• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Herodot



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Tukidydes z Aten (gr. Θουκυδίδης ὁ Ἀθηναῖος Thukydides ho Athenaios; ur. między 471 p.n.e. a 460 p.n.e., zm. między 404 p.n.e. a 393 p.n.e.) – grecki historyk.Zakintos (gr. Ζάκυνθος, zapisywane także: Zakyntos, Zakynthos, Zakinthos, Hyrie, Zante) – wyspa grecka w na Morzu Jońskim, trzecia do wielkości wyspa oraz prefektura grecka w archipelagu Wysp Jońskich. Położona jest na zachód od Peloponezu. Nazwa wyspy pochodzi od imienia syna mitologicznego Dardanosa, króla Arkadii.

    Herodot z Halikarnasu (starogr. Ἡρόδοτος ὁ Ἁλικαρνασσεύς, Herodotos ho Halikarnasseus) (ur. ok. 484 p.n.e. w Halikarnasie, obecnie Bodrum w Turcji, zm. ok. 426 p.n.e. w Turioj lub Atenach) – historyk grecki, zwany Ojcem historii, czasem także Ojcem geografii. Jedynym zachowanym jego dziełem jest 9-księgowa relacja z wojen perskich, opisująca także geografię i historię Hellady, Persji i Egiptu oraz okolicznych krain, zatytułowana Dzieje (Ἱστορίαι Historiai, łac. Historiae). Jego relacje nie były zawsze dokładne, ale – w odróżnieniu od wielu innych historyków, aż po czasy dzisiejsze – zawsze opatrzone klauzulą „zgodnie z tym, czego się dowiedziałem” (Dzieje, I, 2) i „Ja zaś muszę podać, co się opowiada, ale bynajmniej nie jestem zobowiązany w to wierzyć i te słowa mają się odnosić do całych mych Dziejów.” (VII, 152).

    Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią.Wisztaspa (stp. Wisztaspa) lub Hystaspes (gr. Ὑστάσπης) (VI w. p.n.e.) − należący do rodu Achemenidów satrapa Partii i Hyrkanii, ojciec Dariusza I.

    Młodość[ | edytuj kod]

    Syn Lyksesa i Dryo urodził się w Halikarnasie, w Karii. W czasach wcześniejszych miasto należało do doryckiej heksapolis, w skład której wchodziły także Lindos, Ialissos, Kamejros, Kos i Knidos. Mimo doryckiego pochodzenia kolonii językiem tych miast był joński, o czym świadczą zachowane inskrypcje.

    Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Ajschylos, Aischylos z Eleusis, Eschyl (gr. Αἰσχύλος Aischýlos), (ur. 525 p.n.e. w Eleusis, zm. 456 p.n.e. na Sycylii) – jeden z najwybitniejszych (obok Sofoklesa i Eurypidesa) tragików ateńskich, powszechnie uważany za rzeczywistego twórcę tragedii greckiej - wprowadził na scenę drugiego aktora, przyczynił się do rozwoju dialogu i akcji scenicznej, ograniczył rolę chóru, wprowadził do tragedii akcję dziejącą się poza sceną.

    Pochodził ze znakomitego rodu: był bratankiem powszechnie znanego w tamtych czasach poety Panyassisa, autora epickich poematów o Heraklesie i tekstów o zakładaniu miast jońskich. Panyassis był spadkobiercą tradycji Homera, Eumelosa, Kallinosa, Tyrtajosa i Solona i prawdopodobnie pod wpływem stryja młody Herodot zapoznał się z całą literaturą grecką po Pindara i Ajschylosa włącznie. Te wczesne studia znalazły swe późniejsze odbicie w jego „Dziejach”. Panyassisowi (który miał przydomek „wróżbita”) zawdzięczał też Herodot zainteresowanie dla podziwiania egzotycznej dlań przyrody odwiedzanych krain i mistycyzmu.

    Mesembria – kolonia Megary założona w VI w. p.n.e. na zachodnim wybrzeżu Morza Czarnego. Zajmowała strategiczną pozycję w pobliżu ujścia Morza Czarnego.Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

    Emigracja[ | edytuj kod]

    Miasto rodzinne Herodota stanowiło, za jego życia – wraz z Kos, Nisiros i Kalyndają – małe państewko wasalne podległe zwierzchnictwu perskiemu, a podporządkowane bezpośrednio władzy królowej Artemizji. Herodot z zachwytem pisał o jej mądrości i przedsiębiorczości (VII, 99, VIII, 68n, 93, 101nn). Jednak za panowania jej następcy – Lygdamisa – w mieście wybuchły zamieszki na tle politycznym, podczas których Panyassis zginął, zaś Herodot, po stłumieniu buntu przez tyrana, zmuszony został do ucieczki. Udał się początkowo na wyspę Samos, gdzie spędził kilka lat pisząc o jej zabytkach i niedawnej świetności (III, 39nn). Stamtąd też – i zapewne wcześniej, z Halikarnasu – podejmował swe pierwsze wyprawy azjatyckie.

    Sparta (gr. Σπάρτη Spártē, Λακεδαίμων Lakedaímōn, Lacedemon) – starożytne miasto oraz terytorium polis w południowej Grecji, na półwyspie Peloponez, główny ośrodek miejski Lakonii.Mardoniusz (pers. ‏مردونیه‎, stgr. Μαρδόνιος; zm. 479 p.n.e.) – perski wódz z okresu wojen persko-greckich w V wieku p.n.e.

    Po powrocie do rodzinnego miasta miał uczestniczyć w wygnaniu znienawidzonego Lygdamisa, ale zaraz wrócił na Samos, skąd w roku 445 p.n.e. przybył do Aten, gdzie czytał publicznie fragmenty swych prac, co wynagrodzono mu sumą 10 talentów. Nie wiadomo, czy miał podobne występy w Olimpii (tak twierdził Lukian). Wątpić należy w wielki wpływ, jaki miały te odczyty wywrzeć na młodego jeszcze Tukidydesa. W stolicy Attyki bliskie kontakty nawiązał z Peryklesem. Wynika to z wypowiedzi Herodota o znaczeniu świata helleńskiego, o konstytucji ateńskiej, jak również z tego, że przy każdej sposobności z uznaniem wyrażał się o Alkmeonidach, przodkach Peryklesa ze strony matki (III, 39nn; V,62; VI,126nn) oraz ze wzmianek na temat urodzin samego Peryklesa (VI, 31). Zetknął się także z Sofoklesem, który napisał na jego cześć zachowaną częściowo elegię (II, 35), prawdopodobnie z roku 440 p.n.e. Z utworu tego zachował się tylko początkowy fragment, ale o znajomości prac Herodota świadczyć mogą niektóre fragmenty tragedii Sofoklesa:

    Kambyzes II (staroperskie Kanbuzhiya, zm. w lipcu 522 p.n.e.) – król Persji od 529 p.n.e., syn Cyrusa II Wielkiego, pochodził z dynastii Achemenidów.Biblioteka Narodowa Korei – biblioteka narodowa Korei Południowej znajdująca się w Seulu. Powstała w 1945 roku. Jej zbiory liczą ponad 11 milionów woluminów (2018), w tym ponad milion zagranicznych książek.
    .mw-parser-output div.cytat{display:table;padding:0}.mw-parser-output div.cytat.box{margin-top:0.5em;margin-bottom:0.8em;border:1px solid #aaa;background:#f9f9f9}.mw-parser-output div.cytat>blockquote{margin:0;padding:0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo{text-align:right;padding:0 1em 0.5em 1.5em}.mw-parser-output div.cytat-zrodlo::before{content:"— "}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote{display:table}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny::before{float:left;content:"";background-image:url("//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b9/Quote-alpha.png/20px-Quote-alpha.png");background-repeat:no-repeat;background-position:top right;width:2em;height:2em;margin:0.5em 0.5em 0.5em 0.5em}.mw-parser-output div.cytat.klasyczny>blockquote{border:1px solid #ccc;background:white;color:#333;padding-left:3em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::before{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:bottom;content:"„";padding-right:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.cudzysłów>blockquote::after{display:table-cell;color:rgb(178,183,242);font:bold 40px"Times New Roman",serif;vertical-align:top;content:"”";padding-left:0.1em}.mw-parser-output div.cytat.środek{margin:0 auto}.mw-parser-output div.cytat.prawy{float:right;clear:right;margin-left:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.lewy{float:left;clear:left;margin-right:1.4em}.mw-parser-output div.cytat.prawy:not([style]),.mw-parser-output div.cytat.lewy:not([style]){max-width:25em}

    ...więc się wspierają na Egipcjan wzorze,
    Tamtym podobni myślą, życiem całym,
    Bo tam mężczyźni czas trawią w komorze
    I siedzą przędąc, a kobiet udziałem
    Około życia się krzątać zapasów...

    Dakowie (zwani także Getami, Dako-Getami lub Geto-Dakami) – starożytny lud pochodzenia trackiego zajmujący Dację - tereny lewobrzeżnego Dunaju, na obszarze mniej więcej obecnego państwa rumuńskiego i częściowo węgierskiego, znany starożytnym Grekom już od VI w. p.n.e.. Pierwszym greckim autorem, który wymienił Getów był Hekatajos z Miletu, a jego informacje w całej rozciągłości potwierdził w swoich "Dziejach" Herodot w drugiej poł. V w. p.n.e. Według Strabona Dakowie nazywali siebie Dáoi. Jak wynika z badań archeologicznych Dakowie (lub też ich bezpośredni przodkowie) pojawili się na tych terenach już ok. 1700 r. p.n.e. i zamieszkiwali je aż do schyłku starożytności, ale już w nieco zmienionym składzie etnicznym, z domieszką innych nacji, najpierw po wojnach z Rzymianami na przeł. I i II w. n.e. (zakończonych podbiciem tych terenów przez Rzym w roku 106 n.e.) i kolonizacji rzymskiej, a następnie w wyniku tzw. "Wędrówki ludów", który to ruch migracyjny spowodował perturbacje etniczne w niemal całej Europie kontynentalnej. Stopniowo resztki Daków rozpłynęły się w napływowej ludności gockiej, germańskiej i później słowiańskiej.Neapol (wł. Napoli, j. neapolitański Nàpule, łac. Neapolis z gr. he nea polis, dosł. nowe miasto) – miasto w południowych Włoszech w rejonie Kampania, którego jest stolicą, a także ośrodkiem administracyjnym prowincji Neapol. Założony przez Greków jako Partenope.
    Sofokles, Edyp w Kolonie,337nn, tłum. P. Gruszka

    Ten sam fragment u Herodota brzmi zupełnie podobnie:

    ...mają też Egipcjanie zwyczaje i obyczaje prawie pod każdym względem przeciwne aniżeli wszystkie inne ludy. Kobiety u nich przebywają na rynku i handlują, a mężowie siedzą w domu i przędą...

    Herodot, II, 35

    Podobnych zbieżności można znaleźć w tragediach Sofoklesa więcej.

    Morze Egejskie (gr. Αιγαίο Πέλαγος - Egeo Pelagos, łac. Mare Aegeum) – morze we wschodniej części Morza Śródziemnego, położone między Półwyspem Bałkańskim, Azją Mniejszą a wyspami Kretą, Karpathos i Rodos. Poprzez cieśninę Dardanele łączy się z Morzem Marmara i Morzem Czarnym, a przez Kanał Koryncki z Morzem Jońskim. Linia brzegowa tego morza jest doskonale rozwinięta (liczne półwyspy i zatoki), a powierzchnię wodną urozmaicają liczne wyspy (archipelagi Cykladów, Dodekanezu, Sporadów Północnych, pojedyncze wyspy: Eubea, Chios, Lemnos, Lesbos, Samotraka, Imroz i inne). Dodatkowo wyróżniono więc trzy akweny: Morze Trackie na północy, Morze Mirtejskie i Kreteńskie na południu. Pochodzenie nazwy jest najczęściej wiązane z postacią Egeusza, mitycznego króla Aten.Lygdamis (zm. około roku 453 p.n.e.) był w czasach Herodota lokalnym władcą, tyranem podporządkowanym władaniu Persów w Halikarnasie.

    W Atenach nie przebywał długo i już w roku 443 p.n.e. zamieszkał w nowej kolonii ateńskiej Turioj w południowej Italii, założonej w miejsce zniszczonego Sybaris. Założenie Turioj było dla Aten sprawą prestiżową. Chodziło o wykazanie, że Ateny są zdolne przewodzić Hellenom w każdym wspólnym przedsięwzięciu, szczególnie wtedy, gdy poparcia odmawia Sparta. Przywódcy pionierów byli Ateńczykami, pierwszy rząd – demokratyczny, boską opiekunką miasta – Atena. Ta wzorowa fundacja zaplanowana i przeprowadzona została przez najwybitniejszych przedstawicieli Attyki – Lampona (interpretator praw sakralnych), Hippodamosa z Miletu (budowniczy), Protagorasa z Abdery (sofista, twórca teorii poznania) oraz samego Herodota.

    Kabirowie (gr. Κάβειροι Kábeiroi, l.poj. Κάβειρος Kábeiros łac. Cabeiri, Cabiri, l.poj. Cabirus) – grupa najdawniejszych greckich bóstw chtonicznych uchodzących za mieszkających w trzewiach Ziemi, Wielkiej Matki, opiekunów metali; to także greckie bóstwa płodności, których główne ośrodki kultu znajdowały się w Samotrace, Lemnos i Tebach; zgodnie ze świadectwem Herodota czczono ich także w Memfis, w Egipcie.Halikarnas (gr. Ἁλικαρνᾱσσός Halikarnassós) – stanowisko archeologiczne w Bodrum w Turcji. W czasach starożytnych – miasto nad Morzem Egejskim w Karii. Największą sławę przyniosło mu Mauzoleum – jeden z siedmiu cudów świata.

    W Turioj Herodot znalazł swą drugą ojczyznę – w literaturze okresu nazywano go nawet Turiojczykiem – nie wiemy jednak, jak długo tam przebywał, ani czy wrócił do Aten. Dożył, co wiadomo na pewno, początków wojny peloponeskiej, gdyż w swym dziele nawiązuje do niektórych wydarzeń lat trzydziestych V wieku, jak na przykład do napaści Tebańczyków na Plateje (VII, 233), stracenia posłów peloponeskich w Atenach w roku 430 p.n.e. (VII, 137), splądrowania Attyki przez Spartan (IX, 73). Nie dożył natomiast wstąpienia na tron perski Dariusza II, o czym świadczy wymienianie jedynie pierwszego króla tego imienia (522–485 p.n.e.), syna Hystaspesa (I, 130).

    Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Morze Azowskie (ros. Азовское море; ukr. Азовське море tatarski Azaq deñizi) – część Morza Czarnego, znajdująca się u wybrzeży Ukrainy oraz Rosji. Od Morza Czarnego oddzielone jest przez Półwysep Kerczeński (część Krymu) i Tamański, łączy się z nim przez Cieśninę Kerczeńską. Powierzchnia morza wynosi blisko 38 tys. km², średnia głębokość 7 m, a maksymalna dochodzi do 13,5 m. Temperatura wód powierzchniowych wynosi ok. 1°C w zimie i 25-27°C w lecie, a zasolenie waha się pomiędzy 12 a 14‰.

    Prawdopodobnie właśnie z Turioj podjął szereg kolejnych podróży, które dały mu, ustami Cycerona, zaszczytne miano „ojca historii”.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sardes (gr. Σάρδεις) – starożytne miasto w Azji Mniejszej, stolica Lidii, położone na zboczach góry Tmalos, nad rzeką Paktol (w pobliżu jej ujścia do rzeki Hermus).
    Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.
    Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).
    Kserkses I (pers. خشایارشا, Chszajarsza) (ur. ok. 517 p.n.e., zm. 465 p.n.e.) – szachinszach perski z dynastii Achemenidów. Panował w latach 485-465 p.n.e. Był synem i następcą Dariusza I Wielkiego.
    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.
    Ryszard Kapuściński (ur. 4 marca 1932 w Pińsku, zm. 23 stycznia 2007 w Warszawie) – polski reportażysta, publicysta, poeta i fotograf, zwany "cesarzem reportażu".
    Cieśnina Kerczeńska (ros. Керченский пролив, ukr. Керченська протока, tatarski Keriç boğazı}, łac. Bosporus Cimmerius) – płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łączy Morze Azowskie z Morzem Czarnym. Długość ok. 41 km; szerokość od 4 do 45 km, średnio 20 km; głębokość od 5 do 15 metrów, średnio 6 m. W zimie pokryta jest pływającym lodem. Główny port Kercz.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.171 sek.