• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hormonalna terapia zastępcza - menopauza


    UWAGA: TA PODSTRONA MOŻE ZAWIERAĆ TREŚCI PRZEZNACZONE TYLKO DLA OSÓB PEŁNOLETNICH



    Przeczytaj także...
    Rak jelita grubego (łac. carcinoma coli et recti) – nowotwór złośliwy rozwijający się w okrężnicy, wyrostku robaczkowym lub odbytnicy. Jest przyczyną 655 000 zgonów w ciągu roku na świecie.Rak gruczołu sutkowego (rak piersi, łac. carcinoma mammae) – najczęstszy nowotwór gruczołu sutkowego. Na świecie rak gruczołu sutkowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym u kobiet. W Polsce w 2002 roku stanowił blisko 13% rozpoznań nowotworów złośliwych płci. Rak sutka występuje także u mężczyzn, jest jednak rzadki; zwykle jest też późno rozpoznawany. Od lat 70. notowano na całym świecie wzrost zachorowań na raka sutka, tendencja utrzymywała się do lat 90. Zjawisko to mogło być spowodowane zarówno zmianami w stylu życia kobiet w krajach zachodnich, jak i wzrostem wykrywalności raka.
    Mięśniak macicy (łac. myoma, plur.myomata uteri) – łagodny guz nazywany również włókniakiem macicy, histologicznie mięśniak gładkokomórkowy (łac.leiomyoma). Mięśniaki powstają z tkanki mięśniowej macicy i rozwijają się w jej trzonie. Występują pojedynczo albo w grupie. Mięśniaki są najczęstszymi nowotworami niezłośliwymi macicy.

    Hormonalna terapia zastępcza, HTZ – leczenie suplementujące hormony płciowe w okresie perimenopauzy u kobiet.

    W ramach HTZ stosuje się:

  • 17β-estradiol
  • estriol
  • estrogeny skoniugowane
  • związki steroidowe (np. tibolon)
  • U wszystkich pacjentek (oprócz tych po histerektomii) stosuje się je w połączeniu z gestagenami: progesteronem, 17-hydroksyprogesteronem, 19-nortesteronem.

    Możliwe drogi podania hormonów to:

    Osteoporoza (łac. osteoporosis, dawna nazwa zrzeszotnienie kości) – stan chorobowy charakteryzujący się postępującym ubytkiem masy kostnej, osłabieniem struktury przestrzennej kości oraz zwiększoną podatnością na złamania. Osteoporoza występuje najczęściej u kobiet po menopauzie (osteoporoza pomenopauzalna). Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.Porfirie – grupa wrodzonych lub nabytych schorzeń wynikających z zaburzenia działania enzymów w szlaku syntezy hemu, zwanym również szlakiem porfiryn.
  • doustna
  • przezskórna
  • dopochwowa
  • donosowa.
  • Korzyści związane z HTZ[]

    Hormonalna terapia zastępcza daje następujące korzyści:

  • zmniejszenie objawów zespołu klimakterycznego
  • poprawienie parametrów gospodarki lipidowej
  • zmniejszenie ryzyka względnego zgonu z powodu choroby niedokrwiennej serca (doniesienie kontrowersyjne, niepotwierdzone późniejszymi badaniami)
  • zmniejszenie ryzyka raka jelita grubego
  • poprawienie jakości snu
  • zmniejszenie ryzyka względnego wystąpienia choroby Alzheimera
  • zmniejszenie ryzyka zachorowania na osteoporozę i zwiększenie masy kostnej u pacjentek z osteoporozą
  • Zagrożenia związane z HTZ[]

  • estrogenowa hormonoterapia niezrównoważona gestagenami znacznie zwiększa ryzyko raka endometrium, raka jajnika i raka sutka, dlatego może być stosowana jedynie u kobiet po przebytej histerektomii
  • znaczny (dwukrotny) wzrost ryzyka raka sutka w czasie zastępczej terapii estrogenowo-gestagenowej oraz nieco mniejszy, ale nadal istotny (30%), wzrost ryzyka raka sutka w czasie zastępczej terapii estrogenowej
  • złożona hormonoterapia zwiększa ryzyko otępienia po 65. roku życia
  • zwiększenie ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ryzyko względne wynosi 3,6)
  • Wskazania[]

    Zgodnie z zaleceniami British Society of Gynecologists dotyczącymi HTZ, wskazania do jej stosowania są następujące:

    Estriol – organiczny związek chemiczny, pochodna estranu. Jest ludzkim hormonem steroidowym. Wzrost jego syntezy następuje w ciąży. Większość krążącego estriolu w trzecim trymestrze ciąży jest produktem płodu i łożyska. Jego prekursor jest syntetyzowany w gruczołach nadnerczowych płodu, a następnie przekształcany przez wątrobę i łożysko. Po przejściu przez łożysko estriol jest natychmiast metabolizowany, przede wszystkim w wątrobie matki do form związanych glukoroidów i siarczanów estriolu. W wyniku tych przemian estriol wolny stanowi tylko 9% estriolu całkowitego.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.
  • średnio i mocno nasilone objawy wypadowe (ogólnoustrojowa HTZ)
  • zmiany atroficzne sromu i pochwy (ogólnoustrojowo lub dopochwowo)
  • zaburzenia snu
  • obniżenie libido (HTZ + androgeny, tibolon)
  • Przeciwwskazania do stosowania HTZ[]

    Przeciwwskazania bezwzględne:

  • krwawienia z dróg rodnych bez ustalonej przyczyny
  • ciąża
  • choroba niedokrwienna serca
  • zakrzepica żył głębokich obecnie lub w wywiadzie
  • ostra niewydolność wątroby, czynne choroby wątroby
  • rozpoznany rak sutka, rak sutka w wywiadzie
  • rozpoznany rak trzonu macicy
  • porfiria skórna późna
  • Przeciwwskazania względne:

    Ostra niewydolność wątroby (łac. insufficientia hepatis acuta, ang. acute liver failure) – szybkie pogorszenie czynności wątroby u chorych bez marskości, prowadzące w okresie krótszym niż 26 tygodni od początku objawów do wytworzenia encefalopatii i osoczowych zaburzeń krzepnięcia.Rak jajnika – nowotwór złośliwy kobiet występujący głównie w okresie około- i pomenopauzalnym. Wywodzi się z komórek nabłonka pokrywającego jajnik. Często daje objawy dopiero w późnych stadiach.
  • choroby dróg żółciowych
  • hiperplazja nabłonka przewodowego sutka
  • mięśniaki macicy w wywiadzie
  • migrena
  • Przypisy

    1. Zbigniew Słomko (red.) Ginekologia T. 1. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2008 ISBN 9788320036084 s. 442-449
    2. Położnictwo i ginekologia. Grzegorz H. Bręborowicz (red.). Wydawnictwo Lekarskie PZWL, ss. 720-723, 895 ISBN 83-200-3082-X.
    3. Radzisław Kordek: Onkologia : podręcznik dla studentów i lekarzy. Gdańsk: Via Medica, 2007, ss. 5-6. ISBN 978-83-7555-016-0.
    4. Beral V, Banks E, Reeves G. Effects of estrogen-only treatment in postmenopausal women. „JAMA”. 292 (6), s. 684, sierpień 2004. DOI: 10.1001/jama.292.6.684-a. PMID: 15304460 (ang.). 
    5. Gray S. Breast cancer and hormone-replacement therapy: the Million Women Study. „Lancet”. 362, s. 1332, 2003. DOI: 10.1016/S0140-6736(03)14598-9. PMID: 14575993. 
    6. Według niektórych badań, stosowanie HTZ prowadzi do wzrostu mięśniaków. Por. Włodzimierz Baranowski, Dagny Sakiewicz, Hormonalna terapia zastępcza a mięśniaki macicy u kobiet w okresie okołomenopauzalnym, s. 125 w "Mięśniaki macicy", MedPharm Polska, Wrocław 2008, ISBN 978-83-60466-49-0
    Progesteron (potocznie luteina) – żeński hormon płciowy o budowie sterydowej, wytwarzany przez ciałko żółte i łożysko podczas ciąży. Najważniejszy hormon wydzielany przez jajniki i jądra.Krwawienia z dróg rodnych – fizjologiczne następstwo prawidłowego cyklu miesięcznego lub objaw chorobowy. Nieprawidłowe (acykliczne lub nadmierne) krwawienia pochwowe wiążą się z koniecznością dalszej diagnostyki.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    17-Hydroksyprogesteron (łac. Hydroxyprogesteronum) – organiczny związek chemiczny z grupy steroidów. Pochodna progesteronu zawierająca grupę hydroksylową w pozycji 17. U człowieka jest to hormon kory nadnerczy, jeden z głównych metabolitów progesteronu i prekursor androgenów niewykazujących aktywności androgennej. Pomiary stężenia tego hormonu stosuje się w diagnostyce chorób nadnerczy. Używany jako lek hormonalny wykazujący silne i długotrwałe działanie gestagenne.
    Choroba niedokrwienna serca – (ChNS; łac. morbus ischaemicus cordis, MIC; ang. ischaemic heart disease, IHD) – zespół objawów chorobowych będących następstwem przewlekłego stanu niedostatecznego zaopatrzenia komórek mięśnia sercowego w tlen i substancje odżywcze. Zaburzenie równowagi pomiędzy zapotrzebowaniem a możliwością ich dostarczenia, pomimo wykorzystania mechanizmów autoregulacyjnych zwiększających przepływ przez mięsień sercowy, zwanych rezerwą wieńcową, doprowadza do niedotlenienia zwanego również niewydolnością wieńcową.
    Określenie żylna choroba zakrzepowo-zatorowa obejmuje przypadki występowania zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej.
    Przekwitanie (menopauza, klimakterium; gr. meno (miesiąc) i pausis (przerwa, zatrzymanie)) – etap w życiu kobiety (oraz samic niektórych innych gatunków), pomiędzy wiekiem prokreacyjnym a początkiem starzenia się.
    Estrogeny - grupa hormonów płciowych, do których zalicza się estradiol, estron i estriol. Estrogeny są nazywane hormonami żeńskimi i najważniejszą rolę odgrywają w organizmie kobiet, ale są też niezbędne dla mężczyzn - ich niedobór w jądrach może powodować bezpłodność.
    Migrena – powtarzający się, najczęściej jednostronny, pulsujący ból głowy. Migrena trwa zazwyczaj od 4 do 72 godzin. Charakteryzuje się różnym stopniem nasilenia i częstotliwością występowania. Bóle nasilają się pod wpływem emocji lub wysiłku fizycznego. Występuje światłowstręt (fotofobia), nadmierna wrażliwość na dźwięki (fonofobia) i zapachy (osmofobia), występują też nudności i wymioty. Niekiedy przed wystąpieniem epizodu migrenowego, może pojawić się tzw. aura (występująca w 10% przypadków migren), w postaci parestezji, ubytków w polu widzenia, pojawienia się mroczków, niedowładu, afazji. Badania na bliźniętach wskazują, że wpływ czynników genetycznych wynosi 60–65%.
    Choroba Alzheimera (AD) – najczęstsza postać otępienia, nieuleczalna i postępująca choroba neurodegeneracyjna, prowadząca do śmierci pacjenta. Opisał ją po raz pierwszy niemiecki neuropatolog Alois Alzheimer w 1906, od nazwiska którego ją nazwano. Najczęściej spotyka się ją u osób po 65. roku życia, aczkolwiek rzadziej pojawia się też wcześniej. W 2006 na świecie cierpiało na nią około 26,6 miliona osób. Przewiduje się, że w 2050 dotknie ona jednej osoby na 85 ludzi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.032 sek.