 1858 r., kiedy Indie zostały w całości podporządkowane Koronie Brytyjskiej. Gubernatorzy przyjęli wtedy tytuł wicekróla, którego używali do 1947 r., kiedy to ogłoszono niepodległość Indii. Po tej dacie ich uprawnienia zostały zredukowane do tych posiadanych przez gubernatorów generalnych dominiów. Urząd gubernatora został zniesiony w 1950, po wprowadzeniu republiki.
    Kandahar (paszto کندهار pers. قندهار Qandahâr) – miasto w południowym Afganistanie, stolica prowincji Kandahar, położone nad rzeką Helmand. Liczba mieszkańców miasta wynosi ok. 450 300 ludzi (dane z 2006 roku), podczas gdy całej prowincji 886 000. Kandahar jest trzecim co do wielkości miastem Afganistanu i głównym ośrodkiem handlowym – w szczególności dla produktów rolniczych. W mieście znajduje się także międzynarodowy port lotniczy. Rozbudowana sieć drogowa w połączeniu z dogodnym położeniem geograficznym ułatwia komunikację z innymi ważnymi miastami regionu: Kabulem i Ghazni na wschodzie, Heratem na zachodzie i miastem Kweta w Pakistanie. Obok Peszawaru, Kandahar jest głównym miastem plemienia Pasztunów. W Kandaharze urodził się prezydent Hamid Karzai.
    Generał – wysoki stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.
    Dost Mohammad Chan (pers./pasztu دوست محمد خان) (ur. 23 grudnia 1793, zm. 9 czerwca 1863) był założycielem rządzącej w Afganistanie dynastii Barakzai.
    Abdur Rahman Chan (ur. 1844, zm. 1 października 1901) – emir Afganistanu, trzeci syn Afzula Chana, który z kolei był najstarszym synem Dost Mohammada Chana - założyciela dynastii Barakzai w Afganistanie. Abdur Rahman Chan był uważany za silnego władcę, który ustanowił na nowo rządy afgańskie w Kabulu po zamieszaniu, które nastąpiło po drugiej wojnie afgańskiej. Jego panowanie jest zapamiętane z brutalności i krwawego tłumienia buntów, szczególnie za zmasakrowanie 60% populacji Hazarów, etnicznej grupy Nuristańczyków.
    Brytyjczycy – obecnie przede wszystkim ogół obywateli, ewentualnie mieszkańców Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. British citizens). Według spisu powszechnego z 2001 roku grupa ta obejmowała 58 789 194 osoby, z czego w Anglii zamieszkiwało 49 138 831 osób (83,6%), w Szkocji – 5 062 011 osób (8,6%), w Walii – 2 903 085 osób (4,9%), zaś w Irlandii Północnej – 1 685 267 osób (2,9%).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.048 sek.