• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Huciańska Przełęcz

    Przeczytaj także...
    Język słowacki (słow. slovenský jazyk, też slovenčina) należy do zachodniosłowiańskiej grupy językowej. Językiem tym posługuje się ponad 6 mln osób – przede wszystkim na Słowacji i w należącej do Serbii Wojwodinie, gdzie jest jednym z języków urzędowych. Używają go także Słowacy mieszkający w Polsce, Rumunii, na Węgrzech, w USA i Kanadzie. W Polsce język słowacki mógł być zdawany na maturze jako jeden z języków nowożytnych.Liptów (słow. Liptov, łac. Liptovium, niem. Liptau, węg. Liptó) - kraina historyczna (dawny komitat, żupa) w dawnych północnych (tzw. Górnych) Węgrzech i jednocześnie region, zajmujący środkowo-północną część obecnej Słowacji, w dorzeczu górnego Wagu.
    Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.

    Huciańska Przełęcz, Niżnia Huciańska Przełęcz (słow. Hutianské sedlo, także: Beskyd, Češlovka, Tešľovka) – położona na wysokości 905 m n.p.m. szeroka (ok. 1 km) przełęcz, stanowiąca zachodnią granicę Tatr. Oddziela Tatry Zachodnie od Pogórza Skoruszyńskiego, a dokładniej jego części zwanej Pogórzem Orawskim. Znajduje się pomiędzy wzniesieniem Prípor (1003 m) w masywie Kopca na Pogórzu Orawskim, a wzgórzem Huciańska Grapa (ok. 946 m) należącym do Tatr. Huciańska Grapa stanowi zakończenie niewybitnego i zalesionego grzbietu odbiegającego od Jaworzyńskiej Kopy.

    Huty – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju żylińskim, w powiecie Liptowski Mikułasz. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1545.Kopec (1251 m) – najwyższy szczyt Pogórza Orawskiego na Słowacji. Według polskich autorów wchodzi ono w skład Pogórza Skoruszyńskiego, to zaś należy do Pogórza Spisko-Gubałowskiego. W tłumaczeniu na język polski nazwa Kopec oznacza Kopiec i pochodzi od kopulastego kształtu szczytu. Taką też nazwę podawano w dawniej w przewodnikach turystycznych. Według obecnie obowiązujących zasad nazewnictwa geograficznego jest to nieuprawnione.

    Huciańska Przełęcz stanowi przejście z Doliny Huciańskiej do jednego z odgałęzień Doliny Borowej Wody, a tym samym z liptowskiej wsi Huty (od której pochodzi nazwa przełęczy) do orawskiego Zuberca. Przez przełęcz przechodzi stara droga, będąca jedną z trzech łączących te dwie wsie. Obok drogi znajduje się na przełęczy krzyż z kamienia z inskrypcją: „In Honorem Dei et B.V.M. Erexit Comunitas HVTTENSIS” oraz datą 1819. Nowa szosa łącząca wsie przekracza grzbiet w Wyżniej Huciańskiej Przełęczy, położonej o ok. 20 min drogi z (Niżniej) Huciańskiej Przełęczy w kierunku południowo-wschodnim.

    Pogórze Skoruszyńskie – zachodnia część Pogórza Spisko-Gubałowskiego, położona na zachód od doliny Orawicy. Jest to niewysokie pasmo górskie znajdujące się niemal całkowicie na Słowacji. Wyróżnia się w nim:Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.

    Pomiędzy Wyżnią i Niżnią Huciańską Przełęczą znajduje się jeszcze Pośrednia Huciańska Przełęcz. Tak więc są trzy Huciańskie Przełęcze. Nazwy te nadane zostały przez autorów przewodników turystycznych. Miejscowa ludność dla określenia całego grzbietu z tymi przełęczami oraz wzniesień między nimi używa nazwy Beskyd.

    Zuberzec (słow. Zuberec, węg. 1889-1920 Bölényfalu) – wieś i gmina w powiecie Twardoszyn, kraju żylińskim, w północnej Słowacji.Pogórze Orawskie (słow. Oravská vrchovina) – zachodnia część Pogórza Skoruszyńskiego. Jest to niewysokie pasmo górskie ciągnące się z północnego wschodu na południowy zachód pomiędzy doliną rzeki Orawa, oddzielającą go od Magury Orawskiej, a Doliną Borowej Wody i Doliną Zimnej Wody Orawskiej. Dolina Borowej Wody i Huciańska Przełęcz oddziela go od zachodniego skraju Tatr, Dolina Zimnej Wody od Skoruszyńskich Wierchów (wschodnia część Pogórza Skoruszyńskiego). Na południu Podchoczański Rów, a na zachodzie widły Żaszkowskiego Potoku i Orawy oddzielają Pogórze Orawskie od Gór Choczańskich (według innych źródeł widły ww. dwu rzek oddzielają Pogórze Orawskie od Szypskiej Fatry).

    Na niektórych mapach słowackich nazwą Hutianské sedlo jest błędnie oznaczana pobliska Jaworzyńska Przełęcz.

    Przypisy

    1. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    2. Turystyczna mapa Słowacji. [dostęp 2011-06-10].
    3. Tatry Zachodnie. Mapa turystyczna 1:20 000. Warszawa: Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 2005/06. ISBN 83-7329-645-X.
    Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.Dolina Borowej Wody (słow. dolina Borovej vody) – dolina oddzielająca Tatry od Pogórza Skoruszyńskiego (a dokładniej jego części zwanej Pogórzem Orawskim). Jest częścią Rowu Podtatrzańskiego. Od Zuberca wznosi się w południowym kierunku. Jej zachodnie zbocza tworzą wzniesienia Pogórza Skoruszyńskiego, od południa grzbiet łączący to pasmo z Tatrami Zachodnimi. Grzbiet ten zaczyna się na wierzchołku pomiędzy przełęczą Prieková a szczytem Kopec na Pogórzu Skoruszyńskim i opada na Huciańską Przełęcz. Dalej jest to już odcinek grani głównej Tatr Zachodnich ciągnący się przez Wyżnią Huciańską Przełęcz i Jaworzyńską Kopę po Białą Skałę. Wschodnie zbocza doliny tworzy opadający od Białej Skały na północ grzbiet Upłazkowej Grani i będący jego przedłużeniem niski wał Prehalin ciągnący się po Kiczorę.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pośrednia Huciańska Przełęcz (ok. 930 m) – niewybitna przełęcz na zachodnim krańcu głównej grani Tatr Zachodnich. Znajduje się pomiędzy Huciańskim Beskidem (950 m) i Huciańską Grapą (ok. 946 m). Wznosi się w grzbiecie oddzielającym Dolinę Borowej Wody (północne stoki przełęczy) od Doliny Huciańskiej (stoki południowe). Od Wyżniej do Pośredniej Huciańskiej Przełęczy grzbietem Huciańskiego Beskidu prowadzi szutrowa droga. W północno-wschodnim kierunku spływa spod przełęczy potok będący jednym ze źródłowych cieków Borowej Wody (według Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej jest to Klinikowy Potok). Na przeciwną, południowo-zachodnią stronę spływa potok według słowackich źródeł uchodzący do Kwaczanki, według polskich źródeł nazywanej w górnej części Hucianką.
    Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry, niem. Liptauer Alpen, Liptauer Tatra, Liptauer Hochgebirge, Arva-Liptauer Hochgebirge, Westliche Tatra, węg. Liptói-Tátra) – największa, zachodnia część Tatr położona w Polsce i na Słowacji. Nazwa rozpowszechniła się w polskiej literaturze dopiero po 1868, dawniej używano także nazw: Hale Liptowskie, Hale Liptowsko-Orawskie, Hale Liptowsko-Nowotarskie.
    Jaworzyńska Kopa (słow. Javorína, 1277 m n.p.m.) – szczyt w grani głównej słowackich Tatr Zachodnich, po wschodniej stronie Wyżniej Huciańskiej Przełęczy. Tuż za Jaworzyńską Kopą, we wschodnim kierunku znajduje się Mała Biała Skała. Zbocza południowe obydwu tych szczytów opadają do Doliny Suchej Sielnickiej. Jaworzyńska Kopa jest szczytem zwornikowym – w południowo-zachodnim kierunku odchodzi od niej długa boczna grań poprzez Jaworzyńską Przełęcz, Golicę Huciańską, Kwaczańską Przełęcz aż do Ostrego Wierchu Kwaczańskiego.
    Przełęcz – forma ukształtowania terenu, wybitne, poprzeczne obniżenie w przebiegu grzbietu górskiego lub grani między sąsiednimi szczytami lub turniami. Powstaje w wyniku procesu denudacji mniej odpornych skał budujących stoki. Zazwyczaj przełęcze są najwygodniejszym miejscem do przejścia z jednej doliny do drugiej przez oddzielający je grzbiet.
    Dolina Huciańska (słow. Hutianska dolina) – część Rowu Podtatrzańskiego, dolina oddzielająca Tatry Zachodnie od Pogórza Skoruszyńskiego, a dokładniej jego części zwanej Pogórzem Orawskim. Nazwa Dolina Huciańska używana jest w polskich opracowaniach, podaje ją np. Wielka encyklopedia tatrzańska, natomiast przez część słowackich geografów i na niektórych słowackich mapach dolina ta uznawana jest za górną część Doliny Kwaczańskiej.
    Huciańska Grapa (ok. 946 m) – najdalej na zachód wysunięte wzniesienie w głównej grani Tatr Zachodnich. Nie jest jednak najbardziej zachodnim z wzniesień tatrzańskich – tym jest Ostry Wierch Kwaczański znajdujący się w bocznej grani Tatr Zachodnich.
    Skrót n.p.m.nad poziomem morza – używany jest przy mierzeniu wysokości bezwzględnej danego obiektu na Ziemi. Wielkość ta wyrażona jest najczęściej w metrach (m  n.p.m.) i określa wysokość nad punktem odniesienia, którym jest średni poziom morza (p.m.).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.