• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hetman - szachy

    Przeczytaj także...
    Wieża – figura w szachach. Każdy z graczy rozpoczyna grę z dwiema wieżami, stojącymi w narożnikach szachownicy. Według notacji algebraicznej wieże białych znajdują się na polach a1 i h1, wieże czarnych na a8 i h8.Król – kluczowa figura w szachach. W tradycyjnym początkowym ustawieniu bierek król znajduje się pomiędzy hetmanem i królewskim gońcem, na pierwszej (ósmej) linii. W notacji algebraicznej król białych znajduje się na polu e1, król czarnych na e8. Król jest specyficzną figurą, ponieważ zasadniczym celem przeciwnika jest jego osaczenie.
    Mat – sytuacja w szachach, w której król jednej ze stron jest szachowany i nie ma żadnego dozwolonego ruchu, aby się przed szachem obronić lub od niego uciec. Mat kończy grę porażką gracza, którego król został zamatowany.

    Hetman (♕, ♛; potocznie królowa, królówka, dama) – najsilniejsza figura w szachach. W początkowym ustawieniu każdy z graczy ma jednego hetmana ustawionego obok króla. W notacji algebraicznej hetman białych znajduje się na polu d1, hetman czarnych na d8. Początkujący gracze często mylą początkowe pozycje hetmana i króla, czemu może zapobiec mnemiczna reguła: biała (dama) na białym (polu), czarna na czarnym (łac. regina regit colorem "królowa rządzi barwą").

    Gra środkowa – termin szachowy, oznaczający fazę partii między debiutem a końcówką. Gra środkowa rozpoczyna się, gdy zawodnicy rozwinęli już swoje figury, najczęściej zabezpieczając także pozycję króla dzięki roszadzie. W przeciwieństwie do debiutu, w którym hetmany najczęściej nie włączają się jeszcze bezpośrednio do walki, w grze środkowej biorą czynny udział. W grze środkowej obydwaj zawodnicy dzięki przemyślanym planom strategicznym oraz działaniom taktycznym (kombinacje) dążą do zdobycia przewagi pozycyjnej lub materialnej, bądź też bezpośrednio stwarzają groźby matowe królowi przeciwnika. Jeśli wskutek działań na szachownicy liczba figur zostanie znacznie zredukowana tak, że możliwe będzie włączenie do gry królów, oznacza to, że partia weszła w fazę gry końcowej.Hetman (czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami czeskich taborytów, (w tym Ukrainy).

    Hetman może poruszać się w dowolnym kierunku (poziomo, pionowo oraz na ukos) o dowolną liczbę wolnych pól, jest więc jakby jednocześnie i gońcem i wieżą. Hetman bije bierkę przeciwnika, zajmując jej pole.

    Przyjmuje się, że hetman jest nieco silniejszy od wieży i gońca oraz nieco słabszy od pary wież. Ponieważ hetman jest najsilniejszą z figur, zazwyczaj dużą stratą jest jego wymiana za inną niż hetman bierkę przeciwnika.

    Hetman jest relatywnie słabszy w pozycjach zamkniętych i silniejszy w otwartych. Siła hetmana jest szczególnie widoczna, gdy operuje on w otwartym centrum i gdy król przeciwnika nie jest dobrze broniony. Hetman w centrum pustej szachownicy atakuje 27 pól. Ze względu na duży zasięg i zwrotność hetman jest często wykorzystywany do podwójnego uderzenia.

    Gra końcowa (końcówka) w partii szachowej to okres gry, gdy na szachownicy pozostało niewiele bierek. Trudno jest jednoznacznie określić, kiedy rozpoczyna się końcówka.Promocja jest sytuacją w grze w szachy, w której pion dochodzi do swojej linii przemiany (dla białych - linii 8, dla czarnych - linii 1). Zgodnie z regułami gry w tym samym posunięciu, w którym pion osiąga linię przemiany, gracz musi dokonać promocji piona, to znaczy zamienić go na dowolną figurę tego samego koloru oprócz króla, czyli na wieżę, skoczka, gońca lub hetmana. Dzięki temu gracz może mieć na przykład dwa hetmany lub trzy wieże. W jedenastej partii meczu o mistrzostwo świata pomiędzy Jose Raulem Capablanką a Aleksandrem Alechinem w 1927 roku na szachownicy walczyły cztery hetmany.

    Początkujący często rozwijają hetmana tak szybko, jak to możliwe, grożąc przeciwnikowi biciem niebronionych bierek lub nawet matem we wczesnej fazie partii. Taka taktyka może przynosić korzyści przeciwko innym początkującym, ale w większości przypadków jest błędna. Hetman jako najbardziej wartościowa figura jest najbardziej narażona na ataki pionów i lżejszych figur przeciwnika, w związku z tym zbyt szybkie jego rozwinięcie grozi stratą ruchów na wycofanie atakowanego hetmana.

    Szachy – rodzina strategicznych gier planszowych rozgrywanych przez dwóch graczy na 64-polowej szachownicy, za pomocą zestawu bierek (pionów i figur). Popularnie, choć nieprecyzyjnie, szachami nazywa się również wspomniane bierki.W szachach podwójne uderzenie (potocznie widełki) to posunięcie, w którym jedna bierka atakuje dwie bierki przeciwnika jednocześnie, z nadzieją osiągnięcia przewagi materialnej, ponieważ przeciwnik może zapobiec tylko jednej z dwóch gróźb.

    Zazwyczaj wymiana hetmanów wskazuje na przejście z gry środkowej do końcówki. Piony, które osiągnęły ostatnią linię zazwyczaj promuje się na hetmany, chociaż zdarzają się sytuacje, w których tzw. słaba promocja, czyli promowanie piona na figurę inną niż hetman, jest korzystniejsza. Piona można promować na hetmana niezależnie od liczby hetmanów na szachownicy. Teoretycznie na szachownicy może więc znajdować się dziewięć hetmanów jednego koloru.

    Goniec, potocznie laufer (niem. Läufer) – figura w szachach. Każdy z graczy rozpoczyna grę z dwoma gońcami. Jeden stoi pomiędzy królewskim skoczkiem i królem a drugi – pomiędzy hetmanem i hetmańskim skoczkiem. W notacji algebraicznej gońce białych znajdują się na polach c1 i f1, gońce czarnych na c8 i f8.Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    W punktacji szachowej (pomocnej przy określaniu wartości bierek przy ich wymianie) hetman posiada umowną wartość 9 punktów.

    Ruchy hetmana

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • hetman (głównodowodzący armią)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. M. Zielińska, Grajmy w szachy, str.90, Wydawnictwo PZSzach 2010
    2. Cz. Spisak, Szachy - kurs podstawowy, str.30

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zasady gry w szachy - Hetman (pol.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.011 sek.