• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Hetman



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Hetman nadworny – wysoki urzędnik królewski mianowany i odwoływany przez króla, obok hetmanów wielkich jeden z najwyższych urzędów w wojsku polskim i litewskim, funkcja ta przetrwała do początków panowania Stefana Batorego, w jej miejsce upowszechnia się funkcja hetmana polnego koronnego i litewskiego jako pomocników hetmanów wielkich na polu bitwy. Przed 1588, kiedy to wprowadzono stały urząd hetmana polnego koronnego, urząd hetmana nadwornego był z nim w zasadzie tożsamy.Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.
    Stanisław Rewera Potocki.PNG

    Hetman (łac. capitaneus, czes. hejtman, ukr. гетьман, rum. hatman niem. Hauptmann) – historyczna nazwa głównodowodzących armiami.

    Etymologia[ | edytuj kod]

    Słowo hetman i jego odpowiedniki w obecnych językach: czeskim, ukraińskim i rumuńskim posiadają pierwotnie łacińską, oraz wtórnie niemiecką etymologię. Pierwotna forma pochodzi od łacińskiego capitaneus, przyjętego przez barbarzyńców na wczesnym etapie w opanowanych przez Rzymian prowincjach germańskich. Można ją wyprowadzić od górno-niemieckiego Hauptmann (gdzie haupt, od łacińskiego caput, to „główny” lub „głowa”, mann to człowiek, mężczyzna), lub też dolnoniemieckiego słowa hōd-man o podobnym znaczeniu. Słów tych używano w znaczeniu: „dowódca oddziału zbrojnego”. Współcześnie, w armiach państw niemieckojęzycznych słowa Hauptmann używa się na określenie rangi wojskowej odpowiadającej kapitanowi.

    Żołd – wynagrodzenie, jakie dostaje żołnierz odbywający zasadniczą służbę wojskową, dawniej również członek wojska najemnego. Pierwszy żołd w Polsce ustanowił w 1388 roku w Piotrkowie Władysław II Jagiełło: wynosił 3 grzywny od kopii.Hetman wojsk zaciężnych (łac. campiductor Regni Poloniae supremus, exercituum nostrorum generalis campiductor) – dowódca wojsk zaciężnych Korony Królestwa Polskiego. Powoływany na czas prowadzenia działań wojennych. Po raz pierwszy tytułem takim obdarzono Piotra Dunina w 1461 w czasie wojny trzynastoletniej. Hetmanami wojsk zaciężnych byli w XV w. także Wojciech Górski, Paweł Jasieński, Jan Karnkowski, Jan Trnka z Raciborzan.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.
    Pawło Skoropadski (ukr.: Павло Скоропадський ur. 15 maja 1873 w Wiesbaden, zm. 26 kwietnia 1945 w Metten) - ukraiński polityk і wojskowy.
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    Egzempcje wojskowe były dylacjami występującymi w prawie I Rzeczypospolitej. Żołnierze na mocy konstytucji sejmowej lub z upoważnienia hetmana otrzymywali dokument zawieszający dalsze postępowanie sądowe przed każdym rodzajem sądów z wyłączeniem sądownictwa wojskowego. Wstrzymywały one postępowanie (nawet egzekucyjne, gdy wyrok nie miał powagi rzeczy osądzonej) wobec osób biorących udział w wyprawie wojennej oraz ich rodziny. Podnosiło to atrakcyjność służby wojskowej i zapobiegało opuszczaniu przez żołnierzy armii.
    Znak hetmański − znak noszony za podróżującym konno hetmanem (rzadko regimentarzem bądź królem) przez giermka od połowy XVI do początków XVIII stulecia. Składał się z kopii ze „skrzydłem”, czyli metalowej klamry spinającej pióra żurawie, strusie bądź orle. Znak wieńczyła mosiężna kula lub grot. W zależności od zakończenia nakładano lub nakłuwano tzw. „czapkę hetmańską” jako znak obecności wodza w wojskach.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.022 sek.