Historia doktryn politycznych i prawnych

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Historia doktryn politycznych i prawnychnauka humanistyczna i społeczna, jedna z najmłodszych dyscyplin prawoznawstwa. Zajmuje się rekonstrukcją historii myśli politycznej oraz prawnej, Jest to historia poglądów na strukturę polityczną społeczeństwa oraz na obowiązujące w społeczeństwie prawo. Po 1956 roku stała się odrębnym przedmiotem w dydaktyce uniwersyteckiej.

Prawo karne sensu largo – zespół przepisów prawnych normujących kwestie odpowiedzialności karnej człowieka za czyny zabronione pod groźbą kary kryminalnej.Marek Maciejewski (ur. 1950) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, specjalista w zakresie historii doktryn politycznych i prawnych, profesor zwyczajny w Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego oraz w Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego.

Charakterystyka[ | edytuj kod]

Zdaniem Andrzeja Sylwestrzaka doktryna, to historycznie ukształtowany pogląd, wyjaśniający powstanie, organizację, funkcjonowanie państwa i prawa, wskazujący zarazem ich cele.

Nauki prawne – zbiór nauk społecznych zawierających elementy nauk humanistycznych i nauk ścisłych, zajmujących się prawem.Teoria prawa – jedna z ogólnych nauk prawnych, zajmująca się teoretyczną refleksją nad prawem. W odróżnieniu od filozofii prawa jej przedmiotem jest zwykle konkretne prawo pozytywne.

Historia doktryn nawiązuje do dorobku innych przedmiotów prawniczych, w tym: filozofii prawa, teorii prawa, historii prawa, prawa konstytucyjnego, prawa międzynarodowego, prawa karnego, prawa cywilnego.

W ramach tej dyscypliny wyróżnia się różne szkoły, np.:

  • idealistyczną, zajmującą się problemem "idei" w dziejach,
  • socjologiczną, badającą zjawisko społeczne uważane za najważniejsze w rozwoju cywilizacyjnym,
  • materialistyczną, kładącą nacisk na prymat interesów ekonomicznych.
  • Historia doktryn może spełniać różne funkcje, np.:

  • tłumaczyć zjawiska życia państwowego,
  • krytykować istniejący stan rzeczy,
  • wskazywać perspektywy rozwoju,
  • integrować społeczeństwo wokół jakiegoś programu.
  • W historii doktryn przenikają się procesy negacji i kontynuacji, tj. każda nowa doktryna nawiązuje do przeszłych koncepcji. Równocześnie mogą również występować doktryny wykluczające się nawzajem (np. socjalizm i kapitalizm).

    Prawo cywilne (łac. ius civile) – gałąź prawa obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między podmiotami prawa prywatnego, stanowiąca zarazem trzon prawa prywatnego.Hubert Ireneusz Izdebski (ur. 19 września 1947 w Warszawie) – polski prawnik, profesor nauk prawnych, historyk idei i prawa, teoretyk administracji, specjalizujący się w opracowywaniu projektów ustaw i zagadnieniach samorządowych, radca prawny i adwokat.

    Doktryny można dzielić na:

  • starożytne, średniowieczne, nowożytne, współczesne (według kryterium chronologicznego),
  • rewolucyjne, konserwatywne i reakcyjne (odwołujące się do kryterium rewolucji jako zjawiska odgrywającego doniosłą rolę w dynamizowaniu stosunków społecznych i politycznych),
  • postępowe i wsteczne,
  • dogmatyczne (konsekwentne przyjmowanie wzorów zalecanych w doktrynie politycznej bez krytycznego zastanawiania się, jak dalece mogą one w ogóle być zastosowane; z zasady nie dopuszcza możliwości modyfikacji doktryny, stając zazwyczaj ortodoksyjnie na stanowisku obrony tez w niej zawartych; metody dogmatyczne zazwyczaj nie doceniają wymogów czasu i zmian, względem których każda doktryna polityczna powinna podlegać modyfikacji) oraz rewizjonistyczne (dopuszcza możliwość odejścia od podstawowych założeń doktryny modyfikując je niekiedy do granic, w ostatecznej formie niewiele przypominających założenia wyjściowe; zakłada swoista dobrowolność interpretacji, prowadzącą niekiedy do zaprzepaszczenia fundamentalnych tez interpretowanej doktryny).
  • Maria Jadwiga Zmierczak (ur. 28 stycznia 1947 r. w Nowej Soli) – polska prawnik, specjalistka w zakresie historii doktryn politycznych i prawnych oraz historii idei, profesor zwyczajny Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, od września 2002 r. kierownik Zakładu Historii Doktryn Polityczno-Prawnych i Filozofii Wydziału Prawa i Administracji UAM.Krystyna Chojnicka (ur. 1951) - prof. dr hab., polska prawnik, dziekan Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego, wykłada także w Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie.


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Andrzej Władysław Sylwestrzak (ur. 1 stycznia 1942 w Lublinie) – polski prawnik, konstytucjonalista i historyk doktryn politycznych.
    Prawo międzynarodowe (dla odróżnienia od prawa prywatnego międzynarodowego zwane też prawem międzynarodowym publicznym) – jedna z gałęzi prawa, obejmująca zespół norm prawnych regulujących stosunki między państwami, organizacjami międzynarodowymi, a także innymi podmiotami prawa międzynarodowego. Jedna z najstarszych dziedzin prawa, znana i rozwijana już w okresie starożytności. Za "konstytucję" współczesnej społeczności międzynarodowej i najważniejszy dokument prawa międzynarodowego uważa się Kartę Narodów Zjednoczonych powołującą do życia ONZ i proklamującą szereg zasad na których opierają się prawo międzynarodowe i stosunki międzynarodowe. Zobowiązania wynikające z Karty Narodów Zjednoczonych (np. zakaz agresji, zakaz grożenia użyciem siły, zakaz mieszania się w sprawy wewnętrzne innych państw, nakaz pokojowego rozwiązywania sporów) mają pierwszeństwo przed innymi zobowiązaniami państw członkowskich ONZ.
    Bogdan Szlachta (ur. 26 lipca 1959), profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, historyk myśli politycznej, redaktor naczelny półrocznika Politeja. Pismo Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ. Członek Ośrodka Myśli Politycznej. Konserwatysta.
    Henryk Anastazy Olszewski (ur. 2 stycznia 1932 w Świeciu, zm. 19 sierpnia 2021) – polski historyk prawa, profesor nauk prawnych, nauczyciel akademicki.
    Filozofia prawa – nauka filozoficzna, której przedmiotem jest refleksja nad prawem. Jako dział filozofii zaliczana jest do filozofii politycznej lub filozofii praktycznej. Jako nauka prawna zaliczana jest (obok teorii prawa) do ogólnych nauk o prawie.
    Nauki społeczne - nauki badające strukturę i funkcje dziejów społeczeństwa, jego kulturę, prawa i prawidłowości jego rozwoju. Obok nauk przyrodniczych i nauk humanistycznych zaliczają się do nauk empirycznych. Nauki społeczne odróżniają się od nauk humanistycznych naukowymi metodami poznania oraz tym, że stosują ścisłe kryteria.
    Historia prawa – nauka zaliczana do poddyscyplin historii, jak i prawoznawstwa, zajmująca się badaniem dziejów prawa i jego instytucji od starożytności do czasów współczesnych. Jako gałąź nauki ukształtowała się w początkach XIX wieku.

    Reklama