• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hymenium

    Przeczytaj także...
    Morchella Dill. ex Pers. (smardz) – rodzaj grzybów należący do rodziny smardzowatych (Morchellaceae). W Polsce występuje 5 gatunków.Rurki, hymenofor rurkowy – u grzybów owocnikowych jest to rodzaj hymenoforu. Hymenofor rurkowy występuje u wielu grzybów kapeluszowych, a także u grzybów z owocnikiem wachlarzowatym (hubiastym, przyrośniętym bokiem do drewna), kopytkowatym i resupinowatym. Rurki u grzybów kapeluszowych występują zawsze na dolnej stronie kapelusza, a u owocników resupinowatych na całej ich powierzchni. Hymenium w postaci rurek występuje u gatunków z rzędu borowikowców i bezblaszkowców.
    Blaszka – typ hymenoforu, element budowy owocnika grzybów owocnikowych, na którym tworzy się warstwa hymenialna (obłocznia), wytwarzająca zarodniki.
    Przekrój przed dwie blaszki czernidłaka srokatego. Po każdej stronie blaszki jest hymenium
    s – krótkie podstawki, l – długie podstawki, p – parafizy, c – cystyda, cl – cystydiole, i -przestrzeń międzyblaszkowa
    Mikroskopowe zdjęcie hymemium smardza
    A – worek, B – zarodniki

    Hymenium, obłocznia (obłócznia), warstwa hymenialna, warstwa rodzajna – warstwa grzybni u grzybów, w której wytwarzane są zarodniki. Występuje ona w owocnikach u podstawczaków i workowców. Składa się z elementów rozrodczych – podstawek (basidium) lub worków (ascus) – oraz elementów płonnych, np. cystydy, cystydiole, szkieletocystydy, parafizy, szczecinki, hyfidy. U podstawczaków warstwa komórek leżących bezpośrednio pod hymenium nosi nazwę subhymenium. Worki lub podstawki ułożone są na ogół ściśle obok siebie, palisadowo. Część owocnika, w której występuje hymenium, nosi nazwę hymenoforu. Nazwę obłocznia (obłócznia) stosuje się zwykle dla określenia warstwy rodzajnej u niektórych podstawczaków. U niektórych grzybów występuje specyficzny rodzaj hymenium zwany katahymenium.

    Katahymenium (łac. catahymenium) – rodzaj hymenium u niektórych grzybów. Jako pierwsze powstają w nim hyfidy, podstawki pojawiają się dopiero później. W rezultacie w katahymenium oprócz podstawek występują także dikariofizy. Katahymenium występuje np, u rodzaju Aleurodiscus.Owocnik, twór grzybniowy – zbita część grzybni, wytwarzana przez nią w formie charakterystycznej dla każdego gatunku, tworząca na zewnątrz lub wewnątrz zarodniki. Owocniki występują u grzybów wyższych; workowców i podstawczaków, a ich zadaniem jest wytwarzanie zarodników. Zbudowane są z dwóch rodzajów grzybni: płonnej – plektenchymy, stanowiącej rusztowanie i zarodnionośnej – obłoczni, w której wytwarzane są zarodniki. Mogą mieć różną postać, np. kapelusza osadzonego na trzonie, kopyta, bulwy, miseczki, maczugi, krzaczka, różdżki, płaskiej skorupy i inne. Istnieje ogromna różnorodność kształtów i barw owocników. Niemal wszystkie wyrastają nad ziemią, ale istnieją też owocniki podziemne, np. u trufli.

    Niektóre typowe miejsca występowania hymenium:

    Cystydiola (łac. cystidiolum) – występująca w hymenium niektórych grzybów mała cystyda. Jest to płonny, jednokomórkowy twór wyglądem przypominający cystydę, ale mniejszy od niej. Cystydiole mają zazwyczaj cylindryczny lub wrzecionowaty kształt. Ich występowanie i morfologia mają duże znaczenie przy oznaczaniu niektórych gatunkow grzybów.Szkieletocystyda lub pseudocystyda (łac. skeletal cystidia, pseudocystydia) – nie zmodyfikowane lub mniej lub więcej zmodyfikowane zakończenie grubościennych strzępek w hymenium u niektórych grzybów. Może znajdować się całkowicie w hymenium, może też wystawać ponad jego powierzchnię. Czasami, jak np. u skórników (Stereum) wnętrze szkieletocystyd jest specyficznie wybarwione, Czasami szkieletocystydy wydzielają specyficzne substancje, jak np. u murszaka rdzawego (Phaeolus schweinitzii). Są one widoczne w postaci smolistych kropel na wierzchołkach szkieletocystyd.
  • u grzybów kapeluszowych:
  • po obydwu stronach blaszek
  • w rurkach na dolnej stronie kapelusza
  • na kolcach
  • u wnętrzniaków – wewnątrz perydium
  • na wklęsłej powierzchni apotecjum
  • na hymenialnej powierzchni grzybów resupinowatych (rozpostartych)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
    2. S. Domański. Żagwiowate I (Polyporaceae pileateae), szczecinkowcowate I (Mucronosporaceae pileateae) W. J. Kochman, A. Skirgiełło (red.): Grzyby (Fungi) 2. Podstawczaki (Basidiomyces), bezblaszkowe (Aphyllophorales). PWN, 1965, Warszawa, LXIII (in Polish)
    Subhymenium (łac. subhymenium) – występująca u wielu grzybów warstwa gęsto splecionych strzępek generatywnych znajdująca się pod hymenium. Ze strzępek tych powstaje właściwe hymenium z podstawkami. Coprinopsis lagopus – gatunek grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae). Wcześniej zaliczany był do rodzaju Coprinus pod nazwą czernidłak srokaty.




    Warto wiedzieć że... beta

    Okrywa, perydium (łac. peridium) – osłonka otaczająca owocnik u niektórych grup grzybów i śluzowców. Występuje np. w rodzinach tęgoskórowate, piestrówkowate i in. Okrywa początkowo szczelnie otacza cały owocnik, a wewnątrz niej znajduje się warstwa rodzajna (hymenium), w której powstają zarodniki. Po ich dojrzeniu okrywa otwiera się lub odpada, umożliwiając zarodnikom rozsiewanie się. Dawniej grzyby posiadające taki zamknięty owocnik zaliczano do grupy wnętrzniaków. W obecnej klasyfikacji systematycznej grzybów grupy takiej nie wyróżnia się.
    Askokarp (łac. ascoma, l.mn. ascomata) – owocnik grzybów workowych, spotykany też u porostów. Składa się z bardzo zbitych strzępek, i może zawierać miliony worków, z których każdy typowo zawiera osiem zarodników (askospor).
    Grzyby workowe (Ascomycota Caval.-Sm.) – typ grzybów z podkrólestwa Dikarya. Ich nazwa pochodzi od typu zarodni zwanej workiem (ascus), w której są wytwarzane zarodniki workowe (askospory).
    Cystyda, rozwierka (łac. cystidium)– płonna komórka , która wraz z elementami rozrodczymi – podstawkami (basidium) tworzy hymenium grzybów. Cystydy rozdzielają podstawki od siebie i stąd pochodzi ich polska nazwa – rozwierki. Czasami cystydy występują w grzybni pod hymenium (warstwa subhymenium). Zwykle wystają ponad podstawki.
    Szczecinka – sztywny i gruby włosek występujący u niektórych grzybów, zwłaszcza wewnątrz rurek w hymenoforze. Od obecności tych szczecinek pochodzi nazwa rodziny grzybów szczeciniakowate (Hymenochaetaceae) . Obecność lub brak szczecinek ma duże znaczenie przy identyfikacji niektórych gatunków roślin i grzybów.
    Zarodnik, spora – termin stosowany w botanice, mykologii i mikrobiologii w odniesieniu do komórki służącej do rozmnażania protistów, roślin (mszaki, paprotniki) i grzybów. Zarówno termin „zarodnik” jak i „spora” są stare – pochodzą z czasów, gdy nie znano jeszcze dokładnie procesów rozmnażania tych grup organizmów, stąd też też używane są zarówno do określania komórek służących do rozmnażania bezpłciowego, jak i płciowego.
    Hyfidy (łac. hyphidia) – płonne strzępki występujące w hymenium u niektórych gatunków grzybów. Znajdują się pomiędzy podstawkami i czasami są z nimi zrośnięte. Występują np. u grzybów z rodzaju Stereum czy Vararia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.61 sek.