• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • II powstanie jakobickie

    Przeczytaj także...
    Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.Robert Louis Stevenson (ur. 13 listopada 1850 w Edynburgu, zm. 3 grudnia 1894 w Vailima na Samoa) – szkocki powieściopisarz, poeta i reportażysta podróżnik, główny reprezentant neoromantyzmu w literaturze brytyjskiej.
    Newcastle upon Tyne – miasto w Wielkiej Brytanii (Anglia) nad rzeką Tyne, w pobliżu jej ujścia do Morza Północnego w hrabstwie metropolitalnym Tyne and Wear.

    Powstanie jakobickie 1745 roku również Druga Wielka Rebelia, Powstanie 45 roku – powstanie w Szkocji zorganizowane przez „Młodego Pretendenta”, księcia Karola Edwarda Stuarta, syna Jakuba III. Jako jedyne z powstań szkockich miało pełne szanse na powodzenie.

    Bitwa pod Prestonpans (zwana także Bitwą pod Gladsmuir) – starcie zbrojne pomiędzy Jakobitami Karola Edwarda Stuarta a siłami wiernymi Jerzemu II pod wodzą Johna Cope. Zwycięstwo w niej odniesione podbudowało znacznie morale Jakobitów i umożliwiło im marsz na Anglię.Początki historii Szkocji sięgają czasów odległych o ponad 8 tysięcy lat, kiedy pierwsze ludy przybyły na tereny obecnej Szkocji. Był to wówczas jeden z ostatnich nieskolonizowanych obszarów świata, zarazem jednak jeden z ostatnich bastionów epoki lodowcowej – osadnictwo następowało w miarę wycofywania się lodowca. Ten późny start znajdzie odzwierciedlenie w ciągu następnych kilku tysięcy lat historii Szkocji, jako że ze zdobyczami takimi jak rolnictwo, brąz i narzędzia z żelaza zapozna się ona jako jedno z ostatnich miejsc w Europie. Pierwsze stałe osady w Szkocji powstały co najmniej 5000 lat p.n.e. Znane stanowisko archeologiczne w Skara Brae na Orkadach datowane jest na 2000 lat p.n.e. Ludy te były również mistrzami monumentalnych budowli, oddając się zajęciu, które bardziej na południe zaowocowało powstaniem zadziwiających budowli typu Stonehenge.

    Rozpoczęte przybyciem do Szkocji księcia Karola Edwarda, który przy braku tym razem wsparcia Francji, z własnej kieszeni finansował przedsięwzięcie. 2 sierpnia 1745 młody książę wylądował na Hebrydach z niewielką grupą jakobickich emigrantów, 700 ochotnikami z Irlandzkiej Brygady i ładunkiem broni dla powstańców.

    Sir Walter Scott (ur. 15 sierpnia 1771 w Edynburgu, zm. 21 września 1832 w Abbotsford) − szkocki powieściopisarz i poeta.Powstania szkockie – narodowowyzwoleńcze powstania wzniecane przez jakobickich zwolenników legitymistycznej dynastii Stuartów.

    Młodzieńczy zapał Karola Edwarda, jego szacunek dla góralskich tradycji oraz krwawe rządy angielskich najeźdźców przyczyniły się do masowego poparcia powstania. Prócz większości klanów góralskich przyłączali się również jakobici z nizin i Anglii. Armia powstańcza prawie bez walki zajęła stolicę SzkocjiEdynburg. Pierwsze wielkie zwycięstwo w bitwie pod Prestopas 21 września przyczyniło się do podniesienia morale wojsk i dalszego napływu ochotników. Powstańcy rozpoczęli marsz na Newcastle, w Londynie zapanowała panika. Jednak niezdecydowanie dowódców, niesnaski w sztabie i zaczynające się dezercje wśród ochotników przyczyniły się do klęski. Armia rządowa została natomiast wsparta świeżymi hanowerskimi siłami, ściągniętymi z kontynentu. Ostateczną klęskę siły jakobickie poniosły 16 kwietnia 1746 w bitwie pod Culloden Moor, na moczarach opodal Inverness. "Młody pretendent" został siłą wycofany z walki i po kilku miesiącach ukrywania się (m.in. w stroju kobiety) wśród góralskich stronników wrócił do Francji.

    Hanower (niem. Hannover) – miasto w Niemczech, stolica kraju związkowego Dolna Saksonia (niem. Niedersachsen) oraz związku komunalnego Region Hanower. Leży nad rzeką Leine. Rozwinięty przemysł środków transportu (samochody, lokomotywy, wagony), elektrotechniczny (zakłady Telefunken), chemiczny, włókienniczy, gumowy Continental AG i spożywczy (czekolada). Siedziba Stowarzyszenia Krajowego (Landesverbände) Technisches Hilfswerk obejmującego swym zasięgiem landy Dolna Saksonia oraz Brema.Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

    Anglicy i ich zwolennicy pod wodzą głównodowodzącego księcia Cumberland rozpoczęli krwawe represje. Większość rannych pod Culloden została dobita, ponad 1000 jeńców sprzedano jako niewolników na plantacje w Ameryce, w Szkocji zaczęły się prawdziwe polowania na jakobitów. System klanowy został zakazany, zakazano nawet używania narodowego stroju szkockiego, języka gaelickiego i posiadania broni. Syn Jerzego II, książę Cumberland zyskał miano "rzeźnika Cumberlanda".

    Język gaelicki szkocki (gaelicki, Scots Gaelic, nazwa własna: Gàidhlig) - język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Posługuje się nim około 58 tys. osób (2001) zamieszkujących północną część Wielkiej Brytanii, tj. północno-zachodnią Szkocję i archipelag Hebrydów. Władze brytyjskie przyznały mu status regionalnego języka urzędowego na Hebrydach Zewnętrznych (region Western Isles).Jerzy II (urodzony jako George Augustus, ur. 10 listopada 1683 w Hanowerze, zm. 25 października 1760 w Londynie) – od 11 czerwca 1727 król Królestwa Wielkiej Brytanii z dynastii hanowerskiej. Był również elektorem Hanoweru i księciem Brunszwiku-Lüneburga.

    Na kanwie tych wydarzeń powstała powieść Waltera Scotta „Waverley”, a także Roberta Louisa StevensonaPorwany za młodu”.

    Bitwy[]

  • 16 sierpnia 1745 Highbridge (potyczka) – zwycięstwo jakobitów;
  • 21 września 1745 Prestonpans – zwycięstwo jakobitów;
  • 13-15 listopada 1745 1. Carlisle (oblężenie) – zwycięstwo jakobitów;
  • 18 grudnia 1745 Clifton Moor (potyczka) – zwycięstwo jakobitów;
  • 21-30 grudnia 1745 2. Carlisle (oblężenie) – zwycięstwo sił rządowych;
  • 23 grudnia 1745 Inverurie – zwycięstwo jakobitów;
  • 17 stycznia 1746 Falkirk – zwycięstwo jakobitów;
  • 20 marca-3 kwietnia 1746 Fort William (oblężenie) – zwycięstwo sił prorządowych;
  • 16 kwietnia 1746 Culloden – zwycięstwo sił rządowych
  • Zobacz też[]

  • Powstania szkockie
  • Historia Szkocji
  • 21 września jest 264. (w latach przestępnych 265.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 101 dni.Książę Jakub Franciszek Edward Stuart, ang. James Francis Edward Stuart/Stewart (ur. 10 czerwca 1688; zm. 1 stycznia 1766) – pretendent do tronu Szkocji i Anglii z ramienia jakobitów jako Jakub III (w Anglii) i VIII (w Szkocji).



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Charles Edward Louis John Casimir Silvester Severino Maria Stuart, nazywany Bonnie Prince Charlie (ang. Śliczny Książę Karolek) lub Młodszym Pretendentem (ur. 31 grudnia 1720 w Rzymie, zm. 31 stycznia 1788 w Rzymie) – pretendent do tronu brytyjskiego jako Karol III.
    Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i kanał La Manche. Stolicą Anglii jest Londyn.
    Porwany za młodu (ang. Kidnapped) – powieść historyczno-przygodowa Roberta Louisa Stevensona z 1886 roku. Jej akcja toczy się na terenie Szkocji w XVIII wieku, po upadku II powstania jakobickiego.
    Bitwa pod Culloden – starcie zbrojne, które miało miejsce pomiędzy jakobitami, wspieranymi przez wojska francuskie, a wojskami Jerzego II, panującego króla z dynastii hanowerskiej która miała miała miejsce 16 kwietnia 1746 roku na błotnistym stoku w pobliżu Inverness w Szkocji. Zakończyła się zwycięstwem wojsk królewskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.