• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hiady

    Przeczytaj także...
    Hera (gr. Ἥρα Hēra, łac. Hera, Iuno, Juno, Junona) – w mitologii greckiej trzecia córka Kronosa i Rei, żona Zeusa. Według niektórych źródeł była trzecią małżonką władcy bogów, po Metydzie (Metis) i Temidzie. Była również Zeusową siostrą, królową Olimpu, boginią niebios, patronką macierzyństwa, opiekunką małżeństwa i rodziny.Messier 44 (M44, NGC 2632, Żłóbek, gromada Ul, Praesepe) – gromada otwarta w gwiazdozbiorze Raka. Najprawdopodobniej znana już Aratosowi z Soloi w 260 p.n.e. W katalogu Messiera znalazła się 4 marca 1769 roku. Jeden z obiektów Messiera widzialnych gołym okiem.
    Starożytność – okres w historii Bliskiego Wschodu, Europy i Afryki Północnej nazywany też antykiem i obejmujący dzieje tych regionów od powstania pierwszych cywilizacji do około V wieku n.e.

    Hiady (Dżdżownice) – duża i jasna gromada otwarta w gwiazdozbiorze Byka, położona 151 lat świetlnych od Ziemi. Zawiera około 300 młodych gwiazd, z których większości nie można dostrzec nieuzbrojonym okiem.

    Podobnie jak inne gromady otwarte, Hiady zajmują w przestrzeni dość duży obszar. Jej centralna część rozciąga się na obszar o średnicy 10 lat świetlnych, a pozostałe gwiazdy należącego do tego obiektu znajdują się na powierzchni o średnicy 80 lat świetlnych. O wspólnej przynależności gwiazd świadczy jednakowy ruch w przestrzeni (ok. 43 km/s, w kierunku punktu położonego na wschód od Betelgezy), wskazujący, że wszystkie powstały z jednej mgławicy 600 do 800 milionów lat temu. Z tego samego miejsca pochodzi też prawdopodobnie gromada Messier 44. Najjaśniejszą gwiazdą gromady jest θ Tau.

    Lista gromad otwartych należących do Drogi Mlecznej. Lista jest posegregowana według rosnącej rektascensji. Zawiera 2094 gromady otwarte sklasyfikowane do 2010 roku. Obecnie znamy około 2500 gromad otwartych w Drodze Mlecznej, lecz szacunkowo może ich istnieć nawet 30 000. Większość z nich ciągle pozostaje niewidoczna gdyż skrywa się za gazem i pyłem naszej Galaktyki.Betelgeza (Betelgeuse, Alfa Orionis) – czerwony nadolbrzym w gwiazdozbiorze Oriona, dziewiąta pod względem jasności gwiazda na nocnym niebie (+0,45). Jest odległa od Słońca o około 640 lat świetlnych, jednak odległość jest wyznaczona z dużą niepewnością.

    Lokalizacja[ | edytuj kod]

    Hiady, wraz z Aldebaranem (który nie należy do gromady), tworzą na niebie charakterystyczną literę V. Można ją łatwo odnaleźć dwukrotnie przedłużając linię łączącą Syriusza i pas Oriona. Ze względu na duże rozmiary gromadę łatwiej obserwować przez lornetkę niż teleskop.

    Lista gwiazd wchodzących w skład gromady otwartej Hiady w gwiazdozbiorze Byka obejmuje wszystkie najjaśniejsze gwiazdy, zidentyfikowane jako należące do tej gromady, do wielkości obserwowanej 8,0. Syriusz (znany także jako Kanikuła, Psia Gwiazda oraz α CMa) – najjaśniejsza i jedna z najbliższych gwiazd nocnego nieba, położona w gwiazdozbiorze Wielkiego Psa. Jej jasność obserwowana wynosi -1,47 magnitudo, a odległość od Układu Słonecznego wynosi około 8,6 lat świetlnych. Nazwa pochodzi ze starogreckiego Σείριος Seírios (‘gorący’, ‘prażący’, ‘skwarny’, ‘ognisty’).

    Historia[ | edytuj kod]

    Hiady znane były już w starożytności, wspominali o nich m.in. Homer, Hezjod, Horacy i wielu innych twórców. W mitologii greckiej Hiady były córkami tytana Atlasa i nimfy okeanidy Plejone lub Ajtry oraz przyrodnimi siostrami Plejad. Hiady nazywano „Płaczkami”, ponieważ rozpaczały po tragicznej śmierci brata Hiasa rozszarpanego przez lwa lub dzika, tak bardzo, że bogowie wynieśli je między gwiazdy. Według innego mitu były piastunkami Dionizosa; Zeus przemienił je w gwiazdy, by uchronić je od gniewu Hery.

    Mgławice – obłoki gazu i pyłu międzygwiazdowego lub bardzo rozległe otoczki gwiazd (dawniej również tak nazywano galaktyki).Homer (st.gr. Ὅμηρος, Hómēros, nw.gr. Όμηρος) (VIII wiek p.n.e.) – grecki pieśniarz wędrowny (aojda), epik, śpiewak i recytator (rapsod). Uważa się go za ojca poezji epickiej. Najstarszy znany z imienia europejski poeta, który zapewne przejął dziedzictwo długiej i bogatej tradycji ustnej poezji heroicznej. Do jego dzieł zalicza się eposy: Iliadę i Odyseję. Grecka tradycja widziała w nim również autora poematów heroikomicznych Batrachomyomachia i Margites oraz Hymnów homeryckich. Żaden poeta grecki nie przewyższył sławą Homera. Na wyspach Ios i Chios wzniesiono poświęcone mu świątynie, a w Olimpii i Delfach postawiono jego posągi. Pizystrat wprowadził recytacje homeryckich poematów na Panatenaje.

    Gromadę po raz pierwszy skatalogował Giovanni Batista Hodierna w 1654 r. Uwzględniano ją w większości XVII i XVIII-wiecznych atlasów nieba, jednak fizyczne związki pomiędzy gwiazdami Hiad przedstawił dopiero w 1908 roku Lewis Boss.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista gwiazd w Hiadach
  • lista gromad otwartych Drogi Mlecznej
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Ian Ridpath: Gwiazdy i planety. Przewodnik Collinsa. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2010, s. 238-242. ISBN 978-83-7073-928-7.
    2. Tomasz Szymański: Wędrówki po nocnym niebie. Byk. T. 9. Poznań: Oxford Educational Sp. z o.o., 2011, s. 20-23, seria: Kosmos. Tajemnice Wszechświata. ISBN 978-83-252-1365-7.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Hiady w SEDS.org (ang.)
  • Hiady w bazie SIMBAD (ang.)
  • Trójwymiarowy model Hiad (ang.)
  • Giovanni Batista Hodierna (ur. 13 kwietnia 1597 w Ragusie, zm. 6 kwietnia 1660 w Palma di Montechiaro) – włoski astronom, ksiądz, nauczyciel matematyki i astronomii. Interesował się też innymi dziedzinami nauki: filozofią przyrody, fizyką, botaniką itp. Okeanidy (gr. Ὠκεανίδες Ōkeanídes, łac. Oceanides, l.poj. gr. Ὠκεανίς Ōkeanís, łac. Oceanid) – w mitologii greckiej nimfy morskie.




    Warto wiedzieć że... beta

    Aldebaran (arab. الدبران, α Tauri, alfa Tauri, „Oko Byka”) – gwiazda podwójna, najjaśniejsza gwiazda gwiazdozbioru Byka (+0,85). Gwiazda oddalona jest o ok. 66,6 roku świetlnego od Ziemi (według najnowszej redukcji pomiarów satelity Hipparcos).
    Plejady (gr. Πληἰαδες Plēíades, Πλειάδες Pleiádes, od peleiades ‘gołębice’ lub pleín ‘żeglować’, łac. Pleiades, Vergiliae) – w mitologii greckiej nimfy, siedem sióstr:
    Quintus Horatius Flaccus (ur. 8 grudnia 65 p.n.e. w Wenuzji, zm. 27 listopada 8 p.n.e.) – rzymski poeta liryczny okresu augustowskiego.
    Hyas (gr. Ὑας), postać w mitologii greckiej, syn Atlasa i Plejone (lub Ajtry), brat Plejad i Hiad. Zginął podczas polowania w Libii, ukąszony przez węża (lub zabity przez lwa albo dzika). Jedna z wersji mitu mówi, że siostry Hyasa, z rozpaczy po jego śmierci, przemienione zostały w gwiazdy (Plejady i Hiady).
    Gromada otwarta – grupa nawet do kilku tysięcy luźno połączonych grawitacją gwiazd (w odróżnieniu od gromad kulistych, które są ciasno skupione), powstałych z jednej olbrzymiej chmury molekularnej. Gromady otwarte znajdują się wyłącznie w galaktykach spiralnych i nieregularnych, gdzie wciąż odbywa się proces powstawania gwiazd. Zwykle ich wiek nie przekracza kilkuset milionów lat. Podczas swojej wędrówki wokół centrum galaktyki, gromady otwarte są narażone na bliski kontakt z innymi gromadami czy chmurami gazu – mogą wtedy widocznie zmieniać kształt lub nawet wytracać poszczególne gwiazdy.
    Gwiazda – kuliste ciało niebieskie stanowiące skupisko powiązanej grawitacyjnie materii w stanie plazmy bądź zdegenerowanej. Przynajmniej przez część swojego istnienia gwiazda w sposób stabilny emituje powstającą w jej jądrze w wyniku procesów syntezy jądrowej atomów wodoru energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego, w szczególności światło widzialne. Gwiazdy zbudowane są głównie z wodoru i helu, prawie wszystkie atomy innych cięższych pierwiastków znajdujące się we Wszechświecie powstały w efekcie zachodzących w nich przemian jądrowych lub podczas wieńczących ich istnienie wybuchów.
    Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, nowogr. Δίας Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów. Syn Kronosa i Rei. Był szóstym dzieckiem Rei i Kronosa. Brat Hestii, Demeter, Hery (również jej mąż), Posejdona i Hadesa. Władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowały go nimfy górskie i koza Amaltea.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.