• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Historia odkryć geograficznych

    Przeczytaj także...
    Historia nauki – dziedzina wiedzy opisująca tworzenie się i rozwój wyspecjalizowanych nauk szczegółowych badających przebieg procesów przyrodniczych i społecznych. Jest to stosunkowo młoda dyscyplina uniwersytecka, trudna w uprawianiu na skutek konieczności łączenia dwu rodzajów kompetencji - orientacji w danej dziedzinie naukowej i umiejętności historyka. Trudność w opisie historii rozwoju nauki zaczyna się w momencie określenia jej przedmiotu. Nie istnieje bowiem nauka w ogóle, ale wyspecjalizowane dziedziny wiedzy, które wyodrębniły się z ogólnego tła religijno-filozoficznego, w różnym czasie, w różnych kręgach cywilizacyjnych, w różnych celach i wykształciły różnorodne, niesprowadzalne do wspólnego mianownika metody.Już od czasów Ptolemeusza spodziewano się istnienia ogromnej masy lądowej na południowej półkuli. Jednakże legendarna Terra Australis nie miała nic wspólnego z Antarktydą, kontynent ten zaś pozostał nie odkryty prawie do połowy XIX wieku, głównie z powodu trudnej żeglugi po otaczających wodach.
    Wędrówki ludów – masowe przemieszczania się ludności, obejmujące całe społeczeństwa lub ich duże części. Metryka wędrówek sięga okresu paleolitu (kiedy miały miejsce prehistoryczne wędrówki ludzkości), a ich przyczyn należy dopatrywać w poszukiwaniach wyżywienia w obliczu wzrostu liczby ludności oraz zmian ekologicznych (zmian klimatu, wyjałowienia gleby).
    Krzysztof Kolumb (1451-1506) – jeden z największych odkrywców geograficznych

    Historia odkryć geograficznych – historia poszerzania wiedzy ludzkiej o różnych, czasem odległych terenach kuli ziemskiej, ich cechach, zasobach naturalnych oraz o ludach je zamieszkujących, a także ich kulturze.

    Bliski Wschód znany był dobrze Europejczykom już w średniowieczu. Wyprawy krzyżowe, a potem długoletnia obecność Europejczyków w tym regionie, przyczyniły się nie tylko do dobrego poznania geografii, lecz również kultury tego rejonu. Także i później, gdy ziemie te zostały utracone, ciągle możliwy był, choć bardzo utrudniony, ruch pielgrzymów do Ziemi Świętej. Na uwagę zasługują ciekawe opisy podróży na Bliski Wschód Mikołaja Radziwiłła Sierotki w latach 1582- 1584.Geografia – nauka przyrodnicza i społeczna zajmująca się badaniem powłoki ziemskiej (przestrzeni geograficznej), jej zróżnicowaniem przestrzennym pod względem przyrodniczym i społeczno-gospodarczym, a także powiązaniami pomiędzy środowiskiem przyrodniczym, a działalnością społeczeństw ludzkich. Nazwa geografia (gr. Γεωγραφία) pochodzi od słów γῆ geos – "ziemia" i γράφω grapho – "piszę". Za twórcę terminu uważa się Eratostenesa z Cyreny. Ze względu na różnorodność przedmiotu geografii i urozmaiconej metodologii częste są dyskusje wokół jej definicji oraz zakresu badawczego; proponuje się używanie w miejsce dotychczasowej nazwy "geografia" terminu "nauki geograficzne".

    Historia ta jest pisana zawsze z punktu widzenia cywilizacji tych odkryć dokonujących. Należy tutaj zaznaczyć, że za odkrycia geograficzne można uznawać tylko te, które miały swoje konsekwencje w świadomości społeczeństwa lub cywilizacji, której dotyczyły. Spośród odkryć geograficznych wyłącza się wędrówki ludów.

    Wielkie odkrycia geograficzne – popularne określenie odkryć geograficznych dokonanych przez europejskich żeglarzy na przełomie XV i XVI wieku, a w szczególności: opłynięcie Przylądka Dobrej Nadziei przez Diasa (1488), odkrycie Ameryki przez Kolumba (12 października 1492), a następnie jej podbój, podróż Vasco da Gamy do Indii (1498) oraz pierwsza podróż dookoła świata Magellana (1519-1522). Erę wielkich odkryć kończy odkrycie Australii, być może dokonane przez Portugalczyków już w XVI wieku i utrzymywane w tajemnicy. Pierwszym znanym z imienia odkrywcą tego kontynentu (w 1606 r.) został uznany Holender Willem Janszoon. W ten sposób po raz pierwszy w historii określona cywilizacja zdobyła wiedzę o wszystkich zamieszkałych kontynentach, co było początkiem nieodwracalnych zmian historycznych. Nie był to koniec odkryć nowych kontynentów, gdyż pozostała jeszcze Antarktyda, ale ludzkość po raz pierwszy w swej historii stała się we własnej świadomości "kompletna".Mimo bliskości głównych centrów kulturowych wczesnych cywilizacji śródziemnomorskich, Afryka pozostała praktycznie nieznana. Oczywiście znane były obszary dolnego biegu Nilu, tereny potężnego państwa Egiptu, lecz docierały poza nie tylko nieliczne wyprawy.

    W związku z powyższym historia odkryć geograficznych zaczyna się wraz z rozpoczęciem życia osiadłego lub koczowniczego, lecz kierowanego racjonalnymi pobudkami (na przykład przemieszczaniem się stad łownych zwierząt) oraz odbywającym się na ograniczonym i znanym lub poznawanym terenie.

    Arktyka to region polarny i subpolarny na półkuli północnej wokół północnego bieguna geograficznego. Obejmuje Morze Arktyczne z wyspami oraz północne obszary Ameryki Północnej, Europy i Azji. Powierzchnia Arktyki wynosi 26,5 mln km², w tym ok. 14 mln km² mórz.Najbardziej znanym Europejczykiem czasów nowożytnych, który udał się na zachód w poszukiwaniu drogi do Azji jest Krzysztof Kolumb . Przed nim miało miejsce wiele nieudanych wypraw na przestrzeni paru wieków. W roku 1492 dopłynął on do Ameryki. Nie można jednak zapominać, że nie zdawał on sobie sprawy, że miał do czynienia z nowym lądem i był przekonany, że dopłynął do Indii. Fakt ten stał się jasny dopiero w 1507 roku, gdy Kolumb już nie żył. Powszechnie uważa się go jednak za odkrywcę Ameryki, gdyż to on otworzył drogę na zachód. Jego wielką zasługą było także przełamanie bariery psychologicznej oraz obalenie mitów o niemożności żeglugi oceanicznej.

    Periodyzacja historii odkryć geograficznych[]

  • Wielkie odkrycia geograficzne
  • Odkrycia geograficzne XVII i XVIII wieków
  • Odkrycia geograficzne XIX i pierwszej połowy XX wieku
  • Odkrycia i badania poszczególnych części Ziemi[]

  • Europa
  • Azja
  • Azja Północna
  • Azja Arktyczna
  • Azja Zachodnia
  • Azja Południowa i Wschodnia
  • Azja Środkowa
  • Ameryka Południowa i Środkowa
  • Ameryka Północna
  • Afryka
  • Australia
  • Oceania
  • Arktyka
  • Antarktyda
  • morza i oceany
  • Zobacz też[]

  • Geografia
  • Historia geografii
  • Historia nauki
  • Historia w datach
  • Linki zewnętrzne[]

  • Ricardo Duchesne: The Faustian impulse and European exploration, The Fortnightly Review 2012



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.