• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Iżorowie

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Finowie (fiń. suomalaiset) – naród ugrofiński zamieszkujący Finlandię, ok. 7 mln osób. Posługują się językiem fińskim, sporadycznie także szwedzkim i rosyjskim. Finowie najbliżej spokrewnieni są z Estończykami.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Kobieta iżorska w stroju ludowym (grafika z końca XVIII wieku)
    Kobieta iżorska w stroju ludowym

    Iżorowie (rzadko Iżorianie, nazwa własna: Ižoralaine), nazywani także niekiedy (błędnie) Ingrami – etnos ugrofiński z grupy bałtofińskiej, spokrewniony z Finami i Estończykami, zamieszkujący Ingrię – krainę historyczną nad Zatoką Fińską w płn.-zach. Rosji.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Języki bałtyckofińskie, określane też jako języki bałtofińskie lub języki fińskie - grupa językowa w obrębie uralskiej rodziny językowej.

    Wierzący Iżorowie wyznają prawosławie, czym różnią się od wyznających luteranizm Ingrów (nazwa własna: Inkerinsuomalaiset) – potomków osadników fińskich osiadłych w Ingrii w XVII w.
    Posługują się językiem iżorskim oraz, coraz częściej, rosyjskim. Są oni potomkami plemion ugrofińskich zamieszkujących tereny Ingrii w I tys. n.e.

    Estończycy (est. eestlased) – naród ugrofiński zamieszkujący Estonię, posługujący się językiem estońskim. Estończycy najbliżej spokrewnieni są z Finami. Estończycy są potomkami starożytnych Estów. Silne wpływy skandynawskie i niemieckie w kulturze. Wierzący Estończycy wyznają głównie protestantyzm (luteranizm), zdecydowana większość zaś jest bezwyznaniowa.Ingria (fiń. Inkeri, ros. Ингрия albo Ингерманландия, szw. Ingermanland) – kraina historyczna w północno-wschodniej Europie, na południe od Karelii, leżąca nad rzeką Newą, między Zatoką Fińską, rzeką Narwą, jeziorem Pejpus na południowym zachodzie oraz jeziorem Ładoga na północnym wschodzie. Tradycyjna granica z Karelią przebiega wzdłuż rzeki Sestra (Сестра, Siestarjoki, Systerbäck) na północnym zachodzie. Od końca III wojny północnej, zakończonej w 1721 pokojem w Uusikaupunki (Nystad) w granicach Rosji, w większości zachodniej części obecnego obwodu leningradzkiego.

    Etnos ten nie posiadał nigdy własnej państwowości, zaś obszary przezeń zamieszkane podlegały władzy szwedzkiej, a od 1721 rosyjskiej, co w połączeniu z bliskością kulturowo-językową Finów powodowało szybkie wynaradawianie się Iżorów na rzecz tych trzech narodów.
    Zjawisko to postępuje także i obecnie, i choć władze rosyjskie nie prowadzą już świadomej akcji rusyfikacyjnej, to przyczyną zmniejszania się liczby Iżorów są głównie procesy migracyjne i asymilacyjne. Spis powszechny przeprowadzony w Związku Radzieckim w 1989 r. wykazał, iż za Iżorów w tym kraju uważało się 820 osób, natomiast w 2002 r. już tylko 327. Jedynie część z nich zna język iżorski.

    Zatoka Fińska – zatoka w północno-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Finlandią, Rosją i Estonią. W głębi lądu, na przedłużeniu Zatoki Fińskiej znajdują się największe jeziora Europy: Ładoga i Onega. Głębokość maksymalna Zatoki wynosi 123 m.Wotowie – grupa etniczna zamieszkująca Ingrię na pograniczu rosyjsko-estońskim, na zachód i południowy zachód od Petersburga, nieopodal i na wschód od granicznego miasta Narwa. Posługiwali się wymierającym już dziś językiem wotyckim (jest to język ugrofiński z grupy bałtofińskiej), w którym sami siebie określają jako vadjalain (l.mn.: vadjalaizõt).

    Zmiany populacji Iżorów[edytuj kod]

    dane szacunkowe, P. von Koeppen

    Zobacz też[edytuj kod]

  • Ingria
  • Ingrianie
  • język iżorski
  • Wotowie
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Strona poświęcona Iżorom (ros.)
  • Strona poświęcona Iżorom (ang.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Luteranizm – doktryna teologiczna i chrześcijański ruch reformacyjny, zapoczątkowany przez Marcina Lutra w XVI wieku (za datę jego rozpoczęcia uważa się rok 1517). Stanowi jeden z nurtów protestantyzmu i ewangelicyzmu.
    Język ingryjski, zwany także iżorskim - język z grupy bałtofińskiej języków uralskich spokrewniony z fińskim i karelskim. Język ten używany przez niewielką liczbę osób należących do narodu Iżorian, zamieszkującego Ingrię, krainę historyczną w płn. - zach. Rosji (okolice Petersburga). Spośród 820 Iżorian żyjących w 1989 na terenie ówczesnej Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej język ingryjski był językiem ojczystym dla ok. 300 osób; obecnie ogólna liczba Iżorian spadła do 327 (2002 r.), zaś liczba używających ojczystego języka jest nieznana, prawdopodobnie jest to ok. 100-150 osób.
    Grupa etniczna (inaczej: etnos), w znaczeniach antropologicznym i społecznym – zbiorowość, która postrzega siebie samą lub postrzegana jest przez otaczające ją zbiorowości jako odrębną i specyficzną ze względu na jedną lub więcej cech takich jak:
    Ingrowie, Ingrianie, nazwa: Inkerinsuomalaiset – fińscy mieszkańcy Ingrii, krainy geograficznej w płn.-zach. Rosji. Pierwotnymi mieszkańcami Ingrii byli Iżorowie (Iżorianie) – lud z grupy ugrofińskiej, posługujący się językiem bardzo bliskim fińskiemu. Dwuznaczność nazwy "Ingrianie" wynika stąd, że logiczne wydaje się nazywanie pierwotnej ludności kraju nazwą pochodzącą od tegoż kraju, zaś ludność napływowa zwykle posiada inną nazwę. Tu jednak zaistniała sytuacja odmienna: nazwę "Ingrianie" stosuje się do osiadłych w XVII w. na terenach Ingrii Finów. Niekiedy, błędnie, określa się tak także rdzennych mieszkańców tych terenów, Iżorian, co ma pokazywać na ich autochtoniczny charakter. Innym powodem, dla którego następuje pomieszanie tych pojęć jest fakt, iż Ingrianie, których jest kilkanaście tysięcy, są znacznie liczniejszą grupą ludności niż Iżorianie (poniżej 1 tys.).
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.
    Grafika – jeden z podstawowych obok malarstwa i rzeźby działów sztuk plastycznych. Obejmuje techniki pozwalające na powielanie rysunku na papierze lub tkaninie z uprzednio przygotowanej formy.
    Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. ὀρθόδοξος – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wielkiej – co uznaje się historycznie bardziej uzasadnione niż pojęcie tzw. schizmy wschodniej).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.