Himalaje

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krucze Jezioro w Sikkimie
Dolina Marsyangdi
Klasztor Taktshang
Przełęcz w Ladakhu.

Himalaje – najwyższy łańcuch górski na Ziemi.

Ośmiotysięcznik – popularne wśród himalaistów, jak również miłośników gór i geografów określenie szczytu, którego wierzchołek wznosi się na ponad 8000 metrów nad poziom morza i o wybitności powyżej 500 metrów. Przyjmuje się iż na Ziemi znajduje się czternaście głównych ośmiotysięczników – 10 w Himalajach i 4 w Karakorum. Wśród nich wyróżnia się pięć tak zwanych wysokich ośmiotysięczników, czyli Mount Everest, K2, Kanczendzonga, Lhotse i Makalu, mające ponad lub prawie 8500 metrów. Niezwykłe znaczenie 8000 metrów występuje tylko w układzie metrycznym miar. W anglosaskim układzie miar, wysokości szczytów podajemy w stopach i wtedy pojawiają się dwudziesto- i dwudziestopięciotysięczniki.Denis Urubko (ur. 29 lipca 1973 w Niewinnomyssku) – kazachski wspinacz pochodzenia rosyjskiego, himalaista. Z zawodu oficer w armii kazachskiej, filmowiec.

Łańcuch Himalajów leży w południowej Azji, ma ponad 2,5 tys. km długości i około 250 km szerokości. Rozciąga się na terenach należących do Pakistanu, Indii, Chin (Tybetu), Nepalu i Bhutanu. W Himalajach znajduje się aż 10 z 14 ośmiotysięczników świata. Szczyty przekraczające 8000 m n.p.m. tworzą Wielkie Himalaje, w których najniższe przełęcze przeważnie leżą powyżej 4000 m n.p.m. Najwyższy szczyt to Mount Everest o wysokości 8848 m n.p.m. Od wschodu pasmo to ogranicza dolina Brahmaputry, a od zachodu – Indusu. Wierzchołki Małych Himalajów sięgają średnio 2400 m n.p.m., tylko na zachodzie 4000 m n.p.m. Najniższe pasmo Siwalik ciągnie się wzdłuż całego systemu od Brahmaputry do Indusu, a jego wysokość nie przekracza 2000 m n.p.m.

Erhard Loretan (ur. 28 kwietnia 1959, zm. 28 kwietnia 2011) – szwajcarski himalaista, zdobywca wszystkich 14 ośmiotysięcznych szczytów.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Nazwa „Himalaje” pochodzi z sanskrytu (हिमालय, Himālaya) i znaczy „siedziba śniegów” (z himá, „zima, śnieg”, oraz ālaya, „siedziba, leżący”).

Podział[ | edytuj kod]

Składa się z trzech głównych pasm: Wielkie Himalaje na północy, Małe Himalaje w środku i Siwalik na południu.

Gangkhar Puensum (Gangkar Punsum, Gankar Punzum) – góra o wysokości 7570 m n.p.m; najwyższy szczyt Bhutanu, 40. szczyt Ziemi i jednocześnie najwyższy niezdobyty szczyt świata. Od 1983 (od kiedy Bhutan zezwolił na wspinaczki) miały miejsce cztery ekspedycje, w 1985 i 1986 roku, wszystkie zakończone niepowodzeniem.Siwalik, Śiwalik, hindi: शिवालिक, ang. Sivalik, Shivalik, Shiwalik, czasami nazywane Churia lub Chure Hills albo Himalajami Zewnętrznymi - pasmo góskie wchodzące w skład Himalajów, geologicznie różniące się od Himalajów Wysokich i Himalajów Małych wznoszące się do wysokości nieco ponad 2000 m n.p.m., średnio - 900–1000 m n.p.m.

Pod względem terytorialnym stosuje się też następujący podział:

  • Himalaje Kaszmirskie pomiędzy rzekami Indus i Dras (Nanga Parbat, 8125 m)
  • Himalaje Pendżabskie pomiędzy rzekami Dras i Satledź (Nunkun, 7135 m)
  • Himalaje Garhwalu pomiędzy rzeką Satledź a Nepalem (Nanda Devi, 7816 m)
  • Himalaje Nepalskie (Mount Everest, 8848 m)
  • Himalaje Sikkimskie (Kanczendzonga, 8586 m)
  • Himalaje Bhutańskie (Gangkhar Puensum, 7570 m)
  • Himalaje Assamskie (Namcze Barwa, 7755 m)
  • W Nepalu Himalaje dzielone są na:

    Manaslu (nepal. मनास्लु) – ośmiotysięcznik, ósmy pod względem wysokości szczyt Ziemi. Leży w północnej części Nepalu, w dystrykcie Lamjung i osiąga wysokość 8156 m n.p.m. (w niektórych źródłach również 8163 m n.p.m.). Początkowo nazywany Kutang I, nazwa ta wywodzi się od tybetańskiego słowa "tang" oznaczającego płaskie miejsce i odnosi się do kształtu góry, pod szczytem której znajduje się płaskowyż. Obecna nazwa, Manaslu – Góra Ducha, pochodzi z sanskryckiego słowa "manasa" oznaczającego ducha bądź duszę. W spisie Indyjskiej Służby Topograficznej określony był jako Szczyt XXX. Zbudowany jest ze skał metamorficznych. Ze stoków Manaslu spływają trzy lodowce: Manaslu, Pungen i Thulagi.Rohtang La - przełęcz górska w Himalajach o wysokości 3979 m. Leży w Indiach, w stanie Himachal Pradesh. Znajduje się ok 32 km od miejscowości Manali. Przełęcz ta łączy dolinę Kullu na południu, z wilgotnym klimatem, zamieszkaną przez wyznawców hinduizmu z doliną Lahaul, o nieco mniej wilgotnym klimacie i zamiekszaną przez buddystów, na północy. Po południowej stronie przełęczy swe źródła ma rzeka Bjas, a po północnej rzeka Ćenab.
  • Sagarmatha Himal (सगरमाथा (चोमोलङ्गमा) हिमाल),
  • Annapurna Himal (अन्नपूर्ण हिमाल),
  • Ganesh Himal (गणेश हिमाल),
  • Langtang Himal (लाङ्गटाङ्ग हिमाल),
  • Manaslu Himal (मनास्लु हिमाल),
  • Rolwaling Himal (रोल्वालिङ्ग हिमाल),
  • Jugal Himal (जुगल (युगल) हिमाल),
  • Gauri Shankar Himal (गौरि शंकर हिमाल),
  • Kanjirowa Himal (कान्जीरोवा हिमाल),
  • Khumbu Himal (खुम्बु हिमाल),
  • Dhaulagiri Himal (धौलागिरी हिमाल),
  • Kanchanjunga Himal (कंचनजंघा हिमाल).
  • Budowa geologiczna[ | edytuj kod]

    Zasadnicze wypiętrzenie Himalajów nastąpiło w oligocenie, w czasie orogenezy alpejskiej. Składają się z kolejnych, równoległych luków o wysokości zwiększającej się ku północy, zbudowanych ze skał krystalicznych (magmowych i metamorficznych), w przeważającej części z granitów i gnejsów, oraz ze skał osadowych, które pochodzą z różnych okresów począwszy od prekambru do trzeciorzędu. Zachodzi tu gwałtowna erozja, rozwijają się zwłaszcza gigantyczne obrywy i osuwiska górskie.

    Gyachung Kang (nep. ग्याचुङ्काङ​, Gyāchung Kāng; chin. 格重康峰, Gézhòngkāng Fēng) – szczyt w Himalajach. Leży na granicy Chin i Nepalu. Jest to najwyższy siedmiotysięcznik na świecie i piętnasty szczyt Ziemi (ex aequo z Gaszerbrum III). Jest tez najwyższym szczytem między Czo Oju (8188 m) a Mount Everest (8848 m).Łańcuch górski – teren górski o równolegle ułożonych pasmach wraz z kotlinami i przylegającymi doń pogórzami.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Lista Polaków, którzy zginęli w Himalajach i Karakorum – lista grupująca Polaków, którzy zginęli bądź zaginęli w Himalajach i Karakorum.
    Tybetański Region Autonomiczny, Tybet (tyb.: བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་, Wylie: Bod-rang-skyong-ljongs, ZWPY: Poi Ranggyong Jong; chiń.: 西藏自治区; pinyin: Xīzàng Zìzhìqū) – region autonomiczny Chińskiej Republiki Ludowej ze stolicą w Lhasie. Powstał w 1965 roku w wyniku połączenia dotychczasowego regionu Tybet i terytorium Qamdo. Obejmuje jednak jedynie 1,2 z 2,5 mln km² terytorium historycznego Tybetu.
    Brahmaputra – rzeka w Chinach, Indiach i Bangladeszu. Jej długość wynosi 2840 km, a powierzchnia dorzecza 935 tys. km². Źródłowe potoki w lodowcach masywów górskich Himalajów i Transhimalajów.
    Sziszapangma (chin.: 希夏邦马峰, pinyin: Xīxiàbāngmǎ Fēng; tybet.: ཤི་ཤ་སྦང་མ, Wylie: Shi-sha-sbang-ma, ZWPY: Xixabangma; ang.: Shisha Pangma) – 8013 m n.p.m. (lub 8027, 8046 w różnych źródłach), ośmiotysięcznik na terytorium Tybetu w Himalajach Wysokich, ok. 120 km na północny zachód od grupy Mount Everestu. W oznaczeniu Indyjskiej Służby Topograficznej otrzymała numer XXIII, przez wiele lat znana była pod sanskrycką nazwą Gosainthan, co oznacza Miejsce Świętych. Tybetańska nazwa Shi-sha-sbang-ma oznacza Grań nad Trawiastą Równiną. Szczyt tworzy potężny masyw, pokryty wiecznymi śniegami i lodowcami. Na północnym skłonie ma źródła rzeka Arun, należąca do dorzecza Gangesu.
    Nathu La (nepali नाथू ला, transliteracja Nāthū Lā; tybet. རྣ་ཐོས་ལ་; chin. 乃堆拉山口, Nǎiduīlā Shānkǒu) – przełęcz w Himalajach położona na granicy indyjsko-chińskiej, łącząca indyjski stan Sikkim z Tybetańskim Regionem Autonomicznym należącym do Chińskiej Republiki Ludowej. Przełęcz o wysokości 4310 metrów nad poziomem morza jest częścią antycznego jedwabnego szlaku. W języku tybetańskim Nathu oznacza "słuchające uszy", a La – "przełęcz". Inne nazwy przełęczy to: Ntula, Natu La, Nathula i Natula.
    Jerzy Kukuczka (ur. 24 marca 1948 w Katowicach, zm. 24 października 1989 na Lhotse w Nepalu) – polski alpinista i himalaista, jako drugi człowiek na Ziemi zdobył Koronę Himalajów i Karakorum – wszystkie 14 szczytów o wysokości ponad 8 tysięcy metrów (pierwszy był Reinhold Messner, któremu zajęło to szesnaście lat i cztery miesiące, Kukuczce niespełna osiem lat). Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych himalaistów XX wieku.
    Czo Oju (chiń.: 卓奧有山, pinyin: Zhuó’àoyǒu Shān; tyb.: ཇོ་བོ་དབུ་ཡ, Wylie: jo bo dbu yag, ZWPY: Qowowuyag; nep.: चो यु – trb. Ćo Ju, trl. Co Yū, चो ओयु – trb. Ćo Oju, trl. Co Ojū; ang.: nieof. Cho Oyu; 8201 m n.p.m.) – ośmiotysięcznik w głównej grani Himalajów Wysokich, na północny zachód od Mount Everestu, na granicy chińsko-nepalskiej.

    Reklama