• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hyrlata

    Przeczytaj także...
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Ciemiernik czerwonawy, ciemiernik purpurowy (Helleborus purpurascens Waldst. & Kit.) – gatunek rośliny należący do rodziny jaskrowatych.
    Żubracze – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna, nad rzeką Solinką.

    Hyrlata (1103 m) – dwuwierzchołkowy szczyt w Bieszczadach Zachodnich. Jest kulminacją zwartego masywu położonego pomiędzy dolinami Solinki i Roztoczki, będącego bocznym odgałęzieniem pasma granicznego, Inne wierzchołki tego masywu to: Berdo (1041 m) na północnym zachodzie oraz Rosocha (1084 m) na południowym wschodzie.

    Berdo (1041 m n.p.m.) – szczyt w Bieszczadach Zachodnich w masywie Hyrlatej posiadającej trzy wierzchołki: Rosocha (1084 m), Hyrlata (1103 m) i Berdo. Masyw ten odgałęzia się w północno-zachodnim kierunku od pasma granicznego i znajduje się pomiędzy dolinami Solinki i Roztoczki. Cały masyw Hyrlatej wchodzi w skład Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego.Ciśniańsko-Wetliński Park Krajobrazowy – park krajobrazowy położony w Bieszczadach Zachodnich, na zachód od Bieszczadzkiego Parku Narodowego i Parku Krajobrazowego Doliny Sanu. Wraz z nimi wchodzi w skład Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery "Karpaty Wschodnie".

    Hyrlata usytuowana jest w części centralnej. Stoki w niektórych miejscach są strome i niemal całkowicie porośnięte bukowym lasem, ale szczyt jest trawiasty. Rozciąga się z niego szeroka panorama widokowa obejmująca niemal całą zachodnią część polskich Bieszczadów, a przy dobrej pogodzie można stąd zobaczyć Tatry. Na niższym, południowym wierzchołku znajduje się wychodnia piaskowców ciśniańskich.

    Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny niedźwiedziowatych. Zamieszkuje Azję, Europę Północną i Amerykę Północną. Niezagrożony wyginięciem.Solinka – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie leskim, w gminie Cisna, nad rzeką Solinką.

    Nieznane jest pochodzenie nazwy szczytu. W Aktach Sanockich z 1534 r. opisany był jako Howorlath. Na austriackiej mapie Galicji ma nazwę Kummersberga.

    Cały masyw Hyrlatej znajduje się na obszarze Ciśniańsko-Wetlińskiego Parku Krajobrazowego. Administracyjnie są to tereny miejscowości Liszna, Majdan, Żubracze i Solinka (tylko osada leśna). Nie prowadzą tędy znakowane szlaki turystyczne, natomiast wzdłuż zachodnich podnóży Hyrlatej, doliną Solinki biegną tory Bieszczadzkiej Kolejki Leśnej.

    Bieszczadzka Kolejka Leśna – kolej wąskotorowa w Bieszczadach. Powstała przed I wojną światową. Od kilku lat infrastruktura kolejki jest odbudowywana w celach turystycznych. Bazą kolejki jest stacja w Majdanie. Stąd pociągi kursują w kierunku stacji Przysłup (zatrzymując się w Cisnej, Dołżycy i Krzywem) oraz Balnica. Zamknięte pozostają odcinki Przysłup – Moczarne, Balnica – Smolnik, Smolnik – Rzepedź oraz Smolnik – Nowy Łupków. Od 2012 – po 23 latach przerwy – kolejka kursuje również zimą w okresie ferii szkolnych (w piątki i soboty).Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

    Z rzadkich w Polsce roślin występuje na Hyrlatej ciemiernik czerwonawy, a na zboczach są gawry kilku niedźwiedzi.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-10-12].
    2. Bieszczady : przewodnik. Pruszków: Oficyna Wydawnicza "Rewasz", 1997. ISBN 83-85557-40-7.
    3. E. Callier, Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Ateneum, Warszawa 1880
    4. Bieszczady. Mapa turystyczna 1:50 000. Kraków: Compass. ISBN 978-83-7605-070-6.
    5. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
    Panorama z wieży widokowej przy szosie Cisna – Maniów
    Panorama z wieży widokowej przy szosie Cisna – Maniów

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

    1. Hyrlata w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. III: Haag – Kępy. Warszawa 1882.
    Solinka – rzeka w Bieszczadach Zachodnich, największy po Osławie bieszczadzki dopływ Sanu. Ma 45 km długości i jest pod tym względem trzecia w Bieszczadach. Jej źródła znajdują się na południowych stokach Rosochy w masywie Hyrlatej, na wysokości ok. 1000 m n.p.m. Uchodzi do Jeziora Solińskiego we wsi Bukowiec (poziom wody ok. 410 m n.p.m.).Bieszczady Zachodnie (522.12) – rozciągają się od Przełęczy Użockiej (853 m n.p.m.) na wschodzie po Przełęcz Łupkowską (640 m n.p.m.) na zachodzie. Obszar ten w większości leży na terenie Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Charakterystyczny krajobraz Bieszczadów to równoległe, długie, ciągnące się z północnego zachodu na południowy wschód pasma górskie, których wysokość wzrasta z zachodu na wschód. Najwyższym szczytem Bieszczadów Zachodnich jest Tarnica (1346 m n.p.m.), najwybitniejszym – Wielka Rawka (523 m nad przeł. Beskid).




    Reklama

    Czas generowania strony: 0.014 sek.