• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hormon antydiuretyczny

    Przeczytaj także...
    Jednostka masy atomowej, dalton, zwyczajowo atomowa jednostka masy, potocznie unit; symbol u (od ang. unit, jednostka) lub Da – będąca jednostką masy stała fizyczna w przybliżeniu równa masie atomu wodoru, ale ze względów praktycznych zdefiniowana jako 1/12 masy atomu węgla C.Kanalik nerkowy – część nefronu, w której mocz pierwotny odprowadzany z ciałka nerkowego ulega resorpcji i sekrecji kanalikowej, przekształcając się w mocz ostateczny. Kanalik nerkowy składa się z: kanalika proksymalnego, pętli Henlego, kanalika dystalnego odaz kanalika zbiorczego.
    Oligopeptydy – krótkie peptydy, zbudowane z dwóch do kilkunastu reszt aminokwasowych połączonych wiązaniami peptydowymi (górny limit wielkości oligopetydów nie jest precyzyjnie określony). Mogą być izolowane ze źródeł naturalnych Do naturalnych oligopeptydów należą m.in. glutation, niektóre antybiotyki oraz wazopresyna (tzw. adiuretyna) i oksytocyna.

    Hormon antydiuretyczny (ADH, AVP, wazopresyna, adiuretyna) – organiczny związek chemiczny z grupy oligopeptydów, pełniący u ssaków (także u człowieka) funkcję hormonu.

    Budowa[]

    Wazopresyna jest cyklicznym nonapeptydem (zbudowany jest z 9 reszt aminokwasowych) o masie cząsteczkowej 1084 Da.

    Mocz (łac. urina) - uryna, płyn wytwarzany w nerkach i wydalany z organizmu, zawierający produkty przemiany materii bezużyteczne lub szkodliwe dla ustroju.Hipowolemia (łac. hypovolaemia) – stan, w którym w łożysku naczyniowym znajduje się zbyt mała ilość płynu (krwi) do jego pojemności, tym samym nie zapewnia wystarczających warunków do funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego.

    Hormon ten wytwarzany jest przez podwzgórze w postaci preprowazopresynoneurofizyny i uwalniany w ostatecznej postaci przez tylny płat przysadki mózgowej.

    Działanie[]

    Powoduje zagęszczanie moczu pobudzając resorpcję wody i jonów sodu w kanalikach nerkowych (kanalikach zbiorczych) poprzez pobudzanie receptorów V2. Na akwaporyny działa w dwojaki sposób: krótkoterminowa regulacja kieruje AQP2 do błony (odpowiedź w ciągu kilku minut), natomiast długoterminowa (efekty widoczne na przestrzeni kilku dni) powoduje ekspresję genów kodujących kanał AQP2 (w przeciwieństwie do AQP1 stale obecnego w błonie) dla wody, następnie translację tegoż mRNA oraz wbudowanie tego produktu w błonę bieguna apikalnego komórek sześciennych budujących kanaliki nerkowe.

    Osocze krwi, plazma – zasadniczy (główny), płynny składnik krwi, w którym są zawieszone elementy morfotyczne (komórkowe). Stanowi ok. 55% objętości krwi. Uzyskuje się je przez wirowanie próbki krwi. Osocze po skrzepnięciu i rozpuszczeniu skrzepu nazywamy surowicą krwi.Osmolalność, molalność – badanie surowicy lub używane w medycynie, opisujące liczbę moli substancji czynnych osmotycznie rozpuszczonych w 1 kg rozpuszczalnika (wody). Osmolalność wszystkich płynów ustrojowych organizmu w stanie fizjologicznym jest jednakowa (izoosmolalność) i wynosi ~295 mOsm/kg H2O. Za wartości graniczne przyjmuje się 280 – 300 mOsm/kg H2O.

    Powoduje skurcz naczyń krwionośnych poprzez receptory V1, obecne na ich powierzchni.

    Jest podejrzewana o udział w regulacji zachowań społecznych różnych gatunków zwierząt, w tym również ludzi.

    Regulacja wydzielania[]

    Wydzielanie wazopresyny jest pobudzane przez wzrost ciśnienia osmotycznego osocza krwi i płynu mózgowo-rdzeniowego, hipowolemię lub angiotensynę II. Jej zwiększone wydzielanie następuje także podczas snu.

    Spadek osmolalności osocza lub hiperwolemia hamują jej wydzielanie.

    Zespół Schwartza-Barttera (zespół niewłaściwego uwalniania wazopresyny; ang. syndrome of inappropriate antidiuretic hormone hypersecretion (SIADH)) – choroba wywołana nadmiernym uwalnianiem hormonu antydiuretycznego (ADH) (wazopresyny (AVP)) przez tylny płat przysadki mózgowej lub wydzielaniem ektopowym, hiponatremią i hipomolarnością płynów ustrojowych.PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.

    Choroby związane z ADH[]

    Niedobór[]

    Niedobór hormonu antydiuretycznego lub brak jego działania powoduje moczówkę prostą. Jeśli dotyczy ona zaburzenia wydzielania na poziomie podwzgórza lub przysadki jest to moczówka prosta ośrodkowa. Jeżeli występuje niewrażliwość cewek nerkowych na działanie hormonu antydiuretycznego – jest to moczówka prosta nerkowa.

    Przysadka mózgowa (łac. hypophysis) – gruczoł dokrewny o masie 0,7 g, którego funkcją jest wytwarzanie i wydzielanie hormonów.Płyn mózgowo-rdzeniowy (łac. liquor cerebrospinalis) – przejrzysta, bezbarwna ciecz, która wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową, układ komorowy i kanał rdzenia kręgowego.

    Nadmiar[]

    Nadmiar wazopresyny wywołuje zespół Schwartza-Barttera.

    Analogi wazopresyny[]

  • desmopresyna
  • terlipresyna
  • Przypisy

    1. Ramon Lim, Abel Lajtha: Handbook of neurochemistry and molecular neurobiology. New York, NY: Springer, 2006, s. 573–607. ISBN 0-387-30348-0.
    2. W. Traczyk: Fizjologia człowieka z elementami fizjologii stosowane i klinicznej. s. 855.
    3. Neurobiologia zaufania. [dostęp 26.09.2010].
    4. Young LJ. The neuroendocrinology of the social brain. „Front Neuroendocrinol”. 30 (4), s. 425–8, October 2009. DOI: 10.1016/j.yfrne.2009.06.002. PMID: 19596026. 
    5. Walum H, Westberg L, Henningsson S, Neiderhiser JM, Reiss D, Igl W, Ganiban JM, Spotts EL, Pedersen NL, Eriksson E, Lichtenstein P. Genetic variation in the vasopressin receptor 1a gene (AVPR1A) associates with pair-bonding behavior in humans. „Proc. Natl. Acad. Sci. U.S.A.”. 105 (37), s. 14153–6, September 2008. DOI: 10.1073/pnas.0803081105. PMID: 18765804. 
    6. Arthur J. Vander: Renal physiology. New York: McGraw-Hill, Health Professions Division, 1995. ISBN 0-07-067009-9.

    Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.

    Krew (łac. sanguis, stgr. αἷμα, haima) – płyn ustrojowy, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Dziedzina medycyny zajmująca się krwią to hematologia.Terlipresyna (ATC: H01 BA04) – 11-aminokwasowy peptyd, syntetyczny analog wazopresyny. Stanowi związek nieaktywny, ulegający w organizmie przemianie przez enzymy osoczowe i tkankowe do czynnej lipresyny. Lipresyna wykazuje wybiórcze działanie na receptor V1, a za jego pośrednictwem kurczy mięśnie gładkie naczyń krwionośnych. Działa około tysiąckrotnie silniej na naczynia niż antydiuretycznie. Stosowana w leczeniu gwałtownych krwawień (np. z żylaków przełyku, mięśniaków macicy lub w III okresie porodu). Silnie pobudza układ chłonny w czasie fazy lutealnej cyklu miesiączkowego oraz w ciąży.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Resorpcja (łac. resorptio z łac. resorbo - wchłaniam, pochłaniam), wchłanianie – proces przenikania substancji przez powierzchnie.
    Osmoza – dyfuzja rozpuszczalnika przez błonę półprzepuszczalną rozdzielającą dwa roztwory o różnym stężeniu. Osmoza spontanicznie zachodzi od roztworu o niższym stężeniu substancji rozpuszczonej do roztworu o wyższym, czyli prowadzi do wyrównania stężeń obu roztworów.
    Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.
    Angiotensyna – hormon peptydowy wchodzący w skład układu hormonalnego RAA, którego zadaniem jest kontrola stężenia jonów sodowych i potasowych w organizmie. Angiotensyny stymulują wydzielanie mineralokortykosteroidu aldosteronu.
    Desmopresyna (łac. Desmopressinum; deamino-D-argininowazopresyna, DDAVP) – organiczny związek chemiczny, syntetyczny analog wazopresyny, naturalnego hormonu podwzgórzowego. Desmopresyna w porównaniu z wazopresyną ma silniejsze i dłuższe działanie antydiuretyczne oraz słabsze działanie wazopresyjne. Desmopresyna ma wpływ na hemostazę zwiększając stężenie krążącego czynnika VIII i czynnika von Willebranda, zwiększając aktywność tkankowego aktywatora plazminogenu w osoczu i nasilając fibrynolizę.
    Sód (Na, łac. natrium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali alkalicznych w układzie okresowym. Po raz pierwszy został wyizolowany przez Humphry’ego Davy’ego w 1807 r.
    Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.